, 66 tweets, 34 min read Read on Twitter
ಯಾವುದನೋ ಹುಡುಕುವಾಗ ಏನೋ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಜನ್ನನ ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆಯಲಿ “ಭಾರತವರ್ಷ”ದ ಬಳಕೆ

#bhAratavarSha in #janna’s #yaSOdhara_carite (13th C CE)

SIrShAbharaNam dharegut-
karShaviLAsanada bhUmi sakaLajanakkam
harShamanIvudu bhArata
varShadayOdhyA suviShayadoL rAjapuram
The moonrise that’s the lustre of the boy’s teeth dispels sin which is a deluge of darkness, like moonrise dispels bees, thus folding the hearer’s hand lotuses(in respect)

Reminds of jayadEva’s #gIta_gOvindam
vadasi yadi kincidapi dantaruci kaumudi harati dara timiram atighOram
intembudumA kuvarana
dantaprabhe emba SItakaranudayadagha-
dhvAntaugha madhupa mAlike-
yan tolagise mugidudavana karasarasiruham

#yaSOdhara_carite #janna
v1-45
These verses remind me of verses 49, 29 from #saundaryalaharI
A kathe mattentendoDi-
LAkAntegavanti viShayamAsyadavol SO-
bhAkaramAytadaRoL nA-
sAkuTmaLadante meRevudujjEni puram

A puradarasan nata bhU-
mIpAlara makuTa mastakade nija tEjO-
rUpakame padmarAgada
dIpadavol meRevinam yaSaughan meRevan

#yaSOdhara_carite #janna
c2-v1,2
ಇಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರ ಸೇದುವಾಗ ರಾಟೆಯಲಿ ಹಗ್ಗ ತಿರುಗುವ ಉಲಿಗೆ ಆನೆಯ ಸೇವಕ ಹಾಡುತಾನೆ. ಅದ ಕೇಳಿ ರಾಣಿ ಮಾರುಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಹಾಡು ನಿದ್ದೆಗೆ ಚಿಲ್ಲದ ಮರದ ಬೀಜವಾಯಿತು(ನೀರು ತಿಳಿಗೊಳಿಸುವ ಬೀಜ)

ಈ ನೀರೆತ್ತುವಹಾಡಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ತಮಿಳ “ಏಟ್ರಪ್ ಪಾಟ್ಟು” ಇದೆ

ಕಾಲದ ರಾಟೆಯಲಿ ತಿರುಗುವ ದಿನದ ಉಪಮೆ ಸೊಗಸು

#yaSOdhara_carite
C2-v12-13)
ಈ ಚಿಲ್ಲದ ಮರ/ ಕತಕ Strychnos potatorum, clearing nut tree. ತೆಲುಗಿನ చిల్లగింజ

en.m.wikipedia.org/wiki/Strychnos…

ಗರಟಿಗೆ-ರಾಟೆ
ಉಕ್ಕಡ-ಹಗ್ಗ
ಮಳ್ಗು-ಕ್ಷೀಣಿಸು
ಬದಗ-ಆಳು, ಗತಿಗೆಟ್ಟವನು
ಪಸಾಯನದಾನ-ಉಡುಗೋರೆ

#yaSOdhara_carite
C2-v12-13)
hRdayariyarantoRagida
padadoL garaTigeya jAvadukkaDaduli m-
Zgida pottu sUzge karumA-
Dada pakkadoLirda paTTadAneya badagam

binadake pADuttire nuN
dani nidrege katakabIjamAytene mRgalO-
cane tiLidAlisi muTTida
manamam toTTane pasAyadAnangoTTaL
ಇಲ್ಲಿ ಸುಭಾಷಿತ ಒಂದರ ಉಲ್ಲೇಖ ನೋಡಿ

ಅಪಾತ್ರೇ ರಮತೇ ನಾರೀ ಗಿರೌ ವರ್ಷತಿ ವಾಸವಃ
ಖಲಮಾಶ್ರಯತೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪ್ರಾಜ್ಞಾಃ ಪ್ರಾಯೇಣ ನಿರ್ಧನಃ

amRtamati etta rUpA-
dhamanaShTAvankanetta citramapAtrE
ramatE nArI embudu
samanisidudu benda bidige kaNNillakkum

c2-v16 #yaSOdhara_carite #janna
apAtre ramate nArI girau varShati vAsavaH
khalamAshrayate lakShmIH prAj~naH prAyeNa nirdhanaH ||1988||
#mahAsubhAShitasangraha
ಅಷ್ಟಾವಂಕ ಅನ್ನೋ ಆನೆಯ ಸೇವಕನ ಅಂಗ ತುರೂಪದ ವರ್ಣನೆ.
ಈಗಲೂ “ಹಪ್ಪಳದ ಮೂಗು” ಅಂತ ಆಡಿಕೋತಾರಲ್ಲ. 13-ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಅದರ ಬಳಕೆ ಇತ್ತು ನೋಡಿ “ಹಪ್ಪಳಿಕೆ ಮೂಗು”

