Profile picture
Aliëtte Jonkers @aliettejonkers
, 35 tweets, 32 min read Read on Twitter
Zorgpersoneel laat griepprik massaal links liggen, en dus komt er misschien een vaccinatieplicht volkskrant.nl/ts-b5727210 via @volkskrant
@volkskrant Ik schreef voor vaktijdschrift @nursing_nl juist een kritisch artikel over de griepvaccinatie onder zorgverleners.
@volkskrant @nursing_nl Dat werd niet door iedereen gewaardeerd. Een hoogleraar werkzaam voor het RIVM merkte tijdens het interview zelfs wat dreigend op: 'U schrijft toch voor een vaktijdschrift, dus ik mag aannemen dat u een positief artikel over de griepprik gaat schrijven.'
@volkskrant @nursing_nl Nou, nee dus, althans: niet per se. Het bewijs voor de effectiviteit van het BMR-vaccin is overweldigend groot, daarover hoeven we niet te discussiëren. Maar het ene vaccin is het andere niet.
@volkskrant @nursing_nl Een meta-analyse in de Lancet Infectious Diseases van 2012 laat zien dat de griepprik idd schermt tegen de griep, maar niet erg goed. Door de onvoorspelbaarheid van het griepvirus passen de griepstammen van het vaccin vaak niet goed op de stam die tijdens een epidemie circuleert.
@volkskrant @nursing_nl De griepincidentie in de gevaccineerde bevolking was 1,2%, in de niet gevaccineerde 2.7%. Dat betekent dat 64 volwassenen zich moeten laten vaccineren om één griep te voorkomen.
@volkskrant @nursing_nl Bij gezonde volwassenen vertaalt zich dat in een effectiviteit van het griepvaccin van zo rond de 60%. Tenminste, als er sprake is van een goede match is tussen het dat jaar circulerende griepvirus en het griepvaccin. Dat is meestal niet het geval.
@volkskrant @nursing_nl Van elf griepseizoenen in Nederland was er zeven keer een mismatch. In die ‘slechte griepjaren’ was de effectiviteit van het vaccin gemiddeld nog maar 44%. Let wel, we hebben het dan over de effectiviteit bij *gezonde* volwassenen (niet ouderen).
@volkskrant @nursing_nl Epidemioloog Thomas Jefferson van Cochrane Vaccines Field schreef al in 2006(!) in het British Medical Journal dat de effectiviteit van het griepvaccin ‘waanzinnig overschat’ werd.
@volkskrant @nursing_nl Inmiddels wijzen ook andere wetenschappers en en artsen erop dat de effectiviteit van het vaccin beperkt is en de financiële belangen groot zijn.
@volkskrant @nursing_nl De evidence is flinterdun, zegt bijvoorbeeld epidemioloog @LBonneux maar ook huisarts @joostzaat: 'Huisartsen roepen vaak dat oncologen eindeloos doorbehandelen en met lage kansen toch dure behandelingen starten, maar ze zijn zelf geen haar beter.'
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Wat betreft de griepprik hebben huisartsen, zegt @joostzaat, zich laten verleiden tot het invoeren van een weinig effectieve preventieve maatregel. Waarom? Het gewin gaat boven de principes. Elke huisarts verdient op zo’n prikmiddag simpel zijn wintersportvakantie bij elkaar.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Het is een kwestie van kijken, menen verschillende wetenschappers: is het glas halfvol of halfleeg? Op populatieniveau kun je met de griepvaccinatie toch veel complicaties voorkomen, zeggen ze, zeker zorgverleners die in contact komen met kwetsbare patiënten.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Maar is dat wel zo? Opmerkelijk: Jaap van Dissel (directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM en hoogleraar Interne Geneeskunde bij het LUMC) wijst in mijn artikel op een studie uit 2014 in het tijdschrift Clinical Infectious Diseases.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Die toont aan, zegt Van Dissel, dat de griepvaccinatie onder zorgverleners het aantal sterfgevallen onder patiënten met 30 procent terugdringt en het aantal ‘influenza-achtige ziektebeelden’ met 40 procent.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Wat is er nou zo opmerkelijk? Dat een wetenschapper met een staat van dienst als Van Dissel met deze studie aankomt, terwijl de kwaliteit van die studie nou juist vrij slecht is.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Die studie is nl. een overzicht van onderzoeken van erg wisselende kwaliteit. Dat erkennen de auteurs zelf ook. De betrouwbaarheid van deze resultaten is matig tot laag, schrijven ze. Toch citeert het RIVM dus deze studie als 'bewijs' dat de griepprik voor zorgverleners 'moet'.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Sorry voor deze lange draad trouwens, maar als de overheid gaat dreigen met een vaccinatieplicht, moet er wel transparantie over dit onderwerp komen en dat komt in dit geval niet van het RIVM.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat In Nederland deed arts-onderzoeker Josien Riphagen onderzoek. Zij kwam met fantastische resultaten. Helaas kloppen ze niet. Zie ook: umcg.nl/NL/UMCG/Nieuws…
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Klinkt prachtig: het aantal patiënten dat griep en/of een longontsteking opliep in het ziekenhuis daalde hierdoor van 9,7% naar 3,9%. Alleen is dat statistisch onmogelijk. Bovendien bevat de studie tal van methodologische fouten, eigenlijk te veel om op te noemen.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Een paar voorbeelden: alle longontstekingen werden op één hoop gegooid, om het nu om griep ging of niet. De primaire uitkomst was bovendien gericht op het motiveren van verpleegkundigen om de griepprik te nemen en niet op het voorkomen van griep, complicaties of sterfte. Hm...
