, 60 tweets, 10 min read Read on Twitter
Petrolün bitmesi ve hazırlıksız yakalanan ülke Türkiye...

#Turkey #Crudeoil #petrol #benzin #ekonomi #Türkiye
Günümüzde hızla ilerleyen teknoloji ve artan dünya nüfusu, enerjiye olan ihtiyacı arttırmaktadır. Şimdiye kadar dünya siyasetine yön veren ve savaşlara sebep olan enerji sorunu gelecekte yine dünya siyasetinin şekillenmesine neden olacaktır.
Dünyada en yaygın olarak tüketilen enerji kaynağı fosil yakıtlardır. Günde ortalama 98 milyon varil petrol tüketilmektedir. Hızla artan nüfus nedeniyle dünyadaki petrol rezervlerinin 45 yıl sonra doğalgaz rezervlerinin ise 50-80 yıl içerisinde tamamen biteceği öngörülüyor.
Petrolün tükenmemesine rağmen 1973’de yaşanan petrol krizinden ve ekonomik sonuçlarından bahsedelim. 1973’de ortaya çıkan petrol sorunu aslında her şeyin habercisiydi. Petrolün belli bölgelerde bulunması büyük sorun yaratıyordu.
1973 yılında Arap-İsrail savaşı sırasında Araplar ellerindeki petrolü bir silah olarak kullanmaya karar verdi. Petrolün arzını azaltsa gelirlerinin düşeceğine ve endüstrisi tamamen petrole dayalı olan Batı’nın tepkisini çekmeye sebep olacaktı.
İşte bu yüzden fiyatını arttırmaya karar verdiler. Bu kararın birçok siyasi ve ekonomik sonucu oldu. Petrol dışı ürünler ihraç eden gelişmekte olan ülkeler yüksek petrol fiyatları, yüksek gerçek ithalat hacimleri ve sanayileşmiş ülkelerdeki ekonomik yavaşlama sonucu,
ihraç ürünlerine olan talep donukluğuna bağlı olarak dış ödemeler dengesi sorunlarından yakınmışlardır. Ödemeler dengesi açıklarını düşük düzeylerde tutmakta başarılı olan bazı gelişmekte olan ülkeler diğerlerine göre ihracata yönelik politikalara daha çabuk uyum sağlamışlardır.
Her ne kadar ithal ikame politikaları yüksek büyüme oranları yaratsa da, bu ülkeler döviz kazançları ve harcamaları arasındaki farkı kapatamamışlar ve uluslararası piyasalardan artan şekilde borçlanmaya gitmişlerdir.
İthal ikameci politikalar yanlış yönetimle birleşince, 1970’ler bu ülkelere dış borçlar, enflasyon ve ödemeler dengesi sorunları getirmiştir (Apak,1993:7).
Uzun bir aradan sonra, bankacılık sektöründe zora giren ülkelerin payı ilk kez 1970’lerde artmaya başlamıştır. Petrol fiyatlarındaki ani artışla birlikte, Bretton Woods’un sabit kur sisteminin çökmesi, uzun süren bir küresel resesyona yol açmıştır.
bunu da bazı gelişmiş ekonomilerde finansal sektörün zor duruma düşmesine yol açmıştır. 1980’lerin başında, ABD’deki yüksek ve oynak faiz oranlarıyla birleşen küresel meta fiyatlarındaki çöküş,
Yükselen ekonomilerde bankacılık krizlerine ve devlet borcunu ödeyememe durumlarına katkıda bulundu; bunların en ünlüleri önce Latin Amerika ve daha sonra da Afrika’da gerçekleşmiştir.
Yüksek faiz oranları, büyük borçların geri ödenmesinin maliyetini yükseltmiştir; borçlar genellikle dünya piyasalarına bağlı değişken faiz oranlarına göre bulunuyordu.
Yükselen piyasaların ana ihracat kalemini oluşturan meta fiyatlarındaki düşüşler, onlar için borçlarının geri ödenmesini zorlaştırmıştır.
Özellikle Türkiye gibi enerji açısından dışa bağlı ülkeler bu durumdan son derece kötü etkilendiler. 1978 yılında yaşanan döviz krizi ve Demirel'in 70 sente muhtacız cümlesini kurmasının sebebi yine dünyada yaşanan petrol kriziydi.
Yine günümüz iktidarı tarafından dile getirilen şeker, yağ ve ekmek kuyrukları bu dönem yaşanmıştır.

