Zauważyłem, że w Polsce ostatnio farmaceuci bardzo promują szczepionki przeciw grypie oraz kolejne covidowe boostery, które mogą teraz podawać ludziom bezpośrednio w aptekach. Zapytałem dwóch z nich, co to za szczepionki i na podstawie jakich badań zostały zatwierdzone. Oczywiście jeden od razu mnie zablokował, a drugi nic nie odpowiedział. Zadałem te pytania, ponieważ chciałem poznać na podstawie jakich dowodów naukowych wpycha się ludziom i promuje szczepionki na wirusy atakujące układ oddechowy, a szczególnie na grypę.
Promotorzy szczepień często wycierają sobie buzie nauką i jacy to oni są pronaukowi. Jednak najczęściej powołują się oni tylko na staranny cherry-picking publikacji, które najczęściej mają duże konflikty interesów lub w hierarchii EBM (Evidence-Based Medicine) są bardzo nisko, często są to prace o niskiej jakości dowodowej (low lub moderate certainty evidence). Jeśli zestawi się ich z faktami, prostymi pytaniami, to najczęściej w zamian otrzymuje się ataki, argumenty ad-personam i intensywną agresję. Skąd tyle jadu w proszczepach?
Jakie są dowody naukowe na skuteczność szczepionek na grypę? Zadałem sobie kiedyś to pytanie i zrobiłem przegląd literatury oraz pamiętałem stosowne rozdziały poświęcone tym zagadnieniom z najlepszych znanych mi podręczników do wirusologii.
Najbardziej kompleksowa meta-analiza skuteczności szczepionek na grypę do tej pory to: Demicheli et al., "Vaccines to prevent influenza in healthy adults"; Link: cochrane.org/evidence/CD001…
Oto jej główne wyniki:
Znaleźliśmy 52 badania kliniczne z udziałem ponad 80 000 dorosłych. Nie byliśmy w stanie określić wpływu błędu systematycznego w około 70% uwzględnionych badań z powodu niewystarczająco szczegółowego raportowania. Około 15% uwzględnionych badań zostało dobrze zaprojektowanych i przeprowadzonych. Skoncentrowaliśmy się na raportowaniu wyników z 25 badań dotyczących szczepionek inaktywowanych. Szczepionki przeciw grypie podawane w iniekcji prawdopodobnie mają niewielki efekt ochronny przed grypą i ILI (dane o umiarkowanej pewności), ponieważ 71 osób musiałoby zostać zaszczepione, aby uniknąć jednego przypadku grypy, a 29 musiałoby zostać zaszczepionych, aby uniknąć jednego przypadku ILI. Szczepienie może mieć niewielki lub żaden zauważalny wpływ na hospitalizacje (dane o niskiej pewności) lub liczbę utraconych dni roboczych. Nie mieliśmy pewności co do ochrony zapewnianej kobietom w ciąży przed grypą i ILI przez inaktywowaną szczepionkę przeciw grypie, a przynajmniej była ona bardzo ograniczona".
"Zdrowi dorośli, którzy otrzymali inaktywowaną szczepionkę pozajelitowo przeciw grypie, a nie otrzymali żadnej szczepionki, prawdopodobnie rzadziej zapadają na grypę, od nieco ponad 2% do nieco poniżej 1% (dane o umiarkowanej pewności). Prawdopodobnie rzadziej doświadczają również infekcji ILI po szczepieniu, ale stopień korzyści wyrażony w wartościach bezwzględnych różnił się w zależności od sytuacji. Różnice w ochronie przed grypą mogą częściowo wynikać z niespójnej klasyfikacji objawów. Pewność dowodów dotyczących niewielkiego zmniejszenia liczby hospitalizacji i skrócenia czasu absencji w pracy jest niska. Ochrona przed grypą i ILI u matek i noworodków była mniejsza niż efekty obserwowane w innych populacjach uwzględnionych w niniejszym przeglądzie".
Autorzy tej meta-analizy i tak zakomunikowali to bardzo łagodnie i dyplomatycznie, ponieważ problemy ze skutecznością szczepionek na grypę i infekcje ILI mieliśmy od samego początku ich stosowania. Już od lat 60-70-tych problemy te zostały doskonale wyłożone w jednym z najlepszych po dziś dzień polskojęzycznym podręczniku do wirusologii: "Zarys wirusologii praktycznej" pod redakcją prof. dr Feliksa Przesmyckiego, PZWL, gdzie w dziale "Myksowirusy" opracowanego przez Leona Sawickiego z Zakładu Wirusologii PZH w Warszawie czytamy:
"Od prawie 30 lat w wielu krajach prowadzi się badania nad stosowaniem szczepionek przeciw grypie. Nie dały spodziewanych wyników ani szczepionki zawierające żywe 'osłabione' szczepy podawane donosowo, ani podawane podskórnie skoncentrowane zawiesiny wirusa inaktywowanego. W tej chwili nigdzie w USA nie produkuje się szczepionki grypowej na większą skalę".