ಮತ್ತು ಗೂನಿಗೆ “ಕೂನು” ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗ

#yaSOdhara_carite #janna
C1- v20-21
ಹಾಗೆಯೇ “ನೀನೇ ಇಣದ್ರ ಚಂದ್ರ ದೇವೇಂದ್ರ” ಅಣತ ಇವತ್ತಿಗೂ ಹೇಳ್ತೀವಿ. ಅದೂ ಕೂಡ ಕೊನೇ ಪಕ್ಷ 7 ಶತಮಾನಗಳ ಹಳೆಯ ನುಡಿಗಟ್ಟು

olavAdoDe rUpina kO-
TaleyEvudo kAryamAhe kAraNadindam
phalamEnindenagAtane
kuladaivam kAmadEvanindran candran

#yaSOdhara_carite #janna
C2-v25
18ನೆ ಶತ #marquis_de_sade ನಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ ಅವನದೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟ #sadomasochism ಕೇಳಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವನಿಗೂ 5 ಶತ ಮುಂಚೆ ಜನ್ನ ಇದನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ

ಈ ವರ್ತನೆಯಲಿ ಗುರುತಿಸುವ ಸ್ವಾಮಿ-ದಾಸ್ಯ ಭಾವ, ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆ, ತಪ್ಪಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ, ನೋವು ಕೊಡುವ-ಕೊಳುವುದರಿಂದ ರತಿಸುಖ, ನೋವು ಕೊಡುವ ತೆರ ಎಲ್ಲಇದೆ

5 Shades of Grey
C2-v30-34
ನಾವು ಇದಕೆ “ಅಷ್ಟಾವಂಕಾಮೃತಮತಿತ್ವ” ಅಂತ ಮಾಮಕರಣ ಮಾಡೋಣವೆ? ಅಥವಾ ಅರಸಿ-ಬದಗ ಭಾವ? ಇಲ್ಲ “ಜನ್ನರತಿ” ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಚೊಕ್ಕದಾಗಿ ಇರುತ್ತೇನೋ!
ಹೆಂಡತಿ ಯಾವೋನೋ ಜೊತೆ ಚಕ್ಕಂದ ಆಡೋದ್ನ ಕಂಡು ಯಶೋಧರ ಉರಿದು, ಹೇಸಿ ತಾತ್ಸಾರ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪದ್ಯ ಬಿಡಿಸುವುದೆ ಚೆನ್ನ

ಕಯ್ಯಿಕ್ಕಲ್ ಕರಿಕು (ಮಸಿ), ಅರಿಗೆ ಅಲ್ಲದೆ ಇಱುಂಪೆಗೆ ಪರಿವುದೆ

paranRparanalladI puZu-
karaniRivude madbhujAsi idu kayyikkal
karikarigalladiRumpege
parivude hari kariyalladiRivude nariyan
ಹೆಂಡತಿಯನು ನೋಡಿ ಹುಳಿಹಿಂಡಿದ ಹಾಲ, ನೀರು ಬೆರಸಿದ ಜೇನ ಹಾಗವನ ಭಾವ ವಿರಸಕೆ ತಿರುಗಿತು

ಜೇನೆಯ್-ಜೇನ್+ನೆಯ್- ಜೇನುತುಪ್ಪ (ಸಂಧಿಯಲಿ ನಕಾರ ಲೋಪಿಸಿದೆ-ತಮಿಳಲೂ ಹೀಗಾಗುವುದುಂಟು)

badaguLigana tOL muTTida
sudatiyoLimpAgadante keTTudu puLu mu-
TTida dugdhadante nIr mu-
TTida jEneyyante patige SayyAtaLadoL
C2-v40
ಇನ್ನೀ ಪದ್ಯ, ಅದರಲೂ 2ನೆ ಭಾಗ ಅಕ್ಷರಸಾಮರಸ್ಯದಲಿ ಜಯದೆವನನ್ನ ನೆನಪಿಸುತ್ತೆ

ವಿರಚಿತ ಚಾಟುವಚನರಚನಂ ಚರಣೇ ರಚಿತಪ್ರಣಿಪಾತಂ

ಘನಚಯರುಚಿರೇ ರಚಯತಿ ಚಿಕುರೇ ತರಳಿತತರುಣಾನನೇ

kRtanityadAnanAvI-
kShitaghRtanAspRShTa kapiLanoyyane sArdan
katipaya paricita parijana
catura vacaHpracaya ruciyanarasiyanarasan

c2-v47
2ನೆಯ “ಅವತಾರ”(ಸರ್ಗ) ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ಸೊಗಸಾದ ಹರಿಣಿ ವೃತ್ತ

magana mogaman nIDum nODuttumazkarLurkeyin-
duguva molevAl puNyasnAnAmbuvAge padAbjadin
negapi palavappASIrvAdangaLindamardappi jO-
lduguva kuruLan tirduttintendaLandina bhangiyan

#yaSOdhara_carite #janna
ಯಜ್ಞದಲಿ ಪ್ರಾಣಿಬಲಿ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹಿಟ್ಟಲಿ ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಯೂ ಆಗ್ತಿತ್ತು

AdoDe piTTina kOziya
nAdoDamindondanikka vEzpudu mikkan
dA dEvigennanikkiyu
mI duritamanindu magane pariharisadiren(du)

