Thread by @GoosR

Na een nachtje slapen over het Matthijs van Nieuwkerk-interview ga ik mijn gedachtes op een rijtje zetten. Bear with me want dit wordt een lang draadje. Heb je het artikel nog niet gelezen? 🔽 (Laat je niet afleiden door de foto’s, hoe moeilijk dat ook is) nrc.nl/nieuws/2023/09…

Allereerst: ik snap volledig dat hij dit interview geeft en niet wacht op het rapport van de commissie-Van Rijn. Van Nieuwkerk e.a. legden uit eigen beweging hun posities neer om een onafhankelijke commissie de gelegenheid te geven een oordeel te vellen over hun mogelijke fouten. Maar dat onderzoek is door de toevoeging van Studio Sport en Op1 zo breed geworden dat het helemaal geen oordeel meer velt over individuen, zo hebben de onderzoekers aan RTL Boulevard bevestigd. Die hoofdrolspelers zitten dus allemaal al maanden voor jan lul te wachten. Waarop? Onacceptabel, en dus eigenlijk totaal begrijpelijk dat na Frans Klein nu ook Van Nieuwkerk het initiatief toch maar weer zelf in handen nemen. Het wachten is op Tom Egbers. You go, Tom!

Dan de inhoud. Woorden als “catharsis” zijn natuurlijk smullen voor de NRC-achterban. Het is alleen slechts uiterlijk vertoon met daaronder een vat vol tegenstrijdigheden. Hij ‘weet nog niet of hij terugkeert op tv’. Waarom lunch je dan met jan en alleman? Valse bescheidenheid.

Hij zegt ook geen profeet te zijn. Maar volgens hem is de waarde van het DWDD-schandaal dat de publicatie hierover ook beerputten bij andere bedrijven heeft geopend. Sorry, maar dan zie je jezelf toch als Jezus die voor de zonden van anderen aan het kruis genageld is?

Verder weten we dat hij het liefst de regie helemaal in eigen handen houdt. Interviews doet hij al jaren alleen per mail. Daar week hij van af. Hij moest wel (anders zou niemand geloven dat hij écht bereid is zichzelf kwetsbaar op te stellen) maar halverwege het interview gingen de luiken toch weer dicht. Klasse overigens dat @Kcsmouter dat heeft opgeschreven, want het zegt veel over waar Van Nieuwkerk nu staat in de verwerking van zijn schaamte: niet in de buurt van de finish.

Los van de tegenstrijdigheden zien we ook wat trucs. Iedere journalist die weleens een lijstje moeilijke vragen naar een voorlichter heeft gestuurd, weet: die krijg je niet genummerd terug maar als een algemene reactie. Waarom? Omdat de voorlichters dan kunnen cherry picken. Vragen waar ze geen zin in hebben, slaan ze over. De vragen waar je wél goed uitkomt, behandel je uiteraard wel. Van Nieuwkerk wil niet met een ‘rode of groene stift’ door het Volkskrant-interview (=we gaan het lijstje niet op volgorde afwerken) maar komt vervolgens wel terug op het bekendste incident: ‘knielen voor meneer Van Nieuwkerk’. Dat was niet fraai, maar heeft hij destijds eigenlijk netjes opgelost: volgende dag uit eigen beweging excuses aangeboden die door het ‘slachtoffer’ zijn aanvaard. Cherry picken van precies dat voorbeeld dus waar hij heel goed uitkomt. En toen NRC toch nog wat incidenten wilde aflopen, gingen de luiken dicht en de deur op slot.

Dan is er nog dat verhaal over de hond die hij met tegenzin geadopteerd heeft. Huisartsen schrijven natuurlijk helemaal geen huisdieren voor, maar dat verhaal is wel een mooie stropop om te laten zien dat je heus naar anderen luistert. Ook als ze iets vinden waar je het niet mee eens bent - naar de dokter, om precies te zijn, wat natuurlijk op geen enkele manier bewijs is dat hij ook echt naar de kritiek van oud-redacteuren heeft geluisterd. Nog los van het feit dat het tamelijk bizar zou zijn als hij met tegenzin een hond heeft geadopteerd. Een huisdier verdient liefde, niet een baasje dat denkt: “daar ga ik weer, door de velden, want het moest van de dokter.” Oh, en hoe zeker weten we dat zijn vriendin, of zijn stiefkinderen, of god-mag-weten-wie, niet heeft gezegd: “Hoera! Eindelijk een hond!” Mijn bullshit-alert ging hier eerlijk gezegd vol op tilt.

Al met al zie ik vooral een handige presentator die een boodschappenlijstje heeft afgewerkt:
- kijk, ik stel mezelf kwetsbaar op
- kijk, ik kan luisteren
- kijk, ik heb er zelf ook op gekauwd
- kijk, ik ben ook maar een mens
- kijk, ik heb ervan geleerd
“En doorrrr.”

Zo werkt het niet, en tegelijkertijd snap ik hem wel. Zéker in het licht van het onderzoek dat het blijkbaar toch niet zo belangrijk vindt een afgewogen oordeel te vellen over Van Nieuwkerks fouten. Waarom zou hij strenger voor zichzelf zijn dan die commissie? Sowieso staat op niks van wat hij heeft gedaan de doodstraf. Het is alleen jammer dat de commissie, en in het gevolg daarvan Van Nieuwkerk zelf, ons de kans ontnemen om er echt van te leren.

Ter afsluiting wil ik graag VN’s eigen afsluiting onderschrijven: de hoop “dat we samen, dat woord lijkt me in deze tijd het allerbelangrijkste, tutti, junioren en senioren, gaan uitzoeken hoe je in een wereld waarin op prestaties wordt gerekend, elkaar kan blijven zien en horen.”

Einde.