"نگاهی به عملکرد دولت ترامپ در بحران سوریه"
آیا برای ایجاد تغییر در سوریه دیر شده بود ؟
تفاوت راهبرد اوباما و ترامپ در سوریه چه بود؟
با هم مرور میکنیم ...
[بخش اول]
منتقدان سیاست خارجی باراک اوباما رییس جمهور پیشین امریکا مابین سالهای 2008 تا 2016 همواره(و البته به درستی) عملکرد دولت وی در خصوص بحران منطقه خاورمیانه و شمال افریقا را زیر سوال برده و معتقدند انفعال شدید امریکا در کشورهایی نظیر عراق، سوریه و لیبی دلیل اصلی وضع اسفبار کنونی است
پس از آغاز تظاهرات مردمی در سال 2011 در سوریه و به دنبال آن تشکیل گروه های مسلح مخالف دولت بشار اسد تحت عنوان ارتش آزاد سوریه، افکار عمومی دنیا و متحدان منطقه ای امریکا از دولت باراک اوباما انتظار دخالت نظامی و کمک به سرنگونی دولت سوریه را داشتند.
زمزمه هایی از احتمال به کارگیری تسلیحات شیمیایی برای سرکوب شهرهای مخالف دولتی شنیده میشد.
در این هنگام مقامات امنیتی امریکا به صراحت اعلام کردند که کاربرد سلاح شیمیایی در سوریه به عنوان خط قرمز دولت اوباما و پایان امتناع از دخالت نظامی در این کشور خواهد بود.
دولت و ارتش سوریه در 6 ماهه نخست 2013 موفق به کسب پیروزی هایی در استان هایی نظیر حمص و ریف دمشق به لطف ورود هزاران نیروی کمکی از گروه های محور مقاومت نظیر حزب الله لبنان شدند و در شرایطی که از آخرین هجوم مخالفین از ریف دمشق به محله های شرقی پایتخت در ژانویه 2013 حدود 7 ماه میگذشت
ظاهرا زمزمه هایی از احتمال عملیات جدید تحت رهبری گروه جیش الاسلام و زهران علوش در این منطقه به گوش میرسید.
پاسخ این موضوع در 21 آگوست 2013 به مخالفین حاضر در غوطه شرقی و غربی دمشق داده شد : بمباران شیمیایی شهرکهایی نظیر جوبر، زملکا، عین ترما و معظمیه الشام با گاز سارین.
در خصوص سوابق و دلایل استفاده از تسلیحات شیمیایی پیشنهاد میکنم این مطلب عالی از @JaredDiam عزیز رو مطالعه کنید که با جزئیات کامل توضیح دادند.
اما به هر ترتیب خط قرمز دولت اوباما زیر پا گذاشته شده بود و اکنون تمام دنیا (طبیعتا به جز متحدین دولت سوریه) در انتظار حمله نظامی تنبیهی امریکا و یا حمایت همه جانبه از مخالفین اسد بودند.
اما ظاهرا ترس از تجربیات عراق و لیبی ( و البته شاید توجیه با این ترس) قرار نبود پایان یابد.
پس از یک وقفه 10 روزه و در اوج انتظار رسانههای دنیا برای آغاز حملات به مواضع دولتی سوریه، دولت اوباما طرح پیشنهادی روسیه برای نابودی داوطلبانه تسلیحات شیمیایی دولت سوریه تحت نظارت بین المللی را پذیرفت و از اجرای سناریو حملات نظامی تنبیهی منصرف شد.
این تصمیم سرنوشت ساز باراک اوباما از آن زمان تا کنون موجب شده است تا شدیدترین انتقادات از وی و دولتش در خصوص عدم دخالت نظامی در بحران سوریه و در نهایت شکست مخالفین در این جنگ صورت بگیرد تا جایی که همواره مخالفین اوباما و حزب دموکرات، پیروزی اسد و متحدینش در جنگ را ...
نتیجه انفعال وی و قربانی کردن مردم سوریه برای کسب رضایت روسیه و از بین نرفتن احتمال توافق هسته ای با ایران میدانند.
موافقین راهبرد اوباما و یا دست کم آن دسته از افرادی که معتقدند امکان دخالت نظامی گسترده در جنگ سوریه برای امریکا وجود نداشت دلایلی را برای این موضوع ذکر میکنند:
در بازه زمانی ژانویه 2011 تا پایان سال 2012 : چشم اندازی از آینده سوریه پس از بشار اسد وجود نداشت و ممکن بود تجربه دخالت در لیبی در سوریه تکرار شود، سوریه بر خلاف لیبی متحدان قدرتمندی دارند که در صورت حمله امریکا ساکت نخواهند نشست (که بعدها دیدیم ساکت نشستند)
در زمان انجام حمله شیمیایی 2013 : در حال حاضر جنگجویان خارجی و جهادیون در صفوف مخالفین حضور دارند و در صورت سرنگونی دولت سوریه احتمال قدرت گرفتن آنها و تکرار تجربه القاعده، طالبان و ... وجود دارد ؛ سوریه با دیکتاتوری نظیر اسد برای دنیا بهتر از تروریستهای جهادی و ضد غرب است ...
به هر حال دولت اوباما به جای حمله تنبیهی به دولت سوریه گزینه امحای تسلیحات شیمیایی را انتخاب کرد و طبق برنامه حدود 1000 تن از ذخایر شیمیایی این کشور نظیر عوامل اعصاب سارین و VX در کشتی هایی مخصوص در دریای مدیترانه نابود شدند اما بعدها مشخص شد این تمام ذخایر سوریه نبوده است.
در انتخابات ریاست جمهوری سال 2016 امریکا، دونالد ترامپ نامزد حزب جمهوری خواه موفق به شکست هیلاری کلینتون شد تا سکان قدرت پس از 8 سال از حزب دموکرات و تیم اوباما به رقیب برسد.
برای تیم حوزه سیاست خارجی اوباما، بحران سوریه یک شکست کامل بود و شاید تنها دستاوردش نابودی ذخایر شیمیایی
حال دونالد ترامپ در ژانویه 2017 وارد کاخ سفید شده است و همگان از او انتظار عملکردی متفاوت در خصوص بحران سوریه را دارند.
اما نخستین اظهار نظرهای رسمی ترامپ در خصوص سوریه و بشار اسد که چند بار نیز تکرار شد چنین بود :
ما به دنبال سرنگونی اسد و دولتش نیستیم !
در دسامبر 2016 میلادی در شرایطی که ارتش سوریه مشغول نبرد بزرگ حلب و بازپسگیری بخش شرقی این شهر بود، تروریستهای داعش در یک هجوم غافلگیرانه به شهر تدمر(پالمیرا) موفق شدند برای دومین بار این شهر را به اشغال درآورند و اینبار با پیشروی در محور غربی تا آستانه تصرف پایگاه تی4 جلو رفتند
در آن زمان با توجه به انتقال واحدهای اصلی ارتش سوریه به محور حلب، وظیفه دفاع از شهر تدمر به نیروهای دفاع وطنی و نظامیان روسی سپرده شده بود که با فضاحت تمام و به جای گذاشتن دهها تانک و نفربر از تدمر به پایگاه هوایی T4 عقب نشینی کردند.
لیست غنایم در تصویر :
این حادثه علاوه بر بحرانی که برای ارتش سوریه ایجاد میکرد یک آبروریزی برای قوای نظامی روسی نیز به شمار میرفت که مسئول حفاظت از شهر راهبردی تدمر در عمق بادیه حمص بودند.
3 ماه بعد در فوریه 2017 ارتش سوریه و نظامیان روسی(که به شکل گسترده بر روی زمین نیز حضور داشتند) ...
عملیات بازپسگیری شهر و محیط اطراف آن را بر عهده گرفتند.
با توجه به اینکه بخش زیادی از توان جنگنده های روسی حاضر در پایگاه حمیمیم به پشتیبانی از سایر محورهای درگیری نظیر درعا و شمال حماه مشغول بودند، فرماندهی نظامی روسیه از قوای ائتلاف ضد داعش درخواست پشتیبانی هوایی میکنند.
برای اینکه دشواری عملیات و بازپسگیری شهر از گروه داعش که در آن زمان هنوز قدرت بسیار زیادی داشتند را تصور کنید، کافی است بدانید در نبردهای بازپسگیری شهر تدمر در فوریه 2017 حدود 18 سرباز روس کشته شدند (بالاترین تلفات نظامیان روسی در یک دوره زمانی در سوریه)reuters.com/article/us-mid…
اگرچه این حملات تحت عنوان تضعیف گروه داعش و کمک به نابودی آن به عنوان هدف اصلی ائتلاف توجیه شد، اما در آن زمان کمک شایانی به ارتش سوریه و دولت این کشور کرد تا با خیال راحت از شرق حمص، به سراغ مخالفین خود در محورهای دیگر جنگ برود.
این حملات هوایی کمکی از سوی امریکا بعدها در ژوئن 2017 و برای جلوگیری از سقوط شهر دیرالزور در آخرین موجهای حملات داعش نیز با حداقل 20 سورتی پرواز بمباران در این منطقه ادامه پیدا کرد.
centcom.mil/MEDIA/PRESS-RE…
در واقع نخستین بار از زمان آغاز جنگ سوریه و حتی علی رغم حملات شیمیایی خان شیخون در آوریل 2017 (که در قسمت بعد به آن خواهم پرداخت) جنگنده های امریکایی در زمان حضور ترامپ در کاخ سفید به دولت سوریه در بازپسگیری تدمر و حفظ شهر دیرالزور یاری رساندند.
پایان بخش اول
Share this Scrolly Tale with your friends.
A Scrolly Tale is a new way to read Twitter threads with a more visually immersive experience.
Discover more beautiful Scrolly Tales like this.