ಶ್ರಾದ್ಧದಲಿ ವೃಷೋತ್ಸರ್ಗಕ್ಕೂ ಈಗ ಹಿಟ್ಟಿನ ಹೋರಿಗರುವನೇ ಬಳಸೋದು

#yaSOdhara_carite
ಪ್ರಾಣಿಬಲಿಯ ವಿಷಯ ಹೇಳುತ್ತ ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿವಾಕ್ಯ ಕೊಟ್ಟಿದೆ- ಯಾವ ವೇದದಲಿ ಇದು ಬರುತ್ತೆ? Reference ಉಂಟೆ?
“ಶುಚಿರ್ ಅಜರಜಸಿ ಭವೇನ್ ಮಾಸ್ಪಚನೇ ಶ್ವಸ್ಪೃಷ್ಟದೋಷಂ”

Sucirajarajasi bhavEn mAs
pacanE SvaspRShTadOSham embudu vEda
pracuramene kELdu nRpanA
vacanamuman nambi neReda poleyara pOntan

C3-v57
ತಿನ್>ತಿಂಗುಱಿ
ತಿಂಡಿ ಅಂತ ಸಾಮಾನ್ಯಾರ್ಥವೋ, ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ತಿನಿಸೋ? ಇದರ ಬಳಕೆ ಬೇರೆ ಇದೆಯೆ

ಎಂಗುಂ-ಎನ್ಗುಮ್
ಉಂ/ಗುಂ/ಕುಂ-ಲಿಂಗವಚನಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದಕೆ ಉದಾಹರಣೆ

adu sattu savedoDA mAm-
sada savigaNdarisi bANasina manadoL ka-
TTida pOntan tinguRi mA-
DidaLadanarivalli tottirengum tammoL

c3-v68
ತಮಿಳಿನಲೂ ಈ ಉಂ ವಿದ್ಯರ್ಥ(imperative) & indicative(ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇನು ಹೆಸರು?) ಸಂದರ್ಭಗಳಲಿ ಲಿಂಗವಚನಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಬರಬಹುದಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಮಹತ್ ಮತ್ತು ಏಕವಚನದಲೇ ಬರುತ್ತೆ- ಮತೇತೆ ಅದು ಮಾತ್ರವೇ ಸರಿ ಎಎಬ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯೂ ಅದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ಫ್ಯೂಷನ್!
ಪಾಠಾಂತದಲಿ ಈ ಪದ್ಯ ಉಂಟು-ಯಶೋಮತಿ ಕೋಣನನ್ನು ಕ್ರೌರ್ಯದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಿಸಿ ಬೇಯಿಸ್ತಾನೆ

ಸೊಡರಿಂ ಮುಡುಪಿಂದಂ ಪಿಂ
ತಣ ಮುಂತಣ ಕಾಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಿಸಿ ದಸಿಯಂ
ನೆಣಮುರ್ಚೆ ಬೆಂಕಿಯಿಂ ಕೆಳ
ಗಣ ಮೆಯ್ಯಿಂದುರುಪಿ ಬರಿಯ ಬಾಡಂ ತೆಗೆದಂ

ಹೀಗೇ ಗಳುವಿಗೆ ಕಾಲ್ಕಟ್ಟಿ ತಲೆಕೆಳಗುಮಾಡಿ ಕೆಳಗೆ ಬೆಂಕಿಹಚ್ಚಿ ಹಂದಿ ಬೇಯಿಸೋದ ನೋಡಿದ್ದೀನಿ ಹಕ್ಕಿಪಿಕ್ಕಿಯವರು 😭
4ನೆ ಅವತಾರ (ಅಧ್ಯಾಯ)
ಎಂತಹ ಸೊಗಸಾದ ಪ್ರಕೃತಿವರ್ಣನೆ

ಮಲಯಮಾರುತವನು #ನೃತ್ಯದ #ನಟ್ಟುವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ ಜನ್ನ

ತಳಿರ್ಗಳ ಚಾಳೆಯಮೆಳಲತೆ-
ಗಳ ಲುಳಿ ತಿಳಿಗೊಳದ ತೆರೆಯ ತಾಳಂ ಪೊಸವೂ-
ಗಳ ನೋಟಮಾಗೆ ನೃಪನಂ
ಮಳಯಾನಿಲನೆಂಬ ನಟ್ಟುವಂ ಕೇಳಿಸಿದಂ 3

ಚಾಳೆಯ?- ಸಿಂಪಡಿಸುವಿಕೆ?
ಲುಳಿ- ಇಲ್ಲಿ ರುಳಿ (ಕಾಲಂದುಗೆ) ಅರ್ಥವಿರಬೇಕು

#bharatanATya
taLirgaLa cALeyameLalate-
gaLa luLitiLigoLada tereya tALam
posavU-
gaLa nOtamAge nRpanan
maLayAnalanemba naTTuvan kELisidan

#bharatanATya #yaSOdhara_carite #janna
9-19 ಆತ್ಮದ ಕುರಿತು
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ 2-ಪ19-25, 30

