Thread by @tired_phantom

چند روز پیش اشاره کوچک و جزئی به مفهوم دکترین دفاع غیرمتعارف کردم و گذرا از آن گذشتم، اما در این چند روز به نظرم آمد بد نیست که اندک تعاریف از این مفهوم در حد مقدورات توئیتر فارسی و سواد خودم از این مقوله ارائه بشه.
به طور کلی مفهوم دکترین نظامی هر کشور قلب تپنده و تعیین کننده

خط مشی نیروهای مسلح هر کشوری است و در واقع بازوی نظامی است که زیر مجموعه سیاست امنیت ملی است. سیاست امنیت ملی خود به برنامه ها و اصولی اطلاق میشود که در آن هدف تامین منافع و حفظ چهار عنصر کلیدی هر کشور یعنی حکومت،حاکمیت،سرزمین و مردم هر کشور است بر اساس همین سیاست هاست که

استراتژیهای کلی یک کشور در سیاست داخلی و خارجی و جهت دهی به نیروهای مسلح در یک کشور شکل میگیرد و تکوین میشود.
دکترین نظامی نیز خود به عنوان زیرمجموعه نظامی این سیاستها با توجه به عوامل جنگهای آینده، تسلیحات و نیروی انسانی و شیوه های جنگیدن شکل میگرد که تاثیر مستقیمی نیز بر یکدیگر

دارند. چراکه به عنوان مثال در یک کشور چشم انداز نیروهای نظامی بر حسب دشمنانی که در آینده احتمال درگیری با آنها وجود دارد تکوین میشود و برای پاسخگویی به نیازهای آینده است که تجهیزات خریداری/ساخته، برنامه های آموزشی تکوین میشود و نیروی انسانی به استخدام در می آید

حال بحثهای تئوری را به کنار میگذاریم به به صورت مصداقی در مورد این مسائل بحث خواهیم کرد.
در ابتدا به دو ابر قدرت آغاز میکنم و در ادامه بحث گریزی نیز به دکترین نظامی اسرائیل خواهم زد
همان طور که برای همه علاقمندان به حوزه نظامی مشخص است دکترین نظامی در آمریکا حول توسعه

و توان هوایی این کشور شکل گرفته است. به نوعی که این کشور تلاش دارد تا همواره برتری کمی و کیفی خود را حفظ کند و در قلب این استراتژی نیز مفهوم کسب برتری مطلق هوایی نهفته است که عملا بدون وجود آن مابقی چرخ دنده های این دکترین از کار خواهند ایستاد.

از سوی دیگر شوروی ها در طول حیاتشان تاکید بسیار جدی بر روی قوای زرهی خود داشتند و در متن دکترین زرهی خود همواره تاکید کرده اند که جنگ پیروز، جنگی خواهد بود که در آن تانکها توان پیشروی داشته باشند. این جمله به ظاهر ساده در واقع نقش مابقی یگانهای مسلح را به خوبی تبیین میکند و

اشاره دارد که برای مثال وظیفه یک نیروی هوایی تامین شرایط مناسبی است که امکان پیشروی زرهی در آن وجود داشته باشد خواه در تامین لجستیک و خواه در پشتیبانی هوایی
علت این تفاوتهای چشمگیر همگی ریشه در همان سیاست های امنیت ملی و دکترین نظامی است که پیشتر اشاره شد

اما جالب ترین بخش مربوط به دکترین نیروهای دفاعی اسرائیل است که معمولا در اذهان عموم مردم تهاجمی ترین دکترینی است که در قالب عنوان دفاعی میتوان تدوین کرد
بسیاری به تجارب تاریخ این کشور در مواجهه با اعراب فراموش میکنند که در سال1948 و درست فردای روز استقلال این کشور تهاجمی سراسری

از شمال، شمال شرق،شرق و جنوب به طرف اسرائیل آغاز شد و حتی نیروهای مصری تا20 کیلومتری تل آویو نیز پیشروی کردند و این کشور نو پا را در معرض نابودی سریع قرار دادند. این رویداد سبب شد که در دکترین این کشور مفهوم بازدارندگی در سطوح مختلفی تعریف شود و در گذر زمان نیز دچار تغییرات شد

اما مفهوم کلی این سه سطح بر این اصل استوار است که باید هزینه آغاز جنگ(الزاما نه در مفهوم استراتژیک بلکه حتی درگیری مرزی با فلسطینان نیز شامل همین اصل است) با اسرائیل چنان بالا باشد که مهاجم نتواند چنین هزینه یی را متقبل شود و چنان است که مکمل های این اصل در شرایط جنگ اصول معروف

عدم مذاکره مگر در شرایطی است که اسرائیل که آغازگر جنگ نبوده است(از دیدگاه خودشان که بعدا توضیح خواهم داد که چرا اختلاف نظر در این زمینه وجود دارد) در شرایط بهتری نسبت به آغاز جنگ باشد که مثال بارز نمود این اصل جنگ سال1973 است که اسرائیل به درگیری با مصر و سوریه پایان نداد

مگر زمانی که در جبهه جنوب از نیل گذشته و وارد خاک اصلی مصر شده بود و در شمال تسلط کامل به شهر قنیطره و حومه آن را بدست آورده بود. اصل دوم نیز اصل معروف جنگیدن در خاک دشمن است که این اصل سبب شد نیروی زرهی اسرائیل به شکلی شتابان دچار تغییر و تحول اساسی شود چراکه در جنگ1948

