Bu #haftaninbilimkadini Kübra Yeter Aydeniz. ABD’de Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı’nda Kuantum Bilgi Bilimi Grubu’nda doktora sonrası araştırmacı olarak çalışıyor. scholar.google.com/citations?user… 1/16
Dr. Yeter-Aydeniz lisans eğitimini Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi Fizik Eğitimi Anabilim Dalı’nda tamamladı. Sonrasında Uni of Tennessee’de teorik yüksek enerji fiziği üzerine doktora yaptı. 2/16
Coastal Carolina Üniversitesi ve Tennessee Teknoloji Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalıştıktan sonra Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı’nda doktora sonrası araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. 3/16
Dr. Yeter-Aydeniz’in araştırma alanı kuantum bilgisayarlarda kullanılacak kuantum algoritmalar.
Klasik bilgisayarlar ve algoritmalar 0-1 gibi ikili sistemler (bit) üzerine kurulur. Kuantum algoritmalar ise qubit denilen yapıları kullanır. 4/16
Qubitler de klasik bitler gibi ikili bir sistemdir, ör: aşağı ve yukarı spinli bir elektron. Fakat klasik sistemin aksine bu iki seviye/durum aynı anda gerçek olabilir. Buna kuantum üstdüşüm veya kuantum dolaşıklık denilen durumlar sebep olur. 5/16
Bu kuantum özelliklerinden dolayı kuantum algoritmalar ve bilgisayarlar, klasik sistemlerden çok daha hızlı şekilde işlem yapabilirler. Bu hız özellikle fizikçiler için çok önemli. 6/16
Dr. Yeter-Aydeniz: “Çok parçacıklı fiziksel sistemlerin enerji seviyelerini hesaplamak bu sistemlerin yapılarını anlayabilmek ve onların kullanım alanlarını geliştirebilmek için son derece önemli.” 7/16
Hidrojen gibi ikili fiziksel sistemler (proton+elektron) kağıt-kalem ile yapabildiğimiz işlemlerle anlaşılabilirken, sistemdeki parçacık sayısı arttıkça işler karmaşıklaşıyor ve bu hesaplamaları yapabilmek çok uzun süren bilgisayar işlemleri gerekiyor. 8/16
Dr. Yeter-Aydeniz “bu tür sistemleri günümüz teknolojisinde sahip olduğumuz gürültülü kuantum bilgisayarlarda çalışarak yapılması gereken hesaplamaları çok daha kısa sürelerde çözebilecek kuantum algoritmalar” geliştirmekte. 9/16
Dr. Yeter-Aydeniz ve çalışma arkadaşlarının son makalesi npj Quantum Information dergisinde yayınlandı. nature.com/articles/s4153… 10/16
Bu çalışmada yeni geliştirilen bir kuantum algoritma olan kuantum Sanal-Zaman Dönüşümü Algoritması ile hidrojen ve deuteron enerji seviyelerini kuantum bilgisayar kullanarak hesaplıyorlar. 11/16
Niye kuantum bilgi bilimi?
“Temeli geçmiş yıllara dayanmasına rağmen çok yeni bir teknoloji olan kuantum bilgisayarlarda çalışıyor olmak ve bu yeni gelişen alana katkıda bulunarak alanın gelişmesine tanık olma isteğiyle kuantum bilgisayımı alanını tercih ettim.” 12/16
Çalışmalarında onu en çok heyecanlandıran anları sorduk.
“Günlerce, aylarca ve bazen yıllarca üzerinde çalıştığın bir soruya cevap bulmak elbette çok heyecanlıdır…” 13/16
“... ancak benim için o çözümü bulmak kadar, ilgimi çeken, çözümü çalıştığım alanda bir etki yaratabilecek bir soru bulmak ve onunla uğraşmak çok daha heyecanlıdır.” 14/16
Dr. Yeter-Aydeniz, “özellikle fizik gibi erkek egemen bir alanda” çalışan bilim kadınlarının kendilerini yalnız hissetmemeleri için alanlarında kadınlar için oluşturulan gruplara katılmalarını öneriyor. 15/16
Bilim insanı olmak isteyen genç kadınlara diğer önerileri:
- Örnek aldıkları bilim insanlarının hikayelerini okuyarak kendilerine ilham kaynağı yaratabilirler.
- Günümüzde başarıya giden yolun başkalarıyla ortak çalışmayla gerçekleştiğini hatırlasınlar.
16/16
Dr. Yeter-Aydeniz şu günlerde hepimiz gibi evden çalışıyor. O ev-çalışma hallerinden biri 😊
Dr. Yeter-Aydeniz'e ayrıca "Twitter'a hoşgeldin!" diyoruz bu vesile ile: @AydenizYeter
Dr. Yeter Aydeniz ile @KuantumTurkiye tarafindan yapılmış bir söyleşi:
@AydenizYeter
Share this Scrolly Tale with your friends.
A Scrolly Tale is a new way to read Twitter threads with a more visually immersive experience.
Discover more beautiful Scrolly Tales like this.