MacroBS Profile picture
16 Sep, 16 tweets, 2 min read
Так, унда бошлаймиз.

Китобнинг номи - "Савдо урушлари – синфлар уруши". Савдо уруши тушунарли – ҳаммамиз кўриб, эшитиб турган АҚШ ва Хитой ўртасидаги уруш. Лекин, синфлар урушичи? 1/16
Китобнинг бош мавзуси давлатлар ўртасидаги савдодаги низоларнинг бош сабаби – бу ишлаб чиқариш ҳаражатлари ўртасидаги фарқ ёки геополитик келишмовчиликлар эмас, балки даромадлар тақсимланишидаги тенгсизлик ортидан пайдо бўлган жамғармалар дисбаланси ўртасидаги тафовутдир. 2/16
Авторлар фикрича, савдо урушлари савдодаги дисбаланс – яъни бир давлат бошқа давлатга нисбатан кўпроқ экспорт қилиши туфайли мавжуд.

Нима учун савдода дисбаланс мавжуд? 3/16
Сабаби давлатлар ичида даромадлар шундай тақсимланганки, ишчилар, ўрта синф вакиллари ўзлари ишлаб чиқарган маҳсулотни истеъмол қила олмайди. Натижада ортиқча ишлаб чиқариш четга чиқарилади ва бошқа давлатлар ўзининг даромадига нисбатан кўпроқ истеъмол қилишга "мажбурланади"4/16
Савол туғилиши мумкин – нима қилибди агар бир давлат савдо баланси профицит бўлса, иккинчи давлат дефицитда бўлса деб?

Катта дефицит ёки профицит ўз-ўзича яхши ҳам, ёмон ҳам эмас. Бундай дисбаланснинг ҳам “яхши” ва “ёмон” кўрииниши бор. 5/16
“Яхши дисбаланс” бой ёки профицит давлатлардан жамғармани ривожланаётган давлатлар томон йўналтириб, уларнинг яшаш стандартини оширади. Бунга мисол қилиб, тарихда АҚШ, Жанубий Корея. Норвегия каби давлатларнинг ривожланишини келтириши мумкин. 6/16
Шу билан бирга жамғарма ёмон ҳам бўлиши мумкин. Муаллифлар иддао қилишича бугунги вазият унинг “ёмон” кўриниши ҳисобланади ва бу ҳолатни 19-асрнинг охирлари ва 20-асрнинг бошларида Евпропада кузатилган вазиятга ўхшатадилар. 7/16
Ўша пайтда Европанинг бой давлатларидаги даромадлар тақсимланишидаги кескин фарқ натижасида ишчилар ўзлари яратган маҳсулотни истеъмол қила олмайди.

Ўз навбатида бойлар катта капиталга эга, бироқ капитални ишлатиш учун ичкарида етарли инвестиция лойиҳаларга эга бўлмайди. 8/16
Агар истеъмолчилар товар ва хизматларни сотиб олишга қурби етмаса унда янги завод, фабрика қуришдан фойда йўқ. Даромадлар тенгроқ тақсимланганда, аҳоли нарсаларни сотиб олган, бойлар капиталини ишлатган ва ундан даромад олган бўларди.

Бироқ элита бундай йўлни рад этади. 9/16
Шу билан бирга улар ишсизлик даражасини юқорилашидан ва буни революцияга олиб келиши мумкинлигидан қўрқишади. Натижада ечим сифатида ортиқча ишлаб чиқаришни ташқи бозорга олиб чиқишни афзал деб билишади. 10/16
Шу ҳолат ўтган асрнинг бошларидаги империалистик ҳаракатларнинг асосида ётган асосий мотив сифатида қайд этилади. Ачинарлиси бу ҳолат биринчи жаҳон уруши билан якунига етади.

Демак мазкур жараёнларнинг боғлиқлик занжири қуйидагича: 11/16
Даромад тақсимотидаги юқори тенгсизлик => одамлар томонидан истеъмолнинг пастлиги ва элита томонидан ортиқча жамғарманинг пайдо бўлиши => капиталнинг экспорти яъни инвестиция қилиш учун янги макон қидириши => колония ва империализм => Уруш. 12/16
Авторлар хавфсирашича худди ўтган асрдаги сингари бугунги кундаги АҚШ, Хитой ва Европа (асосан Германия) ўртасидаги вазият урушгача бормасада ўта жиддийлашиши мумкин. Қайсидир маънода улар дунёни огоҳликка чақиришмоқда. 13/16
Лекин, қизиқ томони мазкур аргумент иқтисодий тарихчилар томонидан рад этилган. Яъни, бир марталик гигант воқеа-ходисаларни “умумий қонуниятга” солиш нотўғри эканлиги ва юқоридаги боғлиқлик занжирида муаммо борлиги таъкидланади.

