Thread by @tomlasocki

Wczoraj celowo nie pisaliśmy z @JaninaPetelczyc o raporcie przygotowanym dla @PLSiecEkonomii na zamówienie @zus_pl, ponieważ widziało go tylko kilka osób.
Raport opublikowano, więc czas na mówienie o badaniach.
🧵o tym, co ustaliliśmy lub potwierdziliśmy
🔗 do raportu ⬇️

Wobec wzrastania zainteresowania koncepcją "dobrowolnego ZUS dla JDG" poproszono nas o przeanalizowanie tej koncepcji i jej konsekwencji.
Ponieważ taką zmianę oceniliśmy jako głęboką (systemową), musieliśmy przebadać kompleksowo sytuację samozatrudnionych w systemie ubezpieczeń.

W jednym zdaniu:
- z danych ZUS (40%) i pozyskanych niezależnie (60%), wykazaliśmy, że JDG płacąc składki przeciętnie poniżej minimalnej krajowej, partycypują w bieżącym utrzymaniu systemu 4x mniej niż pozwalałyby na to dochody, a do ich emerytur trzeba będzie dopłacać.

JDG jest najbardziej elastycznym tytułem w całym systemie - żaden inny nie ma tyle ekskluzywnych opcji, co ten, choć w opinii publicznej nadal panuje przekonanie o potrzebie wprowadzania dalszych modyfikacji (zob. "wakacje", "dobrowolny ZUS", zmiany w "nierejetrowanej").

Można twierdzić, że to kwestia specyfiki JDG, więc "wara wam", ale to fałsz. Ten tytuł od lat wypiera zatrudnienie pracownicze, nawet w czasie, w który niedobrym dla zakładania biznesu (pandemia, wojna). Czyli z zachęty wyszedł kanibalizm. Przewidziałem to w 2018.

W 🇵🇱 świadomie, bądź nieświadomie utrzymuje się opinię publiczną w przekonaniu, że JDG rokrocznie już prowadzić się nie opłaca (Media Kochane, Wam tez się oberwało😘) Oczywiście nominalnie każda pożyczka jest rekordowa, ale bez kontekstu, wnioski są inne niż rzeczywistość.

Do 2024 r. ulg i zwolnień dla JDG było tyle, że szanse na znalezienie kogoś, kto akurat nie korzysta z nich i płaci od 60% przeciętnego wynagrodzenia wynosiła niemal 50%. A to było przed "wakacjami". Od 2024 r. tylko ok. 0,05 mln z 1,75 mln JDG w US się nie załapie na ulgę.

Średnia kwota, od której płacą składki JDG zawsze była 2x niższa niż ta, o której składki opłacają pracownicy, ale od 2019 r. jest niższa niż minimalna krajowa i to pomimo tego, że w badanej próbie ich DOCHODY były 2x większe niż PRZYCHODY pracowników. Ciekawym danych za 2024.

Nie jest tak, że żaden samozatrudniony nie opłaca składki większej niż najniższa możliwa, ale ten odsetek jest "homeopatyczny"...

...ale wystarcza na to, by w chorobowym % pokrycia świadczeń składkami u JDG był najniższy, co wywraca mit o tym, że "JDG nie chorują". JDG proporcjonalnie są największymi beneficjentami chorobowego. Duża poprawa od 2016 po nowelizacji - krytykowanej "marszem pustych wózków".

Apropos "marszu pustych wózków" (zob. zdj. 1⬇️).
O stówkę, że ani jednej osobie nie wypłacono 17,77 zł macierzyńskiego, a ponadto "oburz" pomylił zdrowotne (NFZ) z chorobowym (zasiłki).
Ale ważne jest to, że systemowo spójna reforma spracuje jak ta lala (zob. zdj. 2⬇️)

Mitem jest również to, że liczne ulgi i liczebność JDG mają się przekładać na tworzenie nowych miejsc pracy. Tych jest zaledwie 1/4 i to do nich powinno być adresowane wsparcie.

Nadmierny wysyp działalności nie służy gospodarce. Kiedyś wrzuciłem na X odsetki JDG w wybranych państwach świata. Przerost JDG jest odwrotny do siły gospodarki. Podobnie jest w 🇪🇺 (tylko 🇳🇱🇧🇪 się wyłamują, lecz to wynika z szerszego kontekstu ich systemu).

Wczoraj największe poruszenie wywołała informacja, że JDG będą na minimalnych emeryturach. I słusznie wielu zauważyło, że to żadne nowe aj-waj. Słusznie - sam o tym mówię (np. dla @GRAPE_ORG).
@JaninaPetelczyc policzyła natomiast skalę tego zjawiska dla JDG - i to jest nowość.

Oznacza to, że przedwcześnie zwalniamy JDG ze składek. Przytłaczająca część może płacić więcej, ale system tego nie wymaga. Zamiast tego dopłacimy do ich minimalnych emerytur (i nie możemy z tego zrezygnować, bo art. 67 ust. 1 Konstytucji).
Socjalizm JDG, kapitalizm dla reszty?

Kiedyś Rzecznik MŚP zamówił ankietę (nazywał ją "badaniami"), z której wynikło, że 50% JDG opłacałaby składki.
Ale "DOBROWOLNY ZUS" JUŻ JEST - dla emerytów i powoduje "eksplozję przedsiębiorczości", ale partycypacja w ubezpieczeniach społecznych 0,7% (gdzie te rzecznikowe 50%?)

Która liczba jest bliższa rzeczywistości? O tym nie rozstrzygamy, ale coś mi podpowiada, że te 50% są... wiadomo skąd.
Składki byłyby opłacane tylko do czasu zebrania stażu 20/25.
Z ZUS wyparują nie tylko JDG, ale i inni, bo po co zatrudniać kogoś drożej, jak można taniej?

I NIE! W 🇩🇪, pomimo tego, że nie mają 2x mniejszy odsetek JDG niż w 🇵🇱, to i tak stwierdzają, że to im nie hula.
Wczoraj pisał o tym @n_bernaciak, przywołując opracowanie „Ergänzender Bericht der Bundesregierung zum Rentenversicherungsbericht 2020”.

Rekomendacje (w raporcie, s. 64-66). Przeklejam, ale polecam przejrzeć całość raportu, bo wiele ciekawych i unikatowych wątków nie wrzucałem tutaj.

Dla jasności: nasze badania nie są krytyką osób, które zasuwają na JDG, bo zasuwają nie mniej niż inni pracujący.
To też nie "święta wojna" lewa-prawa, bo KAŻDY coś napsocił.
To opis skutków błędów systemowych, które trzeba naprawić, bo mowa o fundamentach gospodarki.

Krytykujemy zaś nierównowagę systemu, w której się znaleźliśmy jako społeczeństwo.
Krytykujemy odejście od fundamentalnej dla systemu reguły, że każdy partycypuje w kosztach wedle swoich możliwości i otrzymuje wsparcie wedle własnego wkładu i potrzeb.

Dziękuję za koordynację @ZygmuntowskiJ i @PLSiecEkonomii i @zus_pl zamówienie badań , a @PatrykSlowik, @wirtualnapolska i wszystkim podającym za pomoc w podjęciu decyzji ZUS😉
Dzięki Wam możemy robić swoje - mówić nie zawsze łatwą prawdę społeczeństwu - najlepiej jak potrafimy.

Polecajki:
@RSzarfenberg (choć już pewnie robi z tego "drzewo")
@Domanski_Andrz @AgaBak, bo powinno się przydać.
@OficjalnyJK, bo ważne jest nie tylko rodeo ;)
@SGHWarsaw i @PW_edu, bo mogą być dumne 😊
@MariaKcz @krzes_sajewicz @skawinski_marek @JolantaOjczyk @Money_pl @rzeczpospolita @BIPolska @natematpl @PolsatNewsPL @tvn24 @RadioZetBIZNES @Radio_TOK_FM @pulshr_pl każdemu innemu :)