AveDeyoLirdanAtman-
gAvudukurRupendoDangi angadoLellam
tIvirpan bhUtacatu-
ShTAvayavadinanyanAtman aticaitanyan

taRidoDe kaDidoDe sILdoDe
poRamaDuvude kiccu kAShThadin poseyaloDan
poRamaDuvudante jIvam
peRatoDalin tORugum vivEkakriyeyin
ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಷ್ಯ ತಳಾರ ಜೋರು :) ಅರ್ಜುನನಂತೆ ನೊಂದು ಬೆಂದವನಲ್ಲ

ಗೀತೆಯ 2ನೆ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೆಲ ಶ್ಲೋಕಗಳ ನನ್ನ ಅನುವಾದ

ಎಲ್ಲ ದೇಹದೊಳೀಯಾತ್ಮನಿರ್ಕುಂ ಸಾವಿಲ್ಲದೇಗಳುಂ
ಸಲ್ಲದಾದೊಡಮೀ ಶೋಕಂ ಸರ್ವಜೀವಿಗಳೋಸುಗಂ 30

ಮಾಸಿರ್ಪ ಬಟ್ಟೆಯಂ ಬಿಚ್ಚಿ ಮಾನುಷಂ ಪೊಸತುಟ್ಟವೋಲ್
ಮೈ ಸೋಲಲ್ ತೊರೆದಿನ್ನೊಂದು ಮೈಯಂ ಕೊಳ್ಳುವುದಾತ್ಮನುಂ 22

#bhagavadgIta
ಕೊಚ್ಚಲಾರದಿದಂ ಕೈದು ಕೊಂಚಮುಂ ಗಾಳಿ ತಾರದು
ಕಿಚ್ಚೆಂದುಂ ಸುಡದೈ ನೀರುಂ ಕಿಂಚಿತ್ತುಮೊದ್ದೆ ಮಾಡದು 23

ಕೊಚ್ಚಲ್ ತಾರಲ್ ಸುಡಲ್ ತೇವಂಗೊಳಿಸಲ್ಕಾಗದಾತ್ಮ ತಾಂ
ನಿಚ್ಚಂ ತಾನೆಲ್ಲುಮೂರಿರ್ಕುಂ ನಿಲ್ಗುಮಳ್ಕದು ಶಾಶ್ವತಂ 24

ಉನ್ನಲಾಗದು ಮಾರ್ಪೇನುಮೊಂದೊಗ್ಗದೊಣರ್ಕೆಗಂ
ಇನ್ನದೆಂದರಿತುಂ ನೀಂ ಮೇಣಿಂತುಶೋಕಿಪುದೊಪ್ಪದೈ 25

#bhagavadgIta
ಈ ಪದ್ಯ #ಪತಂಜಲಿ #ಯೋಗಸೂತ್ರ-ವನು ಹೋತಿದೆ. ಪತಂಜಲಿಯ ಪ್ರಭೀವ ಜಾನರ ಮೇಲೂ ಇತ್ತು

अहिंसासत्यास्तेय ब्रह्मचर्यापरिग्रहाः यमाः

ahiṁsā-satya-asteya brahmacarya-aparigrahāḥ yamāḥ ॥2-30॥

ಹಾಗೇ, ಜನ್ನನಿಗೂ ಒಂದು ಶತಮಾನ ಹಿಂದಿನ ಬಸವಣ್ಣನ ವಚನ “ಕಳಬೇಡ ಕೊಲಬೇಡ” ನೆನಪಾಗುತ್ತೆ

#patanjali #yOgasUtra #basavaNNa
Some renderings of #basavaNNa “kaLabEDa kolabEDa”

Vid|M Balamuralikrishna from movie #subbAShAstri


Pt. Venkateshachar


A modern take by J Anoop Selin


Parvathi Devi Melkopmath
ಇನ್ನೀ ಪದ್ಯವೂ #ಬಸವಣ್ಣ ವಚನವನು ಹೋಲುತ್ತೆ

ದಯವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮ ಯಾವುದಯ್ಯ
ದಯವೇ ಬೇಕು ಸಕಲಪ್ರಾಣಿಗಳಲಿ
ದಯವೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಯ್ಯ
ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ

adaRin tannantire bage-
vudu peRaran prANihimseyan mAD vE-
Da “dayAmUlam dharmam”
paduLisi kEL magane hitamidubhaya bhavakkam

#P_Susheela
ಒಂದು ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯ- #ಯಶೋಧರಚರಿತೆಯ 4ನೇ ಅವತಾರದ 6ನೇ ಪದ್ಯ ಮತ್ತು #ಅನಂತನಾಥಪುರಾಣಂ 9-114 ಒಂದೇ
manamire purvina modaloL
manadoLagire vAyu karaNatati vAyuvinoL
kunidire padmAsanadoL
tanuvire yOgIndranAtmaconteyoLirdan

#anantanAthapurANam
ಈ ಪದ್ಯ ನೋಡಿ #ಆದಿಶಂಕರ ರಚಿತ #ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರರತ್ನಮಾಲಿಕೆ-ಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪದ್ಯವನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ ಜನ್ನ