"Przyczyny niepowodzeń stosowania inaktywowanych szczepionek leżą najprawdopodobniej w tym, że wytworzone pod ich wpływem przeciwciała nie mogą dotrzeć do wnętrza zakażonych komórek. Niepowodzenia z żywymi szczepionkami stosowanymi donosowo można tłumaczyć tym, że wywołują one, być może, 'miejscową odporność' w błonie śluzowej nosa podczas gdy zakażenie odbywa się w istocie poprzez dolne drogi oddechowe. Przeciwciała wytworzone przez oba typy szczepionek przenikają prawdopodobnie na powierzchnię błony śluzowej wyścielające drogi oddechowe. Teoretycznie może to doprowadzić do zobojętnienia wirusa przed jego wniknięciem do wrażliwych komórek. Koncentracja tych przeciwciał jest jednak zbyt niska, a ich skuteczność wątpliwa wobec częstych zmian struktury antygenowej wirusa".
Sama prawidłowa definicja grypy opisana w podręczniku jest bardzo szeroka:
"Nazwę grypa stosuje się w praktyce do licznych krótkotrwałych schorzeń gorączkowych, w których nie można uchwycić innej określonej przyczyny podwyżwszonej ciepłoty. Właściwe określenie tej choroby wymaga uwzględnienia przesłanek klinicznych, etiologicznych i epidemiologicznych. Kliniczne rozpoznanie jest oparte na dość ubogim i mało swoistym zespole objawów. Zespoły kliniczne zbliżone do grypy, stwierdzić można również w schorzeniach wywołanych innymi drobnoustrojami. Należą do nich: riketsja gorączki Q, czynnik wywołujący papuzicę i inne ornitozy, jak czynnik Eatona wywołujący pierwotne nietypowe zapalenie płuc. Wymienione drobnoustroje wywołują zasadniczo objawy atypowej pneumonii. jednak w wielu przypadkach dają zespoły 'grypopodobne', podczas gdy wirus grypy nierzadko powoduje zapalenie płuc. Wśród wirusów objawy grypy wywołują niektóre typy adenowirusów (1,2,3,4,5,7), wirusów ECHO (typ 8,10,11,20) oraz wirusy parainfluenzy (wirus hemoadsporpcyjny typ 1 i 2, wirus Croup associated) i nowo odkryte wirusy oddechowe zbliżone do enterowirusów, tzw. Coe- i Reo-wirusy".
"Klasyczne metody badań nad epidemiologią grypy i próby klasycznego zwalczania tej choroby przez szczepienia ochronne nie dały dotąd wyników. Rejestracja przypadków grypy nie może być prowadzona według zasad przyjętych dla innych chorób zakaźnych. W okresach nieepidemicznych jest ona niewiarygodna z powodu małej swoistości obrazu klinicznego, w okresach epidemicznych zaś jest techniczną niemożliwością zarejestrowanie rzeczywistej liczby przypadków".
"Badania nad sezonowością grypy,nad zapadalnością w poszczególnych grupach wieku nie dostarczyły danych, które mogą rzucić światło na złożone i w znacznej mierze niezrozumiałe zjawiska epidemiologiczne związane z tym schorzeniem".
"W dziedzinie badań epidemiologicznych nad grypą zwraca się uwagę na zaniedbanie metod epidemiologii doświadczalnej".
Także nie ma tu żadnego zaskoczenia, a zasady działania biologii nie zmieniły się do dziś, choćby nie wiem jak bardzo producenci szczepień lub wynajęci przez nich naukowcy, próbowali udowodnić, że jest inaczej, aby co roku sprzedawać krajom szczepionki na grypę.
Przypomnę opublikowaną w 2023 roku pracę naukową Fauciego, Taubenbergera i Morensa: "Rethinking next-generation vaccines for coronaviruses, influenzaviruses, and other respiratory viruses"; Link: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36634620/
"Do 2022 roku, po ponad 60 latach doświadczeń ze szczepionkami przeciw grypie, odnotowano bardzo niewielką poprawę w zapobieganiu zakażeniom szczepionkami. Jak wskazano dekady temu, i nadal jest to aktualne, wskaźniki skuteczności naszych najlepszych zatwierdzonych szczepionek przeciw grypie byłyby niewystarczające do uzyskania licencji na większość innych chorób, którym można zapobiegać za pomocą szczepień… Biorąc pod uwagę wszystkie te czynniki, nie dziwi fakt, że żaden z wirusów układu oddechowego, głównie błon śluzowych, nigdy nie został skutecznie zwalczony za pomocą szczepionek… Trwale ochronne szczepionki przeciwko niesystemowym wirusom układu oddechowego błon śluzowych o wysokiej śmiertelności jak dalece wymykają się próbom opracowania szczepionek".
Historycznie pomiędzy 1900 a 1970 rokiem zanotowano olbrzymi spadek śmiertelności z powodu grypy i zapaleń płuc. Nigdy nie miało to nic wspólnego ze szczepieniami. To jednak historia sukcesu zdrowia publicznego: rozwoju higieny, opieki zdrowotnej, antybiotyków, systemów kanalizacji i ciepłowniczych. Jednak ta historia ma też bardzo ciekawą dodatkową stronę.