اسرائیلی ها اتکای فراوانی به نیروی پیاده داشتند و صرفا در جنگ 1956 بود که اندک اندک اهمیت تانک برای اسرائیل روشن شد اما منبع اصلی بازدارندگی اسرائیل نه در نیروی زرهی بلکه در نیروی هوایی است چراکه تنها این نیروست که میتواند در مدت زمان کوتاهی با یک هجوم ضربتی برتری نسبی قوا

را مجددا به نفع اسرائیل تغییر دهد. علت اساسی چنین موضوعی نیز در کوچکی این کشور، جمعیت محدود و تمرکز بالای مراکز جمعیتی نهفته است
اسرائیل برای بقای خود چاره یی جز از بین بردن تهدید بالقوه ندارد چراکه در صورتی که این تهدید امکان بالفعل شدن داشته باشد و در نهایت به بروز جنگ منجر

شود لطمات آن برای اسرائیل جبران ناپذیر است، چراکه اسرائیل به عنوان یک ملت مسلح با سربازی اجباری در صورت وقوع یک جنگ مجبور است که به سرعت تمامی نیروهای ذخیره خود را فرابخواند که این امر برای اقتصاد این کشور لطمات جبران ناپذیری به همراه دارد به همین دلیل است که

توسعه گسترده نیروی هوایی و سازمانهای اطلاعاتی در دستور کار قرار گرفته است
برای اسرائیل آستانه واکنش در خارج از مرزهای خودش قرار گرفته است
برای مثال عبور هر نیروی نظامی از رودخانه لیتانی در لبنان، ورود نیروهای عراقی به اردن و ورود نیروهای مصری به صحرای سینا و یا حتی

تجمع بیش از حد نیروهای سوری در مرزهای جولان همگی زنگ خطرهای بروز یک درگیری هستند و عملا درتقریبا در همه موارد نیز منجر به درگیری شده اند
برای مثال در سال1967 مصر با اخراج سربازانUN و استقرار نیروهای نظامی خود در سینا این زنگ خطر را به صدا در آورد که در نهایت منجر به فعال شدن

عملیاتFocus شد و در پی آن جنگ6 روز رخ داد. اسرائیل به تجربه آموخته است که تا زمانی که به این اصول پایبند باشد میتواند امنیت خود را تامین کند و جالب است که درست زمانی که از همین اصول تخطی کردند دچار مشکلات عدیده یی شدند
برای مثال در پیش از جنگ1973 به دلیل چسبیدن اسرائیل به دیوار

بارلو عملا از درگیری با نیروهای مصری که در جال تجمع در اطراف مرز بودند خودداری کردند که بعدها نیز بهای گزاف آن را پرداختند (هرچند در این دکترین همواره تاکید شده است که اسرائیل باید حداقل حمایت یکی از ابرقدرتها را داشته باشد و منتقدین به سطور بالا اذعان دارند که در صورت تهاجم

این حق دفاع از دید بین المللی از آنها صلب میشد)
در مجموع رفتار یک نیروی مسلح در همه موارد تابع همین اصول است که بسیاری از همین اصول برای همه کشورها شناخته شده است و تقریبا همگی در بعد استراتژیک میدانند که دشمن در صورت وجود اصطکاک چطور برخورد خواهد کرد. حال با ذکر این توضیحات

گریز دیگری میزنم به مسائلی که برای اذهان ایرانی ها شناخته شده تر است
حمله اسرائیل به تجهیزات سپاه در سوریه و حمله آمریکا به سلیمانی در بغداد
برای مورد اول همانطور که پیشتر ذکر آن رفت از نظر اسرائیل حمله به تهدید بالقوه مشروع است و به هیچ وجه دور از انتظار نخواهد بود

بنابراین برای یک پاسدار طراح چنین عملیاتهایی باید بدیهی باشد که برای تامین امنیت این کاروانها و تجهیزات چاره یی بیندیشد نه اینکه صرفا جریان لجستیکی را حفظ کند تا بلکه فرجی بشود!
در بحث ترور سلیمانی نیز باید ذکر کرد که تمام فرماندهان سپاه میدانستند که از مدتها قبل سپاه قدس و

در این اواخر کل مجموعه سپاه به عنوان تروریست توسط آمریکایی ها شناخته میشدند و این مسئله قطعا تاثیر مستقیم بر رفتار آمریکا نسبت به سپاه خواهد داشت و دقیقا در همین محیط است که بی مبالاتی های حفاظتی فرمانده سپاه قدس به شکل ناباورانه یی روی میدهد(مصداق بارز کار بدون حساب کتاب!)

در ادامه این بحث بنده به رشتویی اشاره میکنم که @Rollo44840497 چندی پیش به نگارش در آوردند.
به نظر شخصی بنده در زمینه بررسی عامل موفقیت مدحی باید شرایط روانی را نیز در نظر گرفت چراکه چنین نیرویی در صورت صحت ادعایش میتوانست بسیار برای اپوزوسیون خوش خیال

https://twitter.com/Rollo44840497/status/1246173741261955072?s=20

موثر واقع شود
به نظر بنده سلیمانی خطایی را مرتکب شد که اپوزوسیون در زمینه مدحی مرتکب شد
هر دو دسته در جمع بندی اتفاقات اخیر دچار نوعی اشتباه فاحش شناختی شدند (هرچند به نظرم سلیمانی برای تشخیص مسئله ساده تری را پیش روی خود داشت)

در نهایت نیز کلام را اینجا با ذکر این نکته خاتمه میدهم که برای همه ما واجب است که نحوه رفتار دشمن را با توجه به سابقه رفتاری او بشناسیم و مورد تحلیل قرار دهیم و نه چون پاسدارانی که خود گول رجزهای خود را میخورند و از تحلیل معادلات در میمانند!