किं दानं अनाकाङ्क्षं
किं मित्रं यो निवारयति पापात्
कोऽलंकारः शीलं, किं वाचां मण्डनं? सत्यं

kim dAnam anAkAngksham
kim mitram? yO nivArayati pApAt
Ko’lamkAraH SIlam kim vAcAm manDanam satyam
ಮೈ ನಿತ್ಯಮಲಿನಯುತ. ಆತ್ಮಕೆ ಶುದ್ಧಿ. ಕಾಗೆಯಂತೆ ನೀರಲಿ ಮಿಂದರೆ ಘಲವೇನು?
ಇಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರ ಊಗಾಭೋಗ ನೋಡಿ

“ಮನಃಶುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲದವಗೆ ಮಂತ್ರದ ಫಲವೇನು
ತನುಶುದ್ಧಿ ಇಲ್ಲದವಗೆ ತೀರ್ಥದ ಫಲವೇನು
ಮಿಂದಲ್ಲಿ ಫಲವೇನು ಮೀನುಮೊಸಳೆಯಂತೆ
ಶ್ರೀಶೈಲದ ಕಾಗೆಯಂತೆ ಹೊರಗೆ ಮಿಂದು ಒಳಗೆ ಮೀಯದ ಜನರ ಕಂಡು ನಗುತಿಪ್ಪ ಬೆರಗಾಗಿ ಪುರಂದರವಿಠಲ”

c4-v42
“ಸಂಸ್ಕಾರಶತೇನಾಪಿ ನ ಗೂಥಃ ಕುಂಕುಮಾಯತೇ”

ವಿಡಂಬನೆಯ ಗಾದೆಯಂತಿದೆ #parody
ಗೂಥಃ-ಮಲ. “ಹೇಲಿಗೇನುತಾನೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಕುಂಕುಮವಾಗುತ್ತೆಯೇ” ಎಂದರ್ಥ

ನೋಡಿ-
संस्कार शतेनापि नाजातिद्र्विजतां व्रजेत्
(ಜೈನರಲಿ ಹೇಳುವುದು)

#ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ

नैसिर्गिकीं हि संस्कारशतेनापि वङ्गमिव कालिकां ते न जहति
C4-v38
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸುಭಾಷಿತ “ದುರ್ಬಲಸ್ಯ ಬಲಂ ರಾಜಾ” ಬರುತ್ತೆ. ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಅರಸ ಬಲವಾಗಬೇಕೆಂದು ತಾತ್ಪರ್ಯ

दुर्बलस्य बलं राजा बालानां रोदनं बलम् बलं
मूर्खस्य मौनित्वम् चौराणाम् अनृतम् बलम्

durbalasya balaṃ rājā bālānāṃ rodanaṃ balam
balaṃ mūrkhasya maunitvaṃ caurāṇāmanṛtaṃ balam
ಈ ಸುಭಾಷಿತ ಕೇರಳದ 13-14ನೆ ಶತಮಾನದ ರಾಜ ರವಿವರ್ಮನ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತೆ

ಶ್ರೀರಂಗದ ರಂಗನಾಥನ ದೇವಸ್ಥಾನದಲಿ 2ನೇ ಪ್ರಕಾರದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಮದಿಲಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನ ಇದೆ

#Ravivarman #Kerala (born ಹುಟ್ಟು 1266 CE, ascended throne ಪಟೇಟಕ್ಕೆ 1300 CE)
c4-v46
ಇಲ್ಲಿ ಯಾಕೋ #virgins #paradise #ಜನ್ನತ್ #ಹೂರ್ ಕಾಣಿಸ್ತಿದ್ದಾರಲ್ಲ! ಯಶೋಧರ ಯಾವ ನೋಹಿ ಮಾಡಿದ ಅಂತ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಪಾಪ ದ್ರೋಹಿ ಹೆಂಡತಿಯ ಕೈಲಿ ಸತ್ತ. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಲ್ಲ!

vIratapasvi yaSaugha ma-
hArAjan nOntu kazidu sura vara vanitA-
smEra kaTAkSha nirIkShaNa
kairava SItAmSu dEvanAdan divadoL
C4-v53
“ತೆಳ್ಳನೆ ತಿಳಿದು” ಪ್ರಯೋಗ ನೋಡಿ
“ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಾಗಿ” ಎಂದರ್ಥ. ತಮಿಳಲಿ ಇದೇ ಅರ್ಥದ ತೆಳ್ಳತ್ ತೆಳಿಂದು/ತೆಳಿಯ தெள்ளத் தெளிந்து ಇದೆ

“ತೆಳ್” ಮೂಲದ್ರಾವಿಡ ಧಾತುವಿಂದ ತಿಳಿ, ತೆಳುವು ಬಂದಿದೆ

ನೀರೆಲ್ಲಂ ತೆಳ್ಳನೆ ತಿಳಿದು ಸಕಳಕಾಲೀನ ಕೋಳಾಂಕುರ ಪ್ರವಾಳಕುಲಪ್ರಸೂನಂ ಫಳಪರಿಣಾಮದಿಂ (ವರ್ಧಮಾನಪುರಾಣಂ 13-34) (ನಾಗಸೇನ-II)
c4-v56

ಪ್ರಸಿದ್ಧ “ಯಥಾ ರಾಜಾ ತಥಾ ಪ್ರಜಾ” ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ

SrI jinadIkShege tanuvan
yOjise kalyANamitranum berasu “yathA
rAjA tathA prajA” en-
bOjeyinandarasugaL palar taRisandar

#samskRta #yaSOdhara_carite #janna #subhAShita
ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳು ಅನುಬಂಧವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರಗಳಲಿ ಮುಂಚೆಯೇ ಬರುತ್ತವೆ

“ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಿಯ”- ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ “ಪೆದ್ದ” ಅನ್ನೋದು
“ಏವನೋ! ದೇವರಿಗೇ ಪ್ರೀತಿ” ಅಂತೀವಲ್ಸ ಹಾಗೇ

bhAvakanati rasikan sam-
bhAvitanabhyasta SAstran anvitanenipA
dEvange viShayamallade
dEvAnAm priyarge viShayame satkAvyam
ಸಂಸ್ಕೃತದಲಿ ಹೇಳಿದರೆ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚು- ಖಾರ ಕಡಮೆ- ಶಾಲಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಎಕ್ಕಡದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದ ಹಾಗೆ 😀

ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಅಂದಿನ್ಂದಲೂ ಹೇಗೆ ಹರಿದು ಬಂದಿವೆ ನೋಡಿ

ಬೌದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಅಶೋಕನ ಹೆಸರಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬೌದ್ಧಮತದ ಟೀಕೆಯೂ ಇರಬಹುದೇನೊ!

ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ಟೀಕೆಯೂ ಈ ಕಾವ್ಯದಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿದೆ
ಇಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ವಂಶದ ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರತೀತಿ, ವಂಶ ಹುಟ್ಟಿ 2 ಶತಮಾನಗಳೊಳಗೇ ಪ್ರಚಲಿತವಿತ್ತು ಅನ್ನೋದು ಖಾತ್ರಿಯಾಗುತ್ತೆ

ಹೊಯ್ಸಳರ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಸೊಯವೂರು/ #ಸೊಸೆವೂರು #ಶಶಕಪುರ ಎಂದು ಅಲೇಲಿ ಉಲ್ಸೇಖವಾಗಿದೆ. ಆಮೇಲೆ ಇದು ಅಂಗಡಿ ಅಂತ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು
ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಉಲ್ಲೇಖ

dhIranidhi biTTidEvano-
LOrage ballALanintu narasimhasutan
gAreNe gaganam gaganA
kAramenal tammoLeNe pitAmaha laureate

gaganam gaganAkAram sAgaraH sAgarOpamaH
rAmarAvaNayOr yuddham rAmarAvaNayOr iva

गगनं गगनाकारम् सागरः सागरोपमः
रामरावणयोर्युद्धम् रामरावणयोरिव
ಇನ್ನೊಂದು ನುಡಿಗಟ್ಟು- “ಹೇಳ ಹೆಸರಿಲ್ಲದೆ” ಹೋಗೋದು. ಇಲ್ಲಿ “ಪೇೞೆ ಪೆಸರಿಲ್ಲದಂತೆ” ಅಂತ ಬಂದಿದೆ!

AzAzige ballALana
dAZiya dAvaNiya turagadaZa khurahatiyim
pEZe pesarilladantire
pAzAduvu vairidurgamenitoLavanitum

ಆೞಾೞಿಗೆ- ಏನರ್ಥ
ಆೞಿ-ಚಕ್ರ
ತಮಿಳಲಿ ಆೞಿ ಎಂದರೆ ಕಡಲು
ಆೞಾೞಿ- ಆಳದ ಕಡಲು- ಹೀಗರ್ಥೈಸೋದೆ?
@acharya2 @supersharma @hamsanandi
AzAzi- please take a look at meaning. What I propose fits the meaning perfectly

“The enemies were pushed into oblivion deep into the sea”

but it may be perfectly the wrong meaning 😀

ಆೞಿ- ಮೋಸ- also correct but doesn’t seem to fit here
ಇಲ್ಲಿ “ಮೂಱುವರೆ ರಾಯರು” ಯಾರು?

ಜನ್ನನಿಗೆ ಸುಮಾರು 5 ಶತಮಾವಗಳು ಕಿರಿಯನಾದ ಲಿಂಗಣ್ಣ ಕವಿಯ ಕೆಳದಿ ನೃಪವಿಜಯದಲ್ಲಿ “ಮೂರುವರೆ ಕೋಟಿರಾಜ್ಯ” ಆಂತ ಬರುತ್ತೆ

calada baladesakadin sale
nile nAlkum deseya mURuvare rAyara mun-
daleyoLagundaleyene nin-
dalevudu tEjam pratApa cakrESvaranA
4 ಪೂರ್ವ ರಾಜರನ್ನು ಹೆಸರಿಸ್ತಾನೆ- “ಮುಂ ಕವಿತೆಗೆ” ಅಂದರೆ ಸ್ವಯಂಕವಿಗಳೋ, ಕವಿಗಾಶ್ರಯದಾತರೋ?