To właśnie w tym momencie historii, kiedy już notowano te ostre spadki, rozpoczęły się masowe szczepienia przeciwko grypie. Dane ujawniły jednak głęboko sprzeczny z intuicją trend: po wprowadzeniu szczepionki wskaźniki śmiertelności w rzeczywistości wzrosły od końca lat 70-tych do początku XXI wieku. Wskaźniki wyszczepialności wśród najbardziej narażonej grupy - osób dorosłych w wieku 65 lat i starszych - wzrosły do 60-70%, a dopiero w ciągu kolejnych dwóch dekad wskaźnik śmiertelności powoli spadł do poziomu zbliżonego do tego z początku ery szczepień. Ta trajektoria sugeruje, że pomimo powszechnej akceptacji społecznej i corocznego wdrażania, program szczepień przeciwko grypie nie przyniósł widocznych efektów w zapobieganiu zgonom, nie osiągając wyników lepszych niż przed wprowadzeniem szczepionki.
No i w tym powyższym stwierdzeniu nie ma nic kontrowersyjnego. Fauci z kolegami dokładnie to samo potwórzyli w cytowanej wyżej publikacji z 2023 roku. Skąd więc takie parcie na promocję szczepionek na grypę i inne wirusy ILI wśród zdrowych dzieci, nastolatków i dorosłych? Domyślam się skąd, ale pomijając już powody, to trzymając się ściśle nauki, dowody naukowe na takie zabiegi są bardzo ograniczone i mizerne.
Zresztą oprócz immunologicznych i biologicznych powodów dlaczego szczepionki na grypę i inne wirusy ILI mają tak niską skuteczność lub dowody o niskiej pewności, istnieją powody sticte epidemiologiczne. Te powody to szeroka definicja grypy (może być wywoływana przez wiele różnych wirusów: HxNx, adenowirusów, wirusów echo, wirusów paragrypowych itd.), ale także złożoność biologiczna i epidemiologiczna sezonowych przeziębień. Co z tego, że zaszczepimy się danego sezonu na grypę, skoro obejmuje ona stricte wirusy influenzy HxNx, trzeba ją aktualizować co roku, a i tak mamy bardzo małą szansę, że w danym sezonie przeziębieniowo-grypowym naszą infekcję wywoła wirus grypy, ponieważ wirusów ILI jest bardzo wiele i w około 95% lub więcej przypadków, kiedy już zachorujemy, to za naszą infekcję będzie odpowiedzialny inny wirus np. 60% sezonowych przeziębień to rhinowirusy, 30% to różne koronawirusy oraz dalej wirusy takie jak RSV, adenowirusy, paragrypy i w jakimś niewielkim procencie jest to wirus grypy.
Dlatego jeśli słyszeliście kiedykolwiek komunikaty, że "szaleje grypa" lub czytaliście, że "mamy wiele milionów zachorowań na grypę", to w rzeczywistości to były "podejrzenia zachorowania na grypę", czyli po prostu ILI, liczone w Polsce w meldunkach epidemiologicznych w wielu milionach, z czego w około 95% to były inne wirusy niż grypa (testowanie ludzi na większą skalę uważano za absurdalne). Tak samo jak na całym świecie co roku 60-80% wszystkich zapaleń płuc to były "zapalenia płuc o nieznanej przyczynie".
Dlaczego jednak przedstawia się epidemiologiczną sytuację "grypy" w tak mylący sposób? Moim zdaniem po to, aby "grypa" była przypisana do jednej konkretnej grupy wirusów, aby miała podkoloryzowane statystyki, aby ludzie się bardziej jej bali i przede wszystkim: aby sprzedawać co roku szczepionki na grypę, dostawać fundusze na badania nad tymi szczepionkami oraz aby utrzymywać przy życiu całą platformę szczepień na grypę.
W sezonie 2025/2026 farmaceuci w Polsce promują sezonowe szczepionki przeciw grypie, które są dostępne w aptekach na receptę lub w ramach szczepień refundowanych:
Vaxigrip Tetra (producent: Sanofi Pasteur) - czterowalentna szczepionka inaktywowana typu "split", zawierająca antygeny czterech szczepów wirusa grypy (dwa typu A i dwa typu B). Jest refundowana dla dzieci, seniorów i grup ryzyka.
Influvac Tetra (producent: Abbott Biologicals) -czterowalentna szczepionka inaktywowana typu "subunit", podjednostkowa, zawierająca powierzchniowe białka wirusa. Dostępna z refundacją dla dorosłych i dzieci.
Efluelda Tetra (producent: Sanofi Pasteur) - wysokodawkowa czterowalentna szczepionka inaktywowana, przeznaczona głównie dla osób powyżej 60. roku życia, z wyższą dawką antygenów dla lepszej odpowiedzi immunologicznej u seniorów.
Na podstawie jakich badań je zatwierdzono:
Vaxigrip Tetra
Badanie: Wielosezonowe RCT fazy III (2019), 5806 dzieci 6–35 miesięcy, randomizowane, double-blind vs placebo (jako placebo podawano trójwalentną szczepionkę (IIV3) lub eksperymentalną IIV3 z alternatywnym szczepem B).
Metoda: VE na podstawie incydencji grypy (RT-PCR) od 14 dni po drugiej dawce.
Wyniki: VE 51% (CI: 37–62%) przeciw dowolnym szczepom, 68% (CI: 47–82%) przeciw dopasowanym; Czyli skuteczność to około 50% (na dodatek przy takich przedziałach ufności), rzut monetą, fajnie.
Influvac Tetra
Badanie: INFQ3003 (2023), 2000 dzieci 6–35 miesięcy, randomizowane, observer-blind vs NIV (kontrola nie-grypowa). Jako placebo podano dzieciom kontrolną szczepionkę niegrypową.
