In de #startnota staat: “Om als nieuwkomer in aanmerking te komen voor kinderbijslag geldt voortaan een wachtperiode van zes maanden.” De reacties op dit voorstel zijn fel, maar de hamvraag blijft: wat betekent dat, en over hoeveel mensen gaat het?
DRAADJE OP ALGEMEEN VERZOEK 😬
Eerst en vooral: voor onderdanen van de EU en landen waar bilaterale sociale zekerheidsakkoorden mee zijn gesloten is het niet zomaar mogelijk om de toegang tot de kinderbijslag te beperken. /1
Een overzicht van landen waarmee bilaterale akkoorden zijn gesloten: socialsecurity.be/CMS/nl/coming_… Die lijst omvat o.m. Canada, Argentinië, Brazilië, Marokko, Turkije, Japan en de Verenigde Staten. Akkoorden kunnen uiteraard herzien worden, maar dat neemt jaren in beslag. /2
Het is ook niet zo dat het voor de anderen (erkende vluchtelingen incluis) zomaar mogelijk zal zijn om de toegang tot de kinderbijslag te beperken gegeven de ‘standstill regeling’ die vervat zit in art. 23 GW. Maar Ik ben😱GEEN JURIST😱. Aarzel dus niet om mij te corrigeren. /3
Ter info: de toegang tot sociale bescherming (verzekering én bijstand) voor migranten wordt hier uit de doeken gedaan: emnbelgium.be/nl/publication…. /4
Famifed verzamelt de kinderbijslagcijfers voor het jaar 2017 (stat.famifed.be). Die cijfers tonen dat er in 2017 in Vlaanderen 151.268 ‘rechtgevende’ kinderen voor de kinderbijslag waren met ouders met buitenlandse nationaliteit (gewaarborgde gezinsbijslag incluis). /5
Dat is 9,6% van het totaal aantal rechtgevende kinderen in Vlaanderen. Als we daar EU-landen en landen waarmee sociale zekerheidsakkoorden zijn gesloten van aftrekken blijven 27.076 kinderen over, waarvan 11.033 kinderen van erkende vluchtelingen. /6
(Terzijde: kinderen van erkende vluchtelingen die op Vlaams grondgebied kinderbijslag ontvangen maken dus 0,7% van het totale aantal kinderen uit.) /7
Stel nu dat we de toegang tot de kinderbijslag voor al die kinderen ontzeggen. Dat levert een besparing op van ongeveer €60 miljoen of 1,7% van het totale budget van €3,5 miljard. (Berekening: gemiddeld maandbedrag bijslag in VL €185,17 vermenigvuldigd met 27.076 kinderen)./8
De werkelijke besparing zal veel kleiner zijn want het gaat om een wachtperiode van 6 maanden. Je zou dus moeten nagaan hoeveel van deze mensen voor het eerst kinderbijslag kregen in 2017. Die statistieken zijn niet zomaar beschikbaar. /9
We weten wel dat er een netto toename was van 6920 kinderen met buitenlandse ouders tussen 2016 en 2017. Als we van die toename de Europeanen aftrekken kom je op een netto toename van 3112 kinderen. Die vertegenwoordigen budget van ong. €7 miljoen of 0,6% van het budget. /10
Ook dat is een overschatting want na 6 maanden krijgen deze gezinnen alsnog kinderbijslag. Uiteraard zijn dit geen exacte berekeningen en zitten er nog heel wat juridische adders onder het gras, maar de grootteorde maakt duidelijk dat de besparing marginaal zal zijn. /11
De ervaring in andere landen toont dat een selectieve restrictie tot sociale bescherming geen eenvoudige oefening is. Zie bijvoorbeeld Denemarken, waar restrictie van de toegang tot sociale zekerheid voor *iedereen* geldt. /12
Wat is doel van dit voorstel? Ontraden van migranten om naar hier te verkassen? De ‘welfare magnet’ hypothese, het idee dat migranten vooral migreren naar landen met een genereuze sociale zekerheid, wordt weinig ondersteund door empirische onderzoek (sampol.be/2015/09/de-wel…) /13
Overigens: onze sociale zekerheid is niet genereus. Dat is net een van de problemen. Bovendien scoort België slechtst van alle OESO landen op vlak van arbeidsmarktintegratie van niet-EU migranten. Dàar moet beleidsactie komen. /14
Beperking van de kinderbijslag zal die arbeidsmarktintegratie alleen maar moeilijker maken. De kinderbijslag is immers een bijzonder belangrijk instrument om de (kinder)armoede te verminderen. /15
Voor gezinnen in armoede maakt kinderbijslag bijna 20% uit van het beschikbare gezinsinkomen. De armoede bij niet-EU migranten is nu al hoog, zonder die kinderbijslag nog veel hoger (unicef-irc.org/publications/p…). Het is cruciaal dat kinderen een zo goed mogelijke start krijgen. /16
Waarom dan dit voorstel? Op twitter zegt Theo Francken daarover: ‘Systeem eerlijker maken. Draagvlak vergroten’ /17
Het draagvlak voor sociale bescherming vergroten doe je door een universeel systeem van sociale bescherming op poten te zetten waar iedereen beroep op kan doen, door de wederkerigheid helder te formuleren, en door de uitgaven meer in te zetten daar waar ze meest nodig zijn. /18
Ironisch genoeg doet het voorstel om de kinderbijslag te beperken afbreuk aan deze principes. Zelfs wie bijdraagt zou in die wachtperiode geen recht hebben, en het zijn de meest kwetsbaren die uitgesloten zullen worden. /19
Nog dit: het probleem met de huidige, Vlaamse kinderbijslag is dat de middelen te weinig terecht komen bij de laagste inkomensgroepen. De resultaten op vlak van armoedebestrijding zouden beter kunnen zijn. Dàar moet beleidsactie komen. /20
En dus. Het proefballonnetje in de #startnota om de toegang tot de kinderbijslag te beperken voor nieuwkomers levert nauwelijks een besparing op maar treft veelal kwetsbare mensen. Het is onduidelijk hoe dat het draagvlak voor de kinderbijslag zou kunnen vergroten. /21
Het voorstel creëert nieuwe problemen terwijl de echte problemen onaangeroerd blijven. Dat is van het padje af. Het zal mij dan ook benieuwen hoe en of @cdenv en @openvld bereid zijn om mee te stappen in een dergelijk avontuur. /FIN
Share this Scrolly Tale with your friends.
A Scrolly Tale is a new way to read Twitter threads with a more visually immersive experience.
Discover more beautiful Scrolly Tales like this.