ವಾಕ್ಪತಿ ಮುಂಜ-ಪರಮಾರ
en.m.wikipedia.org/wiki/Vakpati_M

ಭೋಜ-ಪರಮಾರ (?ಶಿಲಾಹಾರ ?ಪ್ರತಿಹಾರ)
en.m.wikipedia.org/wiki/Bhoja

ಉತ್ಪಲ-ದಿದ್ದ/ಅವಂತಿವರ್ಮ (ಕಾಶ್ಮೀರ)
en.m.wikipedia.org/wiki/Utpala_dy

ಮುಂಜನಿಗೂ ಉತ್ಪಲ ಅನ್ನುತಿದ್ದರು!

ಹರ್ಷ-ಕನೌಜ
ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸುವ ವಿಚಾರ ಅಂದರೆ ಜನ್ನ ಯಾವ ರಾಜರನು ಹೊಗಳಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು
ಚಾಲುಕ್ಯರನ್ನು ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಹೊಯ್ಸಳರು ಚಾಲುಕ್ಯರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿದ್ದು ಆಮೇಲೆ ಕಾದಿ ಮುಂದೆ ಬಂದವರು

ಚಾಲುಕ್ಯರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಗಂಗರು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಕವಿಗಳನು ಪೋಷಿಸಿದ್ದರು

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೀಹರ್ಷ ಉಂಟು-ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿಯಿಲ್ಲ

(2 ಪರಮಾರರನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ!)
ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆ-ಕಮ್ಮೆ ಕುಲದ ಒಡವೆಯ ರತ್ನ ಎಂದುಕೋತಾನೆ

2ನೆಯದು-ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿತ್ರಯರನ್ನ ಹೆಸರಿಸ್ತಾನೆ- ತನೇನನೂ ಸೇರಿ

ಹೊನ್ನ (ಪೊನ್ನ ಎಂದಿಲ್ಲ!)- ಕನ್ನರ (ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣ) ಕೊಟ್ಟ ಬಿರುದು

ರನ್ನ- ಚಾಲುಕ್ಯ ಇಮ್ಮಡಿ ತೈಲಪ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು (ಸತ್ಯಾಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲ!)

ತಾನು-ಬಲ್ಲಾಳ

ಪಂಪನ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ
ಇಲ್ಲಿ ಬಹಕುತೂಹಲಕಾರಿ & ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಣನೆ ನೋಡಿ

ಮಾಡಿಗಳಿಂದ ಕಗ್ಗತ್ತಲಲೂ ಬೆಳಕು ಬರುತಿದೆ. ಆ ನೆಲಮಾಡಗಳು ಹೇಗಿವೆಯೆಂದರೆ ಚಿನ್ನ (ನೇರಾಣಿ) ಹಚ್ಚಿದ ಹೀರೆಯ ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣದ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸದಿಂದ ತುಂಬಿವೆಯಂತೆ
ಹೀರೆಯ ಹೂವು ಹಳದಿ. ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣ ಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಬಣ್ಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದುವಂತ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು
kariruLoLameLabisilin
pUram pariyipuvu bIdiyoL nijaruciyin
hIreya hUvina baNNada
nErANiya kusurivesada nelemADangaL

#yaSOdhara_carite #janna #haLagannaDa
ಜನ್ನನಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಪರಿಚಯ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು ಅನ್ನೋದು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೆ-

ಆ ಕಾಲದ ಸಂಗೀತದ ಪರಿಭಾಷೆ ಅದೆಷ್ಟು ಕಾಣುತ್ತೆ ನೋಡಿ- ಸಂಗೀತದ #ಚತುರ್ದಂಡಿ ಇಲ್ಲಿದೆ- ಆಲಾಪ, ಗೀತ, ಠಾಯ, ಪ್ರಬಂಧ

ಮಾಳವಶ್ರೀ ರಾಗ ಇದೆ, ಝಂಪೆ ಇದೆ. ಈಗಿರುವಂತೆ ಆಗಲೂ ಆಲಾಪನೆಗೆ ತಾಳದ ಕಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ತಿಳಿಯುತ್ತೆ
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸಂಗೀತದ ಪರಿಭಾಷೆ

ಚಾಳಿಸು- ಆಲಾಪಿಸು
ಬಯ್ಸಿಕೆ- ಒಂದು ಭಂಗಿ, ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕೂರುವುದು
ವಹಣಿ- ಗತಿ, ಠೀವಿ, ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ
ಆಳತಿ-ಆಲಾಪನೆ

ಠಾಯ, ರಾಗ, ಜಾತಿ, ಬಜಾವಣೆ, ಲಯ, ಗ್ರಾಹ, ಗೀತ, ರೂಪಕ (ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ)

ಸುಹಾಹೆ, ಪಾಳಿಕೆ- ಈ ಎರಡು ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗ್ತಿಲ್ಲ
These 3 verses are replete with musical technical terms showing janna’s familiarity with music. caturdaNDi (AlApa, ThAya, gIta, prabandha) are described

We note- rAga mALavaSrI, jhampeya
That AlApane, just like today, even then didn’t have constraints of tALa

#Music #karnataka
#musical terms-

cALisu-to sing AlApane
baysike-a posture, kneeling down
vahaNi-pace, majesty, a singing style
ALati-AlApane
cALeya-AlApane
gahagahike- singing style