Бироқ, китоб мазкур ғоя устига қурилган. 14/16
Хулоса қилиб айтганда, бугунги савдо уруши - Хитой ва Германия ичидаги синфлар - даромадларнинг ишчилар ва ўрта синфдан бойлар томон тақсимланишинг натижасидир. Агар муаммони ҳал қилмоқчи бўлсак, икки томонлама қўйиладиган тарифлар ёрдам бермайди. 15/16
Бунинг учун Хитой ва Германиянинг ички сиёсатида ўзгариш қилиш керак бўлади. Муаммо глобал, ечим эса локал. 16/16

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
 

Keep Current with MacroBS

MacroBS Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @the_MacroBS

13 Aug
Нима учун давлатлар яшаш тарзини таққослашда ЯИМ номинал баҳосини ишлатиш нотўғри?

(Бизинг ҳурматли иқтисодчиларимиз томонидан, афсусуки, жуда кўп ишлатилади. Шунга кичкина ликбез, маъзур тутгайсизлар) 1/19

Одамзот таққослашни яхши кўради. Иқтисодчилар ҳам бундан мустасно эмас.

Иқтисодий ўсиш кўрсаткичининг (ЯИМ ўсиши) муҳимлигининг асосий сабаби бизга одамлар турмуш даражасининг қандайлиги, уни қандай ўзгараётганлиги муҳим. 2/19
Иқтисодий ўсиш назариялари пайдо бўлгандан сўнг, иқтисодчилар учун энг муҳим интеллектуал саволлардан бири давлатлар ривожланиш даражасидаги тафовутни аниқлаш ва тушуниш бўлиб қолмоқда. Бунда энг кенг ишлатиладиган кўрсаткич – аҳоли жон бошига тўғри келувчи маҳсулотдир. 3/19
Read 19 tweets
4 Aug
Муаммо жамғаришнинг пастлигидами? Қисқа жавоб йўқ. 1/22

Математика ёки физикадан фарқли равишда макроиқтисодиётда бутун унинг қисмлари йиғиндисига тенгмас. Бошқача айтганда микроиқтисодий нуқтаи назардан мақбул бўлган ҳолат макро томондан тескариси бўлиши мумкин. Шунинг учун ҳам макроиқтисодиёт бўйича хато фикрлар кўп учрайди. 2/22
Марказий банк пул-кредит сиёсати бўйича яхши материал чоп этган. Докладда эътиборни тортган қисми - аҳолининг жамғармаларига бағишланган қисми (24-бет) бўлиб, унда таҳлил ва диагностика қўйишда хатолик кетган. 3/22

cbu.uz/upload/iblock/…
Read 22 tweets
23 Jul
Лешек Колаковский деган Поляк философи ўтган экан. Бояги куни кимдир фикрлари билан ўртоқлашди твиттерда. Ҳали ҳам долзарб кўп фикрлари.

1956 йили Социализм нима деган саволга жавоб қидирган экан. Дежавю қисмларини олдим. Худо бахтлими китобидан.

Қисқаси, социализм нима? 1/7
Бюрократлар сони ишчилар сонидан тезроқ ўсувчи давлат;

Одамлари ёлғон гапиришга, ўғрилашга маҳкум ва мажбур давлат;

Қўрқоқлар мардлардан яхши яшайдиган жамият;

Қонун ҳимоячилари жазо билан доимо ҳамфикр бўлувчи давлат 2/7
Жиноят қилмаган одам уйда милиция келишини кутувчи жамият;

Баъзи одамлари умуман ўйлай олмаганлиги туфайли бахтли яшайдиган давлат;

Одамлари ҳукмдорни алқагани учун яхши яшайдиган давлат;

Лидерлари ўзини ўзи тайинлайдиган жамият 3/7
Read 7 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!