Metoda: VE na podstawie incydencji grypy (RT-PCR) przeciw dowolnym/matching szczepom.
Wyniki: VE 54% (CI: 37–66%) przeciw dowolnym, 68% (CI: 45–81%); spójne w podgrupach wiekowych.
Efluelda Tetra
Badanie: FinFluHD (NCT02587221, 2024), 33 093 osób ≥65 lat, randomizowane, modified double-blind vs QIV-SD (standardowa dawka). Czyli jako placebo użyto ponownie inną szczepionkę grypową.
Metoda: rVE na podstawie hospitalizacji oddechowo-sercowo-naczyniowych (ICD-10), 1 - stosunek incydencji.
Wyniki: rVE 5,5% (CI: -12-21%) ogólne; 24% (CI: -4-45%) dla MACE; wyższa po wykluczeniu COVID-19 (7,6%);
Wszystkie te badania stosują te same sztuczki i mają bardzo wysoką skalę konfliktów interesów. No i jest jeszcze jeden problem, dotyczy on boosterków covidowych. Z opublikowanego niedawno w Nature badania: "Association of SARS-CoV-2 vaccination status with risk of influenza-like illness and loss of workdays in healthcare workers"; Link:
nature.com/articles/s4385…
...wynika, że Im więcej szczepionek covidowych, tym więcej infekcji covidowych oraz więcej infekcji grypowych po boosterkach:
Czy o tym wszystkim wypadałoby zgodnie z bioetyką i naukową uczciwością poinformować ludzi?
Tak samo jak promotorzy szczepień nie raczą poinformować ludzi o istotnym ryzykach przyjmowania jednocześnie boosterów covidowych ze szczepionką na grypę. Chodzi o badanie: "Stroke Risk After COVID-19 Bivalent Vaccination Among US Older Adults"; Link: jamanetwork.com/journals/jama/…
Kluczowe wyniki dot. ryzyka po jednoczesnym podaniu (concomitant administration) z high-dose/adjuvanted szczepionką grypową (4596 przypadków udaru):
Dla Pfizer bivalent + grypa: zwiększone ryzyko niekrwotocznego udaru (NHS) w 22-42 dniach (IRR 1.20, 95% CI: 1.01-1.42; różnica ryzyka: 3.13/100 000 dawek).
Dla Moderna bivalent + grypa: Zwiększone ryzyko przejściowego ataku niedokrwiennego (TIA) w 1-21 dniach (IRR 1.35, 95% CI: 1.06-1.74; różnica ryzyka: 3.33/100 000 dawek).
Oraz drugie badanie: "Ischemic Stroke After Bivalent COVID-19 Vaccination: Self-Controlled Case Series Study"; Link: publichealth.jmir.org/2024/1/e53807
Kluczowe wyniki dot. ryzyka po jednoczesnym podaniu:
Dla Pfizer bivalent + grypa u osób <65 lat: zwiększone ryzyko w 1-42 dniach (RI 2.13, 95% CI: 1.01-4.46; po weryfikacji medycznej: 2.34, 95% CI: 0.97-5.65).
Dla tych z historią infekcji SARS-CoV-2: RI 3.94 (po weryfikacji: 4.27, nieistotne statystycznie).
Dla Moderna bivalent u osób <65 lat z historią COVID: RI 2.62 (po weryfikacji: 2.24, nieistotne).
Skoro to ryzyko wychwycono w badaniach z ciężkimi konfliktami interesów oraz w czasach kiedy fanatycy szczepień doradzali CDC i FDA, to znaczy, że takie ryzyko można wziąć na poważnie. Na wszelki wypadek jeśli już ktoś decyduje się na taki miks, to najrozsądniej zachować jednak odstęp między tymi szczepieniami.
Czy to już bardziej przypomina "informed consent"? Może jednak warto ludzi informować kompleksowo i w pełni o szczepionkach, a nie stosować zasadę, że o szczepionkach mówimy tylko dobrze albo wcale oraz za wszelką cenę dbamy o zyski producentów tych szczepionek, a nie realne benefity i informacje dla pacjentów. Mnie osobiście takie bezkrytyczne podawanie informacji o szczepionkach, jedynie od nich odrzuca i myślę, że po pandemii, odrzuca też masę ludzi.
W latach 1990-2008 lekarze i personel medyczny zdaje się jeszcze podążał za nauką i wymienionymi w tym tekście problemami szczepionek na grypę i ILI, ponieważ wyszczepialność wśród medyków i personelu medycznego była ekstremalnie niska: na poziomie 1-6%. Jednak bezkrytyczne i stronnicze kampanie szczepień na grypę sprawiły, że ta wyszczepialność rosła i przykładowo w sezonie 2016/2017 dla personelu medycznego i lekarzy wyniosła 22% (nadal bardzo słabo). Nie zmieniły się jednak powody tak niskiej wyszczepialności wśród medyków: niezmiennie jest to brak wiary w skuteczność lub naukowa wiedza na temat niskiej skuteczności tych szczepionek oraz obawy przed skutkami ubocznymi.
