My Authors
Read all threads
Altın, dolar, gümüş, hisse senetleri, politika, pandemi, göçmenler, göçemeyenler, belediyeler... Hararetli gündeme karşıt fikirlerle biraz daha limon sıkalım:
1. TR'de altın bazında asgari ücret argümanının demagoji olduğunu dün yazmıştım. 2002-2020 arasında ons altın 6 kat arttı. Dünyanın hiçbir ülkesinde ücretler bu oranda artmadığı gibi, altın bazında ücret hesaplamasının bir geçerliliği yoktur. Peki $ bazında asgari ücret ne oldu?
Brüt asgari ücret 2002 yılında 150$ civarındaydı. 2007 yılında 400$, 2011'de 500$'a yükseldi. 2011-2018 arasında 500$ civarında yatay seyrettikten sonra 2020 Ağustos itibarıyla 400$'a geriledi. Özetle, 2002-2018 arasında asgari ücret $ bazında 3 kata yakın arttı.
Aynı dönemde gelişmiş Avrupa ülkelerinde yıllık ortalama ücretler şu şekilde değişti:

Fransa: 32,500€ - 39,100 €
Almanya: 35200€ - 40,500€
İtalya: 29,000€ - 29,600€
Hollanda: 43,000€ - 47,500 €

Türkiye'de 2002-18 arasında reel ücret artışı, Avrupa ülkelerinden fazladır
2. Türkiye'de tasarruf alışkanlıkları, tasarrufların korunma biçimi ve finansal davranış dünyanın pek çok ülkesinden farklıdır. Yastık altında tutulan (sisteme sokulmayan) döviz ve altın miktarının, en az sistemde tutulan kadar olduğu tahmin ediliyor.
3. Türkiye'de modern bankacılığın tarihi nispeten yeni. Yakın zamana kadar finansal çeşitlilik çok sınırlıydı. Günümüzde finansal çeşitlilik arttı, ancak sisteme güven olmadığı için hisse senetleri, "fantastik" finansal enstrümanlar, kadınların altın günü kadar bile ilgi görmez
4. Türkiye'de emek piyasasının oluşumu, gelişimi Batı'dan farklıdır. Günümüzde (özellikle mavi yakalı) emek gücünü oluşturanlar, Avrupa'da kapitalizmin doğuşu ile ortaya çıkan proletaryadan farklıdır. Köylülük ve "memleket" bağları güçlüdür; feodal ilişkileri devam eder
Bir Kürt işçi için Kürt patron, Karadenizli işçi için Karadenizli patron, aynı işi yaptığı, aynı sınıfı oluşturduğu iş arkadaşından daha değerlidir. Bu nedenle sınıf bilinci gelişmemiştir. Klan ve hemşeri ilişkileri sınıfsal ilişkilerden, hatta ulusal bilinçten bile önce gelir.
Emek gücünün sadece dörtte biri sanayi işçiliğinde, onun da önemli bir kısmı küçük işletmelerde istihdam edildiği için güçlü sınıf hareketleri yoktur. İstihdam edilen emek oynaktır. Sisteme hızla girer ve çıkar. "Memleketle" bağları hala güçlüdür. Mavi yakalı emek hala köylüdür.
5. Türkiye gelişmemiş kapitalizmi feodal ilişkileri ve büyük aileyi hala çözemediği için, dayanışma ve yardımlaşma kültürü güçlüdür. Sadece hemşeriler arasında da değil... Yakın dönemde belediyelerin organize ettiği dayanışma ağlarında yüzbinlerce fatura sessiz sedasız ödendi
Bu nedenle Türkiye'de "sınıf çelişkileri" ve "sınıf savaşları" hiçbir zaman bir emek başkaldırısına yol açmamıştır. Türkiye'de sendikal örgütlenmenin (ve DİSK'in) en güçlü olduğu kolların CHP'li belediyeler, bankacılık, eğitim, basın gibi alanlar olması ironiktir.
6. Türkiye'de asıl sahipsiz olan ve sınıf bilinci çok daha yüksek olanlar beyaz yakalılardır. Bu kesimleri oluşturanların çok büyük bir kısmının dönecek bir köyü, kendisini koruyup kollayacak hemşerisi, büyük ailesi, ücreti dışında 2. bir geliri yoktur.
