Thread by @SanatnTarihi

Kuzey Barok sanatının önemli isimlerinden olan Brouwer genellikle içki içen ve sigara içen köylüleri, barlardan ve illegal yerlerden çıkmayan kavgacıları, bu kavgacıların ettikleri bıçaklı ve vahşi kavgaları resmeder. Bugün sizlere 'Kavga Eden Köylüler' eserini anlatacağım.

1625 yılında yaptığı bu resminin adı da ‘Kavga Eden Köylüler’. Burada sanatçının resim sanatının temelini oluşturan anti-kahramanları görüyoruz yine. Brouwer bu resimde de açık bir şekilde göreceğimiz gibi, bu figürleri asla asil bir şekilde resmetmez.

Aksine, köylüleri ve suçluları resmederken alaycı bir üslup kullanmaktan kaçınmaz. Bu sahneler bizlere 17.yy Kuzey Avrupa'sındaki gece hayatı, köy yaşamı ve onların küçük dertleri ile ilgili bilgiler verir.

Özelliklede suçluların ve kavgacıların çok sık resmini yapan sanatçı oldukça zeki bir gözlemcidir de diyebiliriz. Kuzey Avrupa’da çok üst seviyeye çıkan gündelik yaşam sahneleri yani ‘janr’ resimlerinin önemli temsilcilerinden biridir.

Bu dönemde oldukça ilgi çekici gelmiş olabilir. Hangimiz yüzyıllar önce yaşanmış, tarihin asla konuşmayacağı insanları izlemek istemeyiz ki? Ancak o dönemde de bu tip resimler oldukça popüler olmuş.

Sokaklardan ve köylerden izole yaşayan soylu sınıfı, ‘ya bu insanlar ne yer ne içer? dertleri nelerdir? Nasıl hayatta kalırlar? Gibi sorularının cevabını bu gibi resimlerde bulurlar. Bir dönem kuzey Rönesans ustası Pieter Bruegel de benzer sebeplerden köylü resimleri yapıyordu.

Zenginler bu tip resimleri satın alıp; ‘aa fakirlere bak, kavga da ediyorlar ahah’ diyerek resimleri izliyor ve gülüşüp çaylarını yudumluyorlardı. Bu konuda herhangi bir abartıya kaçmadığımı da belirteyim. Hatta biraz yumuşatarak bile anlatıyor olabilirim.

Soylu insanlar, bu resimlerde gördükleri karşısında kimi zaman şaşırıyor, kimi zamanda kahkahalarla gülüyorlardı. Yani köylüleri resmeden ressamların atölyeleri zenginler için bambaşka bir dünya demekti.

Asla muhatap olmadıkları ve olmak istemedikleri fakir insanları görebilmek için süper bir fırsat... E tabi bu da pek çok dönem ressamının işine geldi. Özellikle sanatçımız Brouwer bu gibi sahneleri yaparak geçiniyordu.

Aynı zamanda onun da bu köylü ve suçlulara karşı çok sevecen olmadığını belirtmek gerek. Özellikle figürlerin nasıl deforme edildiklerine, nasıl karikatürize edildiklerine bakarsak bu sonuca varabiliriz.
Aslında bu resimler, gençler için de önemli birer ‘kötü örnekti’.

‘Kimse bu şekilde yaşamamalı’ diyerek bu insanları uzaktan izlemenin en doğrusu olduğuna karar vermişlerdi.

Fahişeler, psikopatlar, kabadayılar, kumarbazlar, dilenciler, meyhanelerden ayrılmayan sarhoşlar, meczuplar, dibi görmüşler ve üç kuruşa hayatını devam ettirmeye çalışan köylüler...

Evet, mesaj oldukça basitti aslında, ‘bunlardan biri olmamalısınız...’
Resimdeki insanların kaba saba olduklarını hem figüratif bir şekilde hem de teknik olarak bize hissettirmeye çalışıyor ressam. Renklere bakın...

Kahverengi tonları ve özellikle de toprak rengi resmin genel kompozisyona ciddi bir şekilde hakim. Figürlerin de biçimlerinin bozulmuş olması ile bu durum iyice güçlendirilmiş.

Resimde de bir kavgaya şahitlik ediyoruz. Kavga nedenleri kimi resimlerde belli değilken bu resimde ortada, açık bir şekilde görülmektedir. Bir kumar oyununun sonucunda herkes birbirine girmek üzere.

Hareket az önce gerçekleşmiş ve bir başka kavga sebebi sayılabilecek olan içki şişesi devrilmiş.
Soldaki oturan figür bıçağını çekmiş ve ayağa kalkmak üzere.

Ancak masanın diğer tarafında oturan bir adam yerinden fırlayarak bu adamın saçlarına yapışmış. Son derece çirkefçe bu saldırıya, saçını çeken adamın kollarını tutarak tepki veren bu figür ise son derece çirkin resmedilmiş.

Belki de kumar masasında hile yaptı ve bütün bunlar yetmez gibi bir de içkiyi döktü kim bilir...
Arka planda yine saç saça baş başa girmiş figürler yığını olduğunu görüyoruz.

Yaşlı bir kadın ise bu adamın kılıcı çekmesine engel olmaya çalışarak muhtemelen ‘dövüşmen guzum’ diyor. Masanın diğer ucundaki iki figür ise muhabbete kaldıkları yerden devam ediyor hatta belki de kimin haklı kimin haksız olduğu konusunda fikir alış verişi yapıyorlar...

Tüm bu kargaşanın içinde domuz ile çiftleşmeye çalışan köpek ise resme bambaşka bir hava katmış. Ressamın mesajı çok basit aslında. Domuzlar ve köpekler...

Tamamen içgüdüsel yaşayan ve derinlikten yoksun olan bu insanların mantıksızlıkları bir köpeğin domuz ile çiftleşme çabasına benzetiliyor. Öyle boşuna, öyle alakasız, öyle mantık dışı, öyle kirli, öyle aşağılık...

Evet bu oldukça sert bir yorum gibi gelebilir. Hatta öyle de, ancak bu insanlar bir kumar ortamında bulunan, içki içen, küfür eden günahkarlardır soyluların gözünde.

Kaba saba tavırları, cehaletleri, saldırganlıkları, kontrolsüz davranışları ile Hollanda ve Belçikalı zenginlerin ilgi merkezi olmuşlardır.

Kavgaya yakın durumda olan insanların çoğu kavgaya bakıyor.

Hatta sol tarafa biri evden çıkmış şaşkınlık içinde olacakları izliyor. Diğer insanların da pencerelerden bakarak olan biteni şaşkınlık içinde izlediklerini görüyoruz. Onlar da bizim gibi bir saniye sonrasını merak ederek, sahnenin içindeki ‘biz’ oluyorlar...

Okuduğunuz için teşekkür ederim. Sanatla ve sevgiyle kalın. 🖤