Konuyla ilgili flood:
BP’nin istatistiklerine göre dünyanın petrol rezervi 1696 milyar varildir.

Kaynak: BP Statistical Review of World Energy 2018

bp.com/content/dam/bp…
BP’nin istatistiklerine göre dünyanın günlük petrol tüketimi 98186(bin)varildir.

Rakamlar yüksek görünsede durum çok vahim. 1696 milyar varili 98186(bin)varile böldüğümüz zaman 17273 gün bulunmaktadır. Bu da 47 yıla denk gelmektedir.
Kısa vadede ele aldığımızda petrol tüketimi bazı yıllar azalmasına rağmen, uzun vadede petrol tüketiminin arttığını görebiliyoruz.
Aşağıdaki grafikte dünyanın yıllara göre petrol tüketimi görünmektedir. Petrol tüketimi her yıl düzenli olarak artmıştır. Enerji tüketiminde fosil yakıtların payı daha büyüktür. Özellikle artan insan nüfusu ve Çin, Hindistan gibi kalabalık nüfusa sahip ülkelerin.......
sanayileşmesinin artması petrol tüketimini hızlandırmıştır.
Hangi Sektörler Etkilenir?

Aşağıdaki grafikte Amerika Birleşik Devletleri’nin sektör bazında enerji tüketimi görülmektedir. Bu enerji elde edilirken %66 sı petrol ve gazdan sağlanırken %11’i yenilebilir enerji kaynaklarından sağlanmaktadır.
Petrol ve doğalgazın tükenmesi sonucu dünyada etkilenecek en önemli sektör ulaşım ve elektrik enerjisi sektörüdür. Kullanılan petrol ve doğalgazın %38’i elektrik enerjisi üretiminde kullanılmaktadır.
2018 yılı itibariyle dünyada uçak sayısı 26 bin kadardır. Bu rakamın 2020 yılında 42 bin olması bekleniyor. Havacılık sektörü, petrol fiyatlarının artması karşısında durumdan en olumsuz etkilenen sektörlerin en başında yer alıyor.
Petrolün sektörün girdi maliyetinde yüzde 50’ye yaklaşan bir oranda yer tutması, direkt olarak giderleri en çok etkileyen etken. Kargo-lojistik ve taşıma şirketleri de mevcut durumdan negatif etkilenen şirketlerden.
Petrol rezervleri bir gün içerisinde tükenmeyeceği için petrol fiyatında zamanla artışlar olacaktır. Aşağıdaki grafik yıllık petrol fiyatlarını göstermektedir.
Bunun sonucu olarak arzı az olan fakat talebi çok yüksek olan petrol fiyatı daha fazla artacaktır. Bu durumu daha önceden gören ABD kendisinin 90 günlük ithalatına eşit olacak kadar petrolü yani 700 milyon varil petrolü stoklamaktadır. Fotoğraf stokların birine aittir.
Önce rezervlerin daha sonra petrolün tükenmesi yakıt bulma sorunlarını beraberinde getirecektir. Kalan değerli petrol için devletler yasalarla sert tedbirler alacak ve bunun sonucu olarak yakıt sıkıntısı insanlar arasında kaosa sebep olacaktır.