7. Tasarruflarını finansal sistemin içinde ve modern yatırım enstrümanlarında tutanların çoğu beyaz yakalı işçilerdir. Onlar için zenginleşmenin ya da varlıklarını korumanın tek yolu, diplomaları sayesinde elde ettikleri mesleki becerilerdir.
Kamu arazisi işgali, nepotizm, hemşeri dayanışması, etnisite/mezhep dayanışması gibi seçenekleri sınırlıdır. Feodal ilişkilere ve feodal kültüre en uzak kesim bunlardır. Mavi yakalı işçiler feodal kültürü ve gericiliği yaşatırken, değişimi ve ilerlemeyi beyaz yakalılar talep eder
8. Borçlanma ve kredi imkanlarının genişlemesi, "borçların artması" iddia edildiği gibi kötü ve olumsuz bir gelişme değildir. Yakın zamana kadar borçlanabilme ve kredi imkanlarına erişim çok küçük bir kesimin ayrıcalığı idi. Büyük çoğunluğun krediye erişim imkanı yoktu.
Kredi ağlarının yaygınlaşması, feodal ilişkilerin yıkılması, kapitalizmin gelişimi ve toplumun modernleşmesi için gereklidir. Kredi bankadan ve modern ilişkiler içinde bulunamazsa, büyük aileden, yerel tefeciden bulunmak zorundadır; ucu çocuk geline kadar giden sonuçlar yaratır.
9. Türkiye'de yerel ekonomi hala güven ilişkilerine, halk ekonomisine dayanır. Veresiye defterleri, itibar kredileri, aile ilişkileri, miras bölüşümünde büyük erkek evladın hakimiyeti, Türkiye'de modern kapitalizmin gelişmesinin önündeki en büyük engeller ve sürdürülebilir değil.
10. Türkiye'de %65 sağ - %35 sol dengesinin nedeni, ortaçağ ilişkilerinin hala yıkılamamış, modern kent ekonomisinin yerleşmemiş olmasıdır. Solun doğal tabanı çoğu beyaz yakalı kent emekçileri, sağın doğal tabanı ise kente de taşınan köylülük ve kasaba gelenekçileri.
2010-2020 dönemi ekonomik/politik krizleri iddia edildiği gibi Türkiye'yi geri götürmüyor, tam tersine ortaçağ ilişkilerini yıkıyor, köylülüğü tasfiye ediyor, feodal ilişkilerden ve köylülükten kopmuş güvencesiz kent emekçilerini ortaya çıkartıyor.
Türkiye'de güçlü sol hareketlerin hiçbiri işçi sınıfına dayanmaz. 1930-50'ler solcularının tamamı aydınlardır. 1960'larda TİP'i, FKF'yi, Dev Genç'i kuranlar orta sınıf aydınları, akademisyenler, öğrencilerdi. Günümüz "solunun" orta sınıf düşmanlığı güdüklüğünün en önemli nedeni
Türkiye'de bir dönem kapanıyor. Yeni bir dönem açılıyor. 2000'lerde doğan çocuklar, 20. yüzyıl ilişkilerine, ezberlerine, taşralılığına, entelektüel güdüklüğüne uzak ve yabancı. Eskiyi tarihe gömecek, her anlamda yeni bir ülke, yeni bir dünya kuracaklar. <<
Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh.

Keep Current with Tuncer Şengöz

Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

Twitter may remove this content at anytime, convert it as a PDF, save and print for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video

1) Follow Thread Reader App on Twitter so you can easily mention us!

2) Go to a Twitter thread (series of Tweets by the same owner) and mention us with a keyword "unroll" @threadreaderapp unroll

You can practice here first or read more on our help page!

Follow Us on Twitter!

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3.00/month or $30.00/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!