, 63 tweets, 15 min read Read on Twitter
Flood özet: sanayi devrimi üçe ayrılır. birinci, ikinci ve üçüncü sanayi devrimidir. İkinci sanayi devriminden sonra ticaretin gelişmesiyle ve ulaşım araçlarına olan talebin artmasıyla birlikte petrole olan talep hızla artmıştır.
ABD'nin 2017 yılında enerji tüketimini ve petrolü kullandığı alanları aşağıdaki görselden görebilirsiniz.
Günümüzde yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımlara rağmen, petrol önemini korumaktadır. Bu araştırmada amaç ülkelerin petrol ticareti ile ilgili sosyal ağları ortaya çıkarmaktır.
134 ülkenin içinde bulunduğu sosyal ağda ülkelerin 2016 yılındaki petrol ithalat ve ihracatını veri olarak kullandık. Geçmiş petrol fiyatlarına, ülkerin petrol rezervlerine, ülkelerin petrol tüketimine, dünyanın en büyük petrol şirketlerine ve gelirlerine de değineceğiz.
Bu flood neyi amaçlamaktadır?

Burada amaç hangi ülkenin hangi ülkeyle ticaret yaptığını, petrol piyasasını en çok domine eden ülkeyi ve ülkelerin petrol ticaretini şemalarla anlatıp insanların akıllarında daha çok yer edinmesini sağlamaktır.
Öncelikle sosyal ağ analizi nedir onunla başlayalım. Sosyal ağ dediğimiz zaman birçoğumuzun aklına twitter, facebook, instagram geliyor. Haklısınız, fakat bu öyle bir şey değil.
Sosyal ağ analizi nedir?

Aslında insanların diğer insanlarla olan her türlü resmi, resmi olmayan ilişkilerine sosyal ağ diyebiliriz. Daha kolay olması açısından, kafamızda bir görüntü canlandıralım; cinayet bürolarında bulunan tahtaları bilirsiniz.
O tahtada şüpheliler vardır ve şüpheliler arasındaki bağlantılar bulunarak katile ulaşılmaya çalışılır. Şimdi burada o insanların yerine ülkeleri koyacağız ama bunu Gephi dediğimiz program aracılığıyla yapacağız.
Gephi'ye alternatif olarak bir program daha var o da (bkz: pajek) Sosyal ağlar birçok önemli kurum tarafından kullanılıyor. ABD Saddam'ı sosyal ağ analizi yaparak bulduğu söylenir. Bunun yanında pazarlamada ve psikolojide kullanılır.
Aşağıdaki görselde saddam'ın bulunması için yapılan sosyal ağ analizini göreceksiniz.
Gephi sosyal ağ analizi yaparken bizlere bazı hesaplar yapar. Çok ayrıntıya ve tekniğe girip sıkılmanızı istemiyorum ama floodu anlamak için bunları bilmemiz gerekiyor.
Bu hesaplamalar nelerdir?

1-Average Degree (Ortalama Derece): 134 ülkenin her birinin ortalama kaç ülkeyle ticaret yaptığını gösteriyor.
2-Ağırlıklı Ortalama: Neredeyse hiç ticaret yapmayan ülkeler olduğu için ağın içindeki ülkelerin ağırlığına göre ortalama verir. Bu ortalama yukarıdaki ortalamaya oranla çok daha iyi sonuç verdiğinin kanaatindeyim.
3-Graph Density (Grafik Yoğunluğu): kişilerin/ülkelerin arasındaki ilişkinin yoğunluğunu gösterir. Daha açmak gerekirse, eğer bu oran yaptığınız analizde " 1 " çıkıyorsa, ağda bulunan herkesin birbirleriyle bağlantısı var demektir.
4-Closeness Centralization (Merkeze Yakınlık): Bu ağın en önemli aktörü anlamına gelir. Yani kişinin/ülkenin ağdaki diğer ülkelere olan uzaklığını içerir. Birbirinden farklı ülkeleri birbirine bağlar. Kuşkusuz bunlar petrol rezervi zengin olan ülkelerdir.
5-Average Clustering Coefficient (Ortalama Kümelenme Katsayısı): Bir ülkeye petrol satan ülkenin, petrol satılan ülkenin komşularına da petrol sattığını gösteren hesaplamadır.
Şimdi gephi ile yapılan hesaplamalara bakalım:

Bu değerlerin ne anlama geldiğini aşağıda teker teker inleyeceğiz.
Petrolün çok yakın tarihiyle başlayalım. Bunun için Arap ülkeleri ve İsrail'in petrol krizine bakalım. Bilenlerin bakmasına gerek yok. Yüzeysel bir şekilde yazılmıştır. ntv'ye ait bir metindir.

bkz: arsiv.ntv.com.tr/news/29924.asp
Yıllara göre petrol fiyatları:
Dünyanın günlük petrol tüketimi ve dünyanın petrol rezervleri:

Kaynak: energybc.ca/oil.html
Ülkenin petrol tüketimi ve üretiminin büyüklüğü, petrol şirketlerinin büyüklüğü ile doğrudan orantılıdır. Dünyadaki en büyük 25 petrol şirketinin sosyal ağları ve sıralaması aşağıdaki gibidir.
Şimdi 25 şirketin sosyal ağ analizini yapalım:
Tabloya göre, en büyük 25 petrol şirketinin arasında dört Çinli, dört ABD şirketi ile iki Fransa ve iki Rus şirketi var. Bu sosyal ağ ve grafik bugün ABD, Çin ve Rusya rekabetini açıklayan faktörlerden biridir.
Bu analizde, 2016 yılı dünya ithalat ve ihracat verilerine göre 134 ülkenin petrol ticaretinin sosyal ağ analizi yapılmıştır. Veriler atlas.media.mit.edu/en/visualize/t… adresinden alınmıştır. 134 ülkenin sosyal ağ analizinin grafiği aşağıdaki gibidir. Grafik “gephi” ile yapıldı.
Yukarıdaki görseli anlamadıysanız, petrol ticaretinin en büyük aktörlerine dünya haritası üzerinden bakabilirsiniz;
Gephi ile yapılan hesaplamaları inceleyelim.

1-Average Degree (Ortalama Derece): Ülkelerin petrol ticareti yaptığı ülkelerin sayısını gösterir. Yukarıda yaptığımız hesaplamada 8,733. Bu yüzden her ülke ham petrolde ortalama 8 ülke ile ticaret yapıyor.
Ambargo uygulandığı için zengin petrol rezervlerine sahip olmalarına rağmen İran ve Venezuela bu listeye dahil edilmedi. Listedeki ilk 15 ülkede dünyanın değerli petrol şirketleri var.
Bu listedeki en şaşırtıcı ülke Hollanda. Hollanda bu petrol ticaretini Royal Dutch Shell ile yapıyor. Kazakistan, jeopolitik konumu nedeniyle birçok ülkeye petrol ihraç ediyor. Rusya sadece Avrupa'nın ihtiyacını karşılıyor. Bu dünya haritası üzerinde kolayca görülebilir.
Libya'nın ticaretinin neredeyse tamamı Avrupa ülkeleriyle yapılmaktadır. En büyük sebep jeopolitik konumdur. Arap Baharı'ndan nasibini alan Libya'da dünyanın en kaliteli petrolü çıkmaktadır. Küba sadece Rusya ile ticaret yapıyor(2016 yılına göre).
Resmi kayıtlara göre, 2016 yılında Suriye, yalnızca Lübnan ile $5.000 tutarında petrol ticareti yaptı. İran petrolü sadece Asya ülkelerine satıyor. Resmi kayıtlara göre, Kuzey Kore yalnızca katar ile ticaret yapıyor.
Bu nedenle, bazı ülkeler dışındaki diğer ülkeler (Çin, Abd, Hollanda, Küba, Kuzey Kore) güvenlik ve siyasi nedenlerden dolayı en yakın ülkelerle ticaret yapıyorlar.
Libya'nın kaliteli petrolüyle ilgili haber:

yenisafak.com/gundem/dunyani…
Average Weighted Degree (Ortalama Ağırlık Derecesi): sosyal ağın ağırlıklı ortalaması 4.269'dur. Bu nedenle, her veri noktasının nihai ortalamaya eşit katkı sağlaması yerine, bazı veri noktaları diğerlerinden daha fazla “ağırlık” katmaktadır.
Tüm ağırlıklar eşitse, ağırlıklı ortalama aritmetik ortalamaya eşittir. Sosyal ağımızdaki en büyük ülkeler dışında, diğer ülkeler de komşularıyla ticaret yapıyor. Bu açıdan bakıldığında, Her ülkenin ortalama dört ülke ile ticaret yaptığını düşünebiliriz.
Bu sonuç ortalama dereceden daha doğrudur. Petrol ticaretindeki önemli ülkelerin ağırlıklı ortalaması;
Sosyal ağın merkezinden uzaktaki ülkeler daha az sayıda ülkeyle işlem yapıyor. Bu ülkelerin sayısı oldukça fazla.
3-Graph Density (Grafik Yoğunluğu): Sosyal ağın grafik yoğunluğu 0,060 (% 6) 'dır. Bu, olası tüm ağ bağlantılarının yalnızca yüzde altı olduğu anlamına gelir. Tüm aktörlerin birbirine bağlı olduğu ağlarda, yoğunluk değeri 1 olacaktır.
Yüksek yoğunluklu değer, ağdaki aktörlerin birbirlerine daha güçlü bir şekilde bağlandığını ve birbirlerinden izole edilmediğini gösterir.
Sosyal ağın merkezinden uzaktaki ülkeler yalnızca büyük ülkelerle veya zengin petrol rezervine sahip ülkelerle ticaret yapmaktadır.
Bu sosyal ağda, bütün ülkeler birbirine bağlı değildir. ağın merkezinin çok uzağındaki ülkelerden bunu anlayabilirsiniz. Birçoğu yoksul ülkelerden oluşmaktadır.
4-Closeness Centralization (Merkeze Yakınlık): Bu ağda 134 adet ülke var, bazı ülkeler diğer ülkeleri birbirine bağlar. Şöyle düşünelim; 5 kişilik arkadaş grubunda 1,2,3,4,5 kişi var. 1. kişi herkesi tanıyor.
1. kişi 2 ve 3 numaralı kişilerle çok samimi ama 4 ve 5 numaraları kişileri de tanıyor. 1. olmazsa 2. ve 3. kişiler 4 ve 5 ile görüşemez. Bunu ülke durumunda düşünürsek listenin en başında petrol rezervi çok yüksek olan ülkeler yer alıyor.
Bu hesabı neden yapıyoruz çünkü birbirine bu kadar bağlı ve çok kalabalık bir ağda bunları saymak ve ayırt etmek çok zor olur bu yüzden Gephi bizim için hesaplıyor.
Sonuçlara aşağıdan bakılabilir.
Suudi Arabistan, Nijerya, ABD, Kazakistan ve Libya birçok ülkeyle ticaret yapıyor. sağdaki grafik hollanda'ya aittir. soldaki Amerika Birleşik Devletleri'ne aittir.
Bu sonuç bize petrol pazarındaki küreselleşmenin arttığını gösteriyor. Türkiye'nin petrol zengini komşusu olmasına rağmen, Türkiye petrolünü Hollanda'dan ithal ediyor. Listedeki ilk beş ülke yüksek teknolojili ülkeler ama bir istisna var, Kazakistan.
Kazakistan'ın sosyal ağ grafiğine ve dünya haritasına bakalım; Kazakistan çok önemli ve güvenli ticaret yollarının üzerinde yer alıyor, petrolü çok kolay bir şekilde satıyor.
5-Average Clustering Coefficient (Ortalama Kümeleme Katsayısı): ne demiştik hatırlayalım; bir ülkeye petrol satan ülkenin, petrol satılan ülkenin komşularına da petrol sattığını gösteren hesaplamadır. analizimizde küreselleşmeye rağmen, bu oran %17'dir.
Listedeki ülkeler dünyanın merkezinden uzak. Bu ülkeler gelişmiş ülkeler olmadığından petrol piyasasının aktörlerinden petrol alıyorlar. Bu, petrol piyasasının tekelleşmesinden kaynaklanmaktadır.
Arjantin'i inceleyelim, Arjantin beş ülkeyle ticaret yapıyor. Arjantin ile ticaret yapan ülkeler de birbirleriyle ticaret yapıyorlar. Bu ülkelerin yakınlığı ile ilgili. Arjantin Brezilya ve ABD'ye yakın. Nijerya ile deniz ticareti yapmaktadır.
Finlandiya'yı inceleyim,
Finlandiya komşularıyla ticaret yapıyor. Bu ülkeler birbirine yakın. Sonuç olarak, komşu ülkeler birbiriyle petrol ticareti yapıyor. Bu ülkelerin ortak noktası Rusya.
Piyasanın en büyük oyuncularından birisi olan Hollanda'ya bakalım, bu pazardaki Hollanda, bu ticareti neredeyse pek çok ülkeyle yapıyor. Hollanda dışındaki pek çok ülke, komşusu ile bu ticareti yapıyor.
Sonuç:

Bu çalışmada, petrol ticaretinin sosyal ağını analiz ettik. Bu tespitlerin çoğu insanlar tarafından bilinmesine rağmen, bunu grafik olarak gösterdik. Bu araştırmanın en şaşırtıcı ülkesi kesinlikle Hollanda ve Kazakistan'dır.
İlk bölümde, ülkelerin ağdaki dereceleri hesaplandı. Listedeki ilk 5 ülkeden ikisi aşırı kalabalık(Çin, Hindistan), diğer 3 ülke ise gelişmiş ülkeler(Hollanda, ABD ve İspanya). 134 ülkenin ortalama 8 ülke ile ticaret yaptığını bulduk.
İkinci bölümde, derecenin ağırlıklı ortalamalarına baktık. bu sonuç ilk sonuçtan daha kesin. Ülkeler pazar lideri(Hollanda ve ABD) veya komşu ülke ile ticaret yapıyor. Bunlar ağın merkezine uzak olan az gelişmiş ülkelerdir. Örneğin: Tanzanya, Fiji, Jamaika, Yemen ve Belize.
Üçüncü bölümde, ağdaki herkesin birbiriyle ticaret yapmadığını gördük. 134 ülkede en fazla bağlantı sayısına sahip ülkeler gelişmiş ülkelerdir. Gelişmemiş ülkeler petrol ticaretinden fazla pay alamazlar.
Dördüncü bölümde, listelenen ilk beş ülke yüksek petrol rezervine sahip ülkelerdir. Bu ülkeler, ağın merkezinde yer alırlar çünkü petrol ihraç eden ülkelerdir. Suudi Arabistan, Rusya, Nijerya, ABD, Kazakistan ve Libya en üstte yer alır.
Beşinci bölümde, petrol taşımacılığı maliyeti ve petrol kaynaklarına olan uzaklığı nedeniyle zengin ülke dışındaki tüm ülkelerin komşularıyla ticaret yaptıklarını gördük.
Sonuç olarak, petrol ticaretinin en büyük payı abd, çin, hollanda, rusya ve hindistan'dan geliyor. Petrol talebinin nüfus ve ülkenin gelişmişlik düzeyi ile ilgili olduğunu gördük.
Aslında dünya petrol ticaretinde beşten büyük değilmiş.
Son olarak 2016 yılına ait petrol ihracat ve ithalatını sizinle paylaşıp floodu sonlandırıyorum.
2016 yılında dünyada 592 milyar dolar değerinde petrol ihracatı olmuş ve 616 milyar dolar değerinde petrol ithalatı olmuş. Bu rakamlar bile tek başına petrolün hala ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Missing some Tweet in this thread?
You can try to force a refresh.

Like this thread? Get email updates or save it to PDF!

Subscribe to vox nihili
Profile picture

Get real-time email alerts when new unrolls are available from this author!

This content may be removed anytime!

Twitter may remove this content at anytime, convert it as a PDF, save and print for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video

1) Follow Thread Reader App on Twitter so you can easily mention us!

2) Go to a Twitter thread (series of Tweets by the same owner) and mention us with a keyword "unroll" @threadreaderapp unroll

You can practice here first or read more on our help page!

Follow Us on Twitter!

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just three indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3.00/month or $30.00/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!