Dlatego zanim lekarze i farmaceuci zaczną wyzywać ludzi od antyszczepów, foliarzy i szurów, to warto jednak się powstrzymać, bo patrząc historycznie na zainteresowanie szczepieniami na grypę wśród medyków, to te wyzwiska i epitety automatycznie odnoszą się również do tego środowiska.
Promotorzy szczepień często wycierają sobie buzie nauką i jacy to oni są pronaukowi. Jednak najczęściej powołują się oni tylko na staranny cherry-picking publikacji, które najczęściej mają duże konflikty interesów lub w hierarchii EBM (Evidence-Based Medicine) są bardzo nisko, często są to prace o niskiej jakości dowodowej (low lub moderate certainty evidence). Jeśli zestawi się ich z faktami, prostymi pytaniami, to najczęściej w zamian otrzymuje się ataki, argumenty ad-personam i intensywną agresję. Skąd tyle jadu w proszczepach?
Jakie są dowody naukowe na skuteczność szczepionek na grypę? Zadałem sobie kiedyś to pytanie i zrobiłem przegląd literatury oraz pamiętałem stosowne rozdziały poświęcone tym zagadnieniom z najlepszych znanych mi podręczników do wirusologii.
Najbardziej kompleksowa meta-analiza skuteczności szczepionek na grypę do tej pory to: Demicheli et al., "Vaccines to prevent influenza in healthy adults"; Link: cochrane.org/evidence/CD001…
Oto jej główne wyniki:
Znaleźliśmy 52 badania kliniczne z udziałem ponad 80 000 dorosłych. Nie byliśmy w stanie określić wpływu błędu systematycznego w około 70% uwzględnionych badań z powodu niewystarczająco szczegółowego raportowania. Około 15% uwzględnionych badań zostało dobrze zaprojektowanych i przeprowadzonych. Skoncentrowaliśmy się na raportowaniu wyników z 25 badań dotyczących szczepionek inaktywowanych. Szczepionki przeciw grypie podawane w iniekcji prawdopodobnie mają niewielki efekt ochronny przed grypą i ILI (dane o umiarkowanej pewności), ponieważ 71 osób musiałoby zostać zaszczepione, aby uniknąć jednego przypadku grypy, a 29 musiałoby zostać zaszczepionych, aby uniknąć jednego przypadku ILI. Szczepienie może mieć niewielki lub żaden zauważalny wpływ na hospitalizacje (dane o niskiej pewności) lub liczbę utraconych dni roboczych. Nie mieliśmy pewności co do ochrony zapewnianej kobietom w ciąży przed grypą i ILI przez inaktywowaną szczepionkę przeciw grypie, a przynajmniej była ona bardzo ograniczona".
"Zdrowi dorośli, którzy otrzymali inaktywowaną szczepionkę pozajelitowo przeciw grypie, a nie otrzymali żadnej szczepionki, prawdopodobnie rzadziej zapadają na grypę, od nieco ponad 2% do nieco poniżej 1% (dane o umiarkowanej pewności). Prawdopodobnie rzadziej doświadczają również infekcji ILI po szczepieniu, ale stopień korzyści wyrażony w wartościach bezwzględnych różnił się w zależności od sytuacji. Różnice w ochronie przed grypą mogą częściowo wynikać z niespójnej klasyfikacji objawów. Pewność dowodów dotyczących niewielkiego zmniejszenia liczby hospitalizacji i skrócenia czasu absencji w pracy jest niska. Ochrona przed grypą i ILI u matek i noworodków była mniejsza niż efekty obserwowane w innych populacjach uwzględnionych w niniejszym przeglądzie".
Autorzy tej meta-analizy i tak zakomunikowali to bardzo łagodnie i dyplomatycznie, ponieważ problemy ze skutecznością szczepionek na grypę i infekcje ILI mieliśmy od samego początku ich stosowania. Już od lat 60-70-tych problemy te zostały doskonale wyłożone w jednym z najlepszych po dziś dzień polskojęzycznym podręczniku do wirusologii: "Zarys wirusologii praktycznej" pod redakcją prof. dr Feliksa Przesmyckiego, PZWL, gdzie w dziale "Myksowirusy" opracowanego przez Leona Sawickiego z Zakładu Wirusologii PZH w Warszawie czytamy:
"Od prawie 30 lat w wielu krajach prowadzi się badania nad stosowaniem szczepionek przeciw grypie. Nie dały spodziewanych wyników ani szczepionki zawierające żywe 'osłabione' szczepy podawane donosowo, ani podawane podskórnie skoncentrowane zawiesiny wirusa inaktywowanego. W tej chwili nigdzie w USA nie produkuje się szczepionki grypowej na większą skalę".
"Przyczyny niepowodzeń stosowania inaktywowanych szczepionek leżą najprawdopodobniej w tym, że wytworzone pod ich wpływem przeciwciała nie mogą dotrzeć do wnętrza zakażonych komórek. Niepowodzenia z żywymi szczepionkami stosowanymi donosowo można tłumaczyć tym, że wywołują one, być może, 'miejscową odporność' w błonie śluzowej nosa podczas gdy zakażenie odbywa się w istocie poprzez dolne drogi oddechowe. Przeciwciała wytworzone przez oba typy szczepionek przenikają prawdopodobnie na powierzchnię błony śluzowej wyścielające drogi oddechowe. Teoretycznie może to doprowadzić do zobojętnienia wirusa przed jego wniknięciem do wrażliwych komórek. Koncentracja tych przeciwciał jest jednak zbyt niska, a ich skuteczność wątpliwa wobec częstych zmian struktury antygenowej wirusa".