ThAya, rAga, jAti, bajAvaNe, laya, grAha, gIta, rUpaka(a prabandha)

suhAhe, pALike-not sure what these mean
gahagahike vaDeda vahaNiya
suhAhe jhamleyadoLamare ThAyadoLam nir-
vahisi nelegoLisi baysike
maha cALeyadalli mUrtivaDedudu rAgam

mALigeyoLagaNa soDarguDi
DALam baDedante rangaraktiyoLamardum
pALikevaDedu bajAvaNe
mALavasiriyemba rAgaman cALisidan
tALada layaman neneyade
kELaloDan ThAye jAtiy grAhayutam
kELaloDan gItamanen-
dALatiyol meRedu pADidan rUpakaman
ಆಳತಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಆಲಪ್ತಿಯ ತದ್ಭವ. ಇದೇ ಪದ ತಮಿಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಳತ್ತಿ ஆளத்தி ಎಂದು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಇದೆ

சிலப்பதிகாரம் ಸಿಲಪ್ಪದಿಕಾರಂ-ಪದ್ಯ ನೋಡಿ

ಕುನ್ಱಕ್ ಕುಱಿಲೇಂದುಂ ಕೋಡಾ ನೆಡಿಲೇಂದು
ನಿನ್ಱೂರ್ಂದ ಮನ್ನಗರಂದವ್ವೋಡು- ನನ್ಱುಗ
ನೀಳತ್ತಾಲ್ ಏೞುಂ ನಿದಾನತ್ತಾಲ್ ನಿನ್ಱಿಯಂಗ
ಆಳತ್ತಿ ಆಮೆನ್ಱಱಿ

#AlApane #kannaDa #tamiz #ALati
ಸಿಲಪ್ಪದಿಗಾರಕೆ-ಟೀಕೆ ಬರೆಯುತ್ತ “ಅಡಿಯಾರ್ಕ್ಕು ನಲ್ಲಾರ್” (12-13ಶತ)

ಮಗರತ್ತಿನ್ ಒಟ್ರಾಲ್ ಸುರುದಿ ವಿರವುಂ
ಪಗರುಂ ಕುಱಿಲ್ ನೆಡಿಲ್ ಪಾರಿತ್ತು ನಿಗರಿಲಾತ್
ತೆನ್ನಾದೆನಾ ಎನ್ಱು ಪಾಡುವರೇಲ್ ಆಳತ್ತಿ
ಮನ್ನಾವಿಚ್ ಚೊಲ್ಲಿನ್ ವಗೈ

ಮಕಾರ ವ್ಯಂಜನದಿಂದ (“ಮ್”) ಶ್ರುತಿ ಹಿಡಿದು- ತೆನ್ನಾದೆನಾ (“ತದನಾನಾ”) ಎಂದು ಲಘುಗುರು ಬೆರಸಿ ಆಲಾಪಿಸುವುದು
ಜನ್ನನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿರಿಯನಾದ #ದೇವಕವಿ ವಿರಚಿಕ #ಕುಸುಮಾವಳಿ ಕಾವ್ಯಂ (c1200)- ಇದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂಗೀತದ ವಿಚಾರ ಗಮನಿಸಿ

ಸ್ವರವರ್ಧನ ಎಂಬ ವೀಣೆ, ಮೀಟುವ ವಿಧಾನ, ರಾಗ, ಠಾಯ, ಪಂಚಮ, ಸ್ವರ, ಧಾತು, ಗತಿ, ವಳಿ, ನೋಗು-
ಇವೆಲ್ಲ ಉಕ್ತವಾಗಿವೆ ಗಮನಿಸಿ
@sabdavidya you may be interested in this
ಈ ಹಳಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ದುದ್ದದ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯೋಕೆ ಬಲುಚಪಲಾಪ್ಪ. ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಓದಬೇಕು. ಆದರು ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಭೂಯಿಷ್ಟ ಭಾಷೆ ಅರ್ಥವಾಗೋದು ಕಷ್ಟ 🤦🏻‍♂️
ಮಾಳವಪಂಚಮ ರಾಗದ ಉಲ್ಲೇಖ
#mALavapancama #rAga mentioned

BTW ಇಲ್ಲೇ ಕೆಳಗೆ ಬಂದಿರುವ ಸೋಬೆಗುತ್ತ- ಯಾವ ಕಾಹಿಲೆಗೆ ಹೆಸರು? ಸೋಬೆ+ಕುತ್ತ sObegutta
@threadreaderapp unroll please
@threadreaderapp it looks like you haven’t seen my previous request. Unroll please
Missing some Tweet in this thread?
You can try to force a refresh.

Like this thread? Get email updates or save it to PDF!

Subscribe to Shrikaanth K Murthy
Profile picture

Get real-time email alerts when new unrolls are available from this author!

This content may be removed anytime!

Twitter may remove this content at anytime, convert it as a PDF, save and print for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video

1) Follow Thread Reader App on Twitter so you can easily mention us!

2) Go to a Twitter thread (series of Tweets by the same owner) and mention us with a keyword "unroll" @threadreaderapp unroll

You can practice here first or read more on our help page!

Follow Us on Twitter!

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just three indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3.00/month or $30.00/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!