ظهور و سقوط داعش
سلفی‌گری که پایه فکری گروه‌های جهادگرای سنی را تشکیل می‌داد تا اوایل دهه ۹۰ میلادی به دلیل قبضه امنیتی حکومت بعث عراق، اقلیت سنی و اتصال همان اقلیت به قدرت و البته دشمنی صدام حسین با امریکا یعنی دشمن شماره یک جهادگرایان جایگاه در خور توجهی در عراق نداشت. /۱
اولین نشانه‌های ظهور بنیادگرایی سلفی در عراق نه در استانهای عرب سنی بلکه در کردستان بود که شیخ "عثمان بن عبدالعزیز" با تفکری اخوانی در سال ۱۹۸۷ تشکیل گروهی مسلح را اعلام کرد. درگیری با اتحادیه میهنی کردستان در سال ۱۹۹۳ به بازداشت شیخ و عقب‌نشینی گروه به داخل ایران منجر شد. /۲
طی یک روند عجیب ایران در این غائله وساطت کرد و اعضای گروه شیخ عثمان به کردستان عراق بازگشتند.
پس از جنگ آزادسازی کویت و ایجاد مناطق پرواز ممنوع رفته‌رفته از سلطه حکومت مرکزی خارج و درگیری بین دو حزب کردی بر سر سلطه بر اقلیم در سال ۱۹۹۴ به مدت ۴ سال آغاز شد. /۳
حرکت اسلامی در این درگیری کنار حزب دمکرات ایستاد و این بار نیز با مداخله ایران از معرکه خارج شد و طی توافقی در اداره مناطق تحت کنترل اتحادیه میهنی مشارکت کرد و وارد جریان سیاسی اقلیم شد.
سال ۲۰۰۱ بود که گروه‌های تندرو حرکت اسلامی از این جریان منشعب شدند و "جند‌الإسلام" /۴
به رهبری "ابو‌عبدالله الشافعی " و گروه دیگری به سرکردگی "نجم‌الدین فرج" معروف به ملا کریکار گروه مسلح "انصار‌الاسلام" را تشکیل دادند. مناطق تحت کنترل انصار‌الاسلام در پایان ۲۰۰۲ پناهگاه افرادی چون "ابو‌مصعب الزرقاوی" بود که با بروز نشانه‌های حمله قریب‌الوقوع امریکا برای جهاد /۵
به عراق رفته بودند.
حضور زرقاوی در شمال عراق یکی از دستاویزهای کالین پاول برای اثبات ارتباط حکومت صدام با القاعده بود که بعدها شواهد نافی این امر شد.
با حمله امریکا و سقوط سریع نظام در عراق، امریکا کمپهای گروه انصار‌الاسلام در منطقه کوهستانی مرزی با ایران را نیز هدف قرار داد /۶
الزرقاوی و یارانش که تا این روز عضو تشکیلاتی القاعده نبودند نیز به استانهای غربی عراق که اغلبیت سنی بود پناه بردند و حملات خود را با نام گروه "التوحید و الجهاد" که در سال ۱۹