Sama prawidłowa definicja grypy opisana w podręczniku jest bardzo szeroka:
"Nazwę grypa stosuje się w praktyce do licznych krótkotrwałych schorzeń gorączkowych, w których nie można uchwycić innej określonej przyczyny podwyżwszonej ciepłoty. Właściwe określenie tej choroby wymaga uwzględnienia przesłanek klinicznych, etiologicznych i epidemiologicznych. Kliniczne rozpoznanie jest oparte na dość ubogim i mało swoistym zespole objawów. Zespoły kliniczne zbliżone do grypy, stwierdzić można również w schorzeniach wywołanych innymi drobnoustrojami. Należą do nich: riketsja gorączki Q, czynnik wywołujący papuzicę i inne ornitozy, jak czynnik Eatona wywołujący pierwotne nietypowe zapalenie płuc. Wymienione drobnoustroje wywołują zasadniczo objawy atypowej pneumonii. jednak w wielu przypadkach dają zespoły 'grypopodobne', podczas gdy wirus grypy nierzadko powoduje zapalenie płuc. Wśród wirusów objawy grypy wywołują niektóre typy adenowirusów (1,2,3,4,5,7), wirusów ECHO (typ 8,10,11,20) oraz wirusy parainfluenzy (wirus hemoadsporpcyjny typ 1 i 2, wirus Croup associated) i nowo odkryte wirusy oddechowe zbliżone do enterowirusów, tzw. Coe- i Reo-wirusy".
"Klasyczne metody badań nad epidemiologią grypy i próby klasycznego zwalczania tej choroby przez szczepienia ochronne nie dały dotąd wyników. Rejestracja przypadków grypy nie może być prowadzona według zasad przyjętych dla innych chorób zakaźnych. W okresach nieepidemicznych jest ona niewiarygodna z powodu małej swoistości obrazu klinicznego, w okresach epidemicznych zaś jest techniczną niemożliwością zarejestrowanie rzeczywistej liczby przypadków".
"Badania nad sezonowością grypy,nad zapadalnością w poszczególnych grupach wieku nie dostarczyły danych, które mogą rzucić światło na złożone i w znacznej mierze niezrozumiałe zjawiska epidemiologiczne związane z tym schorzeniem".
"W dziedzinie badań epidemiologicznych nad grypą zwraca się uwagę na zaniedbanie metod epidemiologii doświadczalnej".
Także nie ma tu żadnego zaskoczenia, a zasady działania biologii nie zmieniły się do dziś, choćby nie wiem jak bardzo producenci szczepień lub wynajęci przez nich naukowcy, próbowali udowodnić, że jest inaczej, aby co roku sprzedawać krajom szczepionki na grypę.
Przypomnę opublikowaną w 2023 roku pracę naukową Fauciego, Taubenbergera i Morensa: "Rethinking next-generation vaccines for coronaviruses, influenzaviruses, and other respiratory viruses"; Link: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36634620/
"Do 2022 roku, po ponad 60 latach doświadczeń ze szczepionkami przeciw grypie, odnotowano bardzo niewielką poprawę w zapobieganiu zakażeniom szczepionkami. Jak wskazano dekady temu, i nadal jest to aktualne, wskaźniki skuteczności naszych najlepszych zatwierdzonych szczepionek przeciw grypie byłyby niewystarczające do uzyskania licencji na większość innych chorób, którym można zapobiegać za pomocą szczepień… Biorąc pod uwagę wszystkie te czynniki, nie dziwi fakt, że żaden z wirusów układu oddechowego, głównie błon śluzowych, nigdy nie został skutecznie zwalczony za pomocą szczepionek… Trwale ochronne szczepionki przeciwko niesystemowym wirusom układu oddechowego błon śluzowych o wysokiej śmiertelności jak dalece wymykają się próbom opracowania szczepionek".
Historycznie pomiędzy 1900 a 1970 rokiem zanotowano olbrzymi spadek śmiertelności z powodu grypy i zapaleń płuc. Nigdy nie miało to nic wspólnego ze szczepieniami. To jednak historia sukcesu zdrowia publicznego: rozwoju higieny, opieki zdrowotnej, antybiotyków, systemów kanalizacji i ciepłowniczych. Jednak ta historia ma też bardzo ciekawą dodatkową stronę.
To właśnie w tym momencie historii, kiedy już notowano te ostre spadki, rozpoczęły się masowe szczepienia przeciwko grypie. Dane ujawniły jednak głęboko sprzeczny z intuicją trend: po wprowadzeniu szczepionki wskaźniki śmiertelności w rzeczywistości wzrosły od końca lat 70-tych do początku XXI wieku. Wskaźniki wyszczepialności wśród najbardziej narażonej grupy - osób dorosłych w wieku 65 lat i starszych - wzrosły do 60-70%, a dopiero w ciągu kolejnych dwóch dekad wskaźnik śmiertelności powoli spadł do poziomu zbliżonego do tego z początku ery szczepień. Ta trajektoria sugeruje, że pomimo powszechnej akceptacji społecznej i corocznego wdrażania, program szczepień przeciwko grypie nie przyniósł widocznych efektów w zapobieganiu zgonom, nie osiągając wyników lepszych niż przed wprowadzeniem szczepionki.
No i w tym powyższym stwierdzeniu nie ma nic kontrowersyjnego. Fauci z kolegami dokładnie to samo potwórzyli w cytowanej wyżej publikacji z 2023 roku. Skąd więc takie parcie na promocję szczepionek na grypę i inne wirusy ILI wśród zdrowych dzieci, nastolatków i dorosłych? Domyślam się skąd, ale pomijając już powody, to trzymając się ściśle nauki, dowody naukowe na takie zabiegi są bardzo ograniczone i mizerne.
Zresztą oprócz immunologicznych i biologicznych powodów dlaczego szczepionki na grypę i inne wirusy ILI mają tak niską skuteczność lub dowody o niskiej pewności, istnieją powody sticte epidemiologiczne. Te powody to szeroka definicja grypy (może być wywoływana przez wiele różnych wirusów: HxNx, adenowirusów, wirusów echo, wirusów paragrypowych itd.), ale także złożoność biologiczna i epidemiologiczna sezonowych przeziębień. Co z tego, że zaszczepimy się danego sezonu na grypę, skoro obejmuje ona stricte wirusy influenzy HxNx, trzeba ją aktualizować co roku, a i tak mamy bardzo małą szansę, że w danym sezonie przeziębieniowo-grypowym naszą infekcję wywoła wirus grypy, ponieważ wirusów ILI jest bardzo wiele i w około 95% lub więcej przypadków, kiedy już zachorujemy, to za naszą infekcję będzie odpowiedzialny inny wirus np. 60% sezonowych przeziębień to rhinowirusy, 30% to różne koronawirusy oraz dalej wirusy takie jak RSV, adenowirusy, paragrypy i w jakimś niewielkim procencie jest to wirus grypy.
Dlatego jeśli słyszeliście kiedykolwiek komunikaty, że "szaleje grypa" lub czytaliście, że "mamy wiele milionów zachorowań na grypę", to w rzeczywistości to były "podejrzenia zachorowania na grypę", czyli po prostu ILI, liczone w Polsce w meldunkach epidemiologicznych w wielu milionach, z czego w około 95% to były inne wirusy niż grypa (testowanie ludzi na większą skalę uważano za absurdalne). Tak samo jak na całym świecie co roku 60-80% wszystkich zapaleń płuc to były "zapalenia płuc o nieznanej przyczynie".
Dlaczego jednak przedstawia się epidemiologiczną sytuację "grypy" w tak mylący sposób? Moim zdaniem po to, aby "grypa" była przypisana do jednej konkretnej grupy wirusów, aby miała podkoloryzowane statystyki, aby ludzie się bardziej jej bali i przede wszystkim: aby sprzedawać co roku szczepionki na grypę, dostawać fundusze na badania nad tymi szczepionkami oraz aby utrzymywać przy życiu całą platformę szczepień na grypę.
W sezonie 2025/2026 farmaceuci w Polsce promują sezonowe szczepionki przeciw grypie, które są dostępne w aptekach na receptę lub w ramach szczepień refundowanych:
Vaxigrip Tetra (producent: Sanofi Pasteur) - czterowalentna szczepionka inaktywowana typu "split", zawierająca antygeny czterech szczepów wirusa grypy (dwa typu A i dwa typu B). Jest refundowana dla dzieci, seniorów i grup ryzyka.
Influvac Tetra (producent: Abbott Biologicals) -czterowalentna szczepionka inaktywowana typu "subunit", podjednostkowa, zawierająca powierzchniowe białka wirusa. Dostępna z refundacją dla dorosłych i dzieci.
Efluelda Tetra (producent: Sanofi Pasteur) - wysokodawkowa czterowalentna szczepionka inaktywowana, przeznaczona głównie dla osób powyżej 60. roku życia, z wyższą dawką antygenów dla lepszej odpowiedzi immunologicznej u seniorów.
Na podstawie jakich badań je zatwierdzono:
Vaxigrip Tetra
Badanie: Wielosezonowe RCT fazy III (2019), 5806 dzieci 6–35 miesięcy, randomizowane, double-blind vs placebo (jako placebo podawano trójwalentną szczepionkę (IIV3) lub eksperymentalną IIV3 z alternatywnym szczepem B).
Metoda: VE na podstawie incydencji grypy (RT-PCR) od 14 dni po drugiej dawce.
Wyniki: VE 51% (CI: 37–62%) przeciw dowolnym szczepom, 68% (CI: 47–82%) przeciw dopasowanym; Czyli skuteczność to około 50% (na dodatek przy takich przedziałach ufności), rzut monetą, fajnie.
Influvac Tetra
Badanie: INFQ3003 (2023), 2000 dzieci 6–35 miesięcy, randomizowane, observer-blind vs NIV (kontrola nie-grypowa). Jako placebo podano dzieciom kontrolną szczepionkę niegrypową.
Metoda: VE na podstawie incydencji grypy (RT-PCR) przeciw dowolnym/matching szczepom.
Wyniki: VE 54% (CI: 37–66%) przeciw dowolnym, 68% (CI: 45–81%); spójne w podgrupach wiekowych.
Efluelda Tetra
Badanie: FinFluHD (NCT02587221, 2024), 33 093 osób ≥65 lat, randomizowane, modified double-blind vs QIV-SD (standardowa dawka). Czyli jako placebo użyto ponownie inną szczepionkę grypową.
Metoda: rVE na podstawie hospitalizacji oddechowo-sercowo-naczyniowych (ICD-10), 1 - stosunek incydencji.
Wyniki: rVE 5,5% (CI: -12-21%) ogólne; 24% (CI: -4-45%) dla MACE; wyższa po wykluczeniu COVID-19 (7,6%);
Wszystkie te badania stosują te same sztuczki i mają bardzo wysoką skalę konfliktów interesów. No i jest jeszcze jeden problem, dotyczy on boosterków covidowych. Z opublikowanego niedawno w Nature badania: "Association of SARS-CoV-2 vaccination status with risk of influenza-like illness and loss of workdays in healthcare workers"; Link:
nature.com/articles/s4385…
...wynika, że Im więcej szczepionek covidowych, tym więcej infekcji covidowych oraz więcej infekcji grypowych po boosterkach:
Czy o tym wszystkim wypadałoby zgodnie z bioetyką i naukową uczciwością poinformować ludzi?
Tak samo jak promotorzy szczepień nie raczą poinformować ludzi o istotnym ryzykach przyjmowania jednocześnie boosterów covidowych ze szczepionką na grypę. Chodzi o badanie: "Stroke Risk After COVID-19 Bivalent Vaccination Among US Older Adults"; Link: jamanetwork.com/journals/jama/…
Kluczowe wyniki dot. ryzyka po jednoczesnym podaniu (concomitant administration) z high-dose/adjuvanted szczepionką grypową (4596 przypadków udaru):
Dla Pfizer bivalent + grypa: zwiększone ryzyko niekrwotocznego udaru (NHS) w 22-42 dniach (IRR 1.20, 95% CI: 1.01-1.42; różnica ryzyka: 3.13/100 000 dawek).
Dla Moderna bivalent + grypa: Zwiększone ryzyko przejściowego ataku niedokrwiennego (TIA) w 1-21 dniach (IRR 1.35, 95% CI: 1.06-1.74; różnica ryzyka: 3.33/100 000 dawek).
Oraz drugie badanie: "Ischemic Stroke After Bivalent COVID-19 Vaccination: Self-Controlled Case Series Study"; Link: publichealth.jmir.org/2024/1/e53807
Kluczowe wyniki dot. ryzyka po jednoczesnym podaniu:
Dla Pfizer bivalent + grypa u osób <65 lat: zwiększone ryzyko w 1-42 dniach (RI 2.13, 95% CI: 1.01-4.46; po weryfikacji medycznej: 2.34, 95% CI: 0.97-5.65).
Dla tych z historią infekcji SARS-CoV-2: RI 3.94 (po weryfikacji: 4.27, nieistotne statystycznie).
Dla Moderna bivalent u osób <65 lat z historią COVID: RI 2.62 (po weryfikacji: 2.24, nieistotne).
Skoro to ryzyko wychwycono w badaniach z ciężkimi konfliktami interesów oraz w czasach kiedy fanatycy szczepień doradzali CDC i FDA, to znaczy, że takie ryzyko można wziąć na poważnie. Na wszelki wypadek jeśli już ktoś decyduje się na taki miks, to najrozsądniej zachować jednak odstęp między tymi szczepieniami.
Czy to już bardziej przypomina "informed consent"? Może jednak warto ludzi informować kompleksowo i w pełni o szczepionkach, a nie stosować zasadę, że o szczepionkach mówimy tylko dobrze albo wcale oraz za wszelką cenę dbamy o zyski producentów tych szczepionek, a nie realne benefity i informacje dla pacjentów. Mnie osobiście takie bezkrytyczne podawanie informacji o szczepionkach, jedynie od nich odrzuca i myślę, że po pandemii, odrzuca też masę ludzi.
W latach 1990-2008 lekarze i personel medyczny zdaje się jeszcze podążał za nauką i wymienionymi w tym tekście problemami szczepionek na grypę i ILI, ponieważ wyszczepialność wśród medyków i personelu medycznego była ekstremalnie niska: na poziomie 1-6%. Jednak bezkrytyczne i stronnicze kampanie szczepień na grypę sprawiły, że ta wyszczepialność rosła i przykładowo w sezonie 2016/2017 dla personelu medycznego i lekarzy wyniosła 22% (nadal bardzo słabo). Nie zmieniły się jednak powody tak niskiej wyszczepialności wśród medyków: niezmiennie jest to brak wiary w skuteczność lub naukowa wiedza na temat niskiej skuteczności tych szczepionek oraz obawy przed skutkami ubocznymi.
Dlatego zanim lekarze i farmaceuci zaczną wyzywać ludzi od antyszczepów, foliarzy i szurów, to warto jednak się powstrzymać, bo patrząc historycznie na zainteresowanie szczepieniami na grypę wśród medyków, to te wyzwiska i epitety automatycznie odnoszą się również do tego środowiska.
Jeśli podobają Ci się moje teksty i analizy, chcesz pomóc w utrzymaniu tego profilu to: buycoffee.to/evolutionarybi…
• • •
Missing some Tweet in this thread? You can try to
force a refresh