Tükenen petrol ulaşımı büyük bir şekilde etkileyecek sağlık, doğal afet yardımı gibi hayati önem taşıyan durumlarda sıkıntı yaratacaktır. Buna ek olarak ulaşım maliyetleri normal maliyetlerinden çok daha yüksek olacaktır.
Petrolün bitmesi dünya ticaretini durma noktasına getirecektir. Dünyadaki ticaretin büyük bir kısmı gemilerle yapıldığı için bu durum ticareti çok fazla etkileyecektir. Küreselleşen dünyada ticaretin durması demek gıda kıtlığının yaşanmasına sebep olacaktır.
Örneğin Türkiye 126 ülkeden 133 farklı meyve-sebze ithal ediyor. Bu durumda Türkiye gibi ülkeler gıda sıkıntısı yaşayacak ve stoklarda olan gıda ürünlerinin fiyatı yükselecek buna bağlı olarak enflasyon hızla artacaktır.
Özellikle petrole bağlı olan endüstriler birer birer kapanacaktır. Bu yüzden kapanan fabrikalar işsizliği arttıracaktır. İşsizliğe ve kapanan fabrikalara bağlı olarak piyasada belirsizlik artacak bu belirsizlik durumu özellikle finans çevrelerini oldukça olumsuz etkileyecektir.
İşsizliğin artması sonucu kentlerden köylere göç başlayacak, gıda ve tarımda yaşanan kaosdan dolayı insanlar yüzlerce yıl önceki gibi tarım ve hayvancılığa yönelecektir.
Güvenlik sorunu artacaktır. İşsizliğin ve kıtlığın vermiş olduğu güvenlik sorunu şehirlerde kaosun artmasına sebep olacaktır.
Petrolün azalması sonucu lityumun önemi artacaktır. Özellikle bataryalarda kullanılan lityum ileride bataryayla çalışan elektrikli araçlara olan yatırımları ve talebi arttıracaktır.
Özellikle küreselleşmenin artması sonucu sermaye hareketlerinin başladığı ucuz iş gücüne sahip Çin gibi ülkelerin hızlı büyümesi ve bunun sonucu olarak enerji kaynaklarına olan talep her geçen gün daha da artmıştır.
Aşağıdaki tabloda Türkiye’nin en büyük şirketleri gösterilmiştir.İlk onda yer alan şirketlerden sadece BİM ve Arçelik tükenen petrol fiyatlarından dolaylı olarak etkilenmeyecektir.
Diğer şirketler sadece petrol ve doğalgaz ile iş yaptığından petrolün tükenmesi ya da fiyatlarının artması Türkiye’yi ekonomik ve siyasi anlamda çok zor bir duruma sokacaktır. Bu yüzden Türkiye’nin ve şirketlerin yaklaşan bu kaosa yolun başındayken önlem alması gerekiyor.
Türkiye yetersiz kaynaklara sahip olduğu için enerjide dışa bağlı bir ülkedir.
Yukarıdaki görsel fosil yakıtlarının Türkiye’nin ithalatındaki payını göstermektedir. Bu durumdan en çok etkilenecek şirket Türkiye’nin en büyük şirketi olan TÜPRAŞ’tır.
TÜPRAŞ’ın ürünleri;