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Bovendien is niet beschreven of patiënten de griep tijdens de opname opliepen of er al mee binnen kwamen. Als je écht een goede studie had willen doen, had je alle patiënten al 'bij de poort' moeten meten, bij binnenkomst in het ziekenhuis dus.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat De meest recente Cochrane-review uit 2016, onder leiding van epidemioloog Thomas Jefferson, bekeek studies naar het effect van de griepvaccinatie onder zorgverleners die 60-plussers in zorginstellingen verplegen.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat De uitkomst: op basis van de huidige beschikbare onderzoeken valt geen conclusie te trekken over een beschermend effect van de griepvaccinatie onder zorgverleners. Er valt niet aan te tonen of de ouderen minder vaak griep (of complicaties daarvan) krijgen.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Ook voor een effect op sterfte is er geen bewijs. Ook niet een beetje bewijs? Nee. NUL bewijs.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Toch is het argument van het halfvolle glas – een matig effectief vaccin is beter dan geen vaccin – voldoende voor veel wetenschappers om de griepvaccinatie aan te raden. Zij wijzen op het aloude credo ‘primum non nocere’: ten eerste niet schaden. Daar zit wel wat in.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Alleen: wees dan ook eerlijk en transparant over de effectiviteit. Kijk, het griepvaccin kan geen kwaad. Dus er is geen reden om 'm als zorgverlener niet te nemen. Maar het vaccin móet beter worden. En de overheid moet eerlijk zijn: bewijs voor effect op patiënten is er niet.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Epidemioloog @LBonneux, ook specialist ouderengeneeskunde in een verpleeghuis, is zelfs met de griepprik gestopt. Hij stelt: ‘Als de industrie jaarlijks miljarden vangt met de promotie en verkoop van slechte vaccins, is er geen incentive om een goed vaccin te ontwikkelen.'
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Hij zegt: 'Alleen als bewuste zorgverleners hun patiënten goed informeren over de gebrekkige werkzaamheid is er ruimte voor verbetering. Het is dus ook een ethische plicht je voorlopig niet te laten vaccineren, en luid te verklaren waarom.’
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat Dat gaat de meeste andere wetenschappers trouwens te ver. Viroloog @vanranstmarc vergelijkt de griepprik met een autogordel, die volgens officiële rapporten een effectiviteit van 40% zou hebben. Ook verre geen 100% dus, zegt hij, maar een kwestie van 't gezond verstand gebruiken.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat @vanranstmarc (Nog even vergeten: die gemiddelde effectiviteit van de griepprik is trouwens bij ouderen nog een stukje lager. Dat komt doordat het immuunsysteem van 60-plussers minder goed werkt.)
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat @vanranstmarc Kortom: als de overheid de griepvaccinatie verplicht wil stellen, moet ze weten dat er géén (geen) bewijs is dat de griepprik bij zorgverleners de kans op griep/complicaties/sterfte onder patiënten verlaagt. Mogelijk is het effectiever als je juist kinderen zou vaccineren.
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat @vanranstmarc En, zoals @vpknerd in mijn stuk opmerkt: door al het gepraat over de griepprik onder zorgverleners wordt er bijna niet meer gesproken over de cruciale rol van handhygiëne: 'Dat lijkt bijna op praten over een nieuwe brandblusser terwijl de vlammen uit het dak slaan.'
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat @vanranstmarc @vpknerd Meer weten? Lees het coverartikel van mijn hand in de nieuwe @nursing_nl. Helaas nu alleen voor abonnees te lezen, online en in print. Maar je kunt Nursing een maand uitproberen. Check: nursing.nl/abonneren/
@volkskrant @nursing_nl @LBonneux @joostzaat @vanranstmarc @vpknerd Nog een p.s. Dit is geen 'anti-griepprikdraad'. Wél een pleidooi voor transparantie en eerlijkheid over 1) de matige werkzaamheid van het vaccin en 2) het ontbreken van bewijs voor een effect van de griepvaccinatie onder zorgverleners op griep/complicaties/sterfte onder patiënten
Missing some Tweet in this thread?
You can try to force a refresh.

Like this thread? Get email updates or save it to PDF!

Subscribe to Aliëtte Jonkers
Profile picture

Get real-time email alerts when new unrolls are available from this author!

This content may be removed anytime!

Twitter may remove this content at anytime, convert it as a PDF, save and print for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video

1) Follow Thread Reader App on Twitter so you can easily mention us!

2) Go to a Twitter thread (series of Tweets by the same owner) and mention us with a keyword "unroll" @threadreaderapp unroll

You can practice here first or read more on our help page!

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just three indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member and get exclusive features!

Premium member ($30.00/year)

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!