LPG,
Akaryakıt
Baz yağ, Wax ve Ekstraktlar
Bitüm ve Bitümlü Bağlayıcılar (Asfalt vb)
Ürün portföyü petrol ürünleri ve fosil yakıtlardan oluşan TÜPRAŞ, kaos yaklaşırken farklı enerji kaynaklarına yönelmesi gerekiyor. TÜPRAŞ, Batman ve Kırıkkale’deki rafineri için güneş enerji ünitesi ve İzmir’deki rafinerisi için rüzgâr ünitesi kurduğunu basına açıklamıştı.
Petrolün 47 sene sonra biteceği düşünülürse bu yatırımların altyapısı için çok geç kalındığı söylenebilir. TÜPRAŞ’ın petrol bittiğinde Türkiye’nin en büyük elektrik üreten şirketi olması gerekiyor.
İlerleyen yıllarda fosil yakıtlarla çalışan araçların yerini elektrikli araçların alacağı düşünülürse TÜPRAŞ’ın elektrik enerjisi alanında yatırımını arttırması çok doğru bir stratejidir.
Aşağıdaki grafikte Türkiye’de elektrik üretebilecek santrallerin maliyeti gösterilmektedir.
Doğalgazın maliyeti düşükte olsa petrol gibi bir fosil yakıttır. Araştırmacılar doğalgazın da petrolden kısa bir süre sonra tükeneceğini öngörülmektedir. En düşük maliyetli ikinci yatırım seçeneği kısa vadede rüzgâr enerjisidir.
2013 yılında 1 MegaWatt Rüzgâr Enerjisi Santrali kurulumu ilk yatırım maliyeti $1.000.000’dır. Bunun içerisine lisans ve arsa maliyetleri dahildir. Türkiye’de 4800 MW üreten bir nükleer santralinin inşaatı 20 milyar dolara mal olmaktadır.
Yine Türkiye’de 4800 MW güç üretebilen rüzgâr enerjisi santrali 4,8 milyar dolarlık bir maliyeti bulunmaktadır. Türkiye’de en çok doğalgazdan sonra gelen ikinci en önemli elektrik üreten hidroelektrik santrallerdir.
0.5 MW güç üretebilen hidroelektrik santrallerinin maliyet Türkiye’de $1.5 milyondur. Bu durumda TÜPRAŞ’ın rüzgâr enerjisi santrallerine olan yatırımını arttırmalıdır.
Bloomberg’in (29 Ağustos 2018) haberine göre dünyanın en büyük petrol şirketi olan Exxon Mobile 100 ile 250 MegaWatt elektrik enerjisi üretebilen güneş ve rüzgâr santrali enerjisi satın almayı planlıyor.
Yine bazı konuşulan haberlere göre dünyanın en büyük petrol şirketlerinden birisi olan Shell 2070 yılında portföyünün %32’sini güneş ve %13’ünü rüzgâr enerjisine ayırmak istiyor.
Örneğin, BP, güneş enerjisi üreten bir şirket olan GlassPoint'e yatırım yaptı. Aralık ayında, GlassPoint Kaliforniya'daki BP sahasında bir proje duyurdu. Bu alanın yönetimi Shell ve Exxon'a aittir.
Dünyadaki eğilim güneş ve rüzgâr enerjisine doğrudur. Özetle, TÜPRAŞ, gelecek yüzyılda sektördeki payını arttırmak ve kalıcılık sağlamak istiyorsa elektrik üretimine yönelmesi iyi olacaktır.
Tükenmekte olan enerji kaynakları akıllıca kullanılmalı, enerji israfından kaçınılmalıdır. Bunu sağlayacak teknolojik yenilikler araştırılıp uygulamaya konulmalıdır.
Enerji tüketiminde verimliliği arttırıcı teknik ve hukuki önlemler yürürlüğe konulmalıdır.
Yeni enerji kaynakları devreye sokulmalıdır. Bu kaynakların yenilenebilir olması, çevreyi kirletmemeleri, sürekli gelişme sağlamaları ilke olarak kabul edilmelidir.
Enerji kaynaklarının kullanılmasına ilişkin uluslararası ilkeler ve yaptırımlar, antlaşmalar kabul edilmeli ve yürürlüğe konulmalıdır.
TÜPRAŞ’ın sattığı ürünlerin genelde ulaşımda kullanıldığını ve ilerleyen yıllarda ulaşımı sağlayan araçların elektriği kullanacağını düşünürsek bu durumda yatırımlarının büyük bir kısmını yenilenebilir enerji kaynaklarına ayırmak zorundadır.
TÜİK’in raporuna göre Türkiye 2018 yılında 37 milyar 194 milyon 822 bin dolar enerji ithalatı yaptı.
Türkiye 2018 yılında yenilebilir enerji kaynaklarına yatırım yapmayarak bu duruma geç kalmış olabilir ve petrolün tükenmesi sonucu oluşabilecek kaos ortamına çok hazırlıksız bir şekilde yakalanabilir.
Mevcut elektrik üretiminin %71,3 ünü fosil yakıtlardan sağladığını düşünürsek bu yatırımlar için çok geç kalmıştır.
Missing some Tweet in this thread?
You can try to force a refresh.

Like this thread? Get email updates or save it to PDF!

Subscribe to vox nihili
Profile picture

Get real-time email alerts when new unrolls are available from this author!

This content may be removed anytime!

Twitter may remove this content at anytime, convert it as a PDF, save and print for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video

1) Follow Thread Reader App on Twitter so you can easily mention us!

2) Go to a Twitter thread (series of Tweets by the same owner) and mention us with a keyword "unroll" @threadreaderapp unroll

You can practice here first or read more on our help page!

Follow Us on Twitter!

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just three indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3.00/month or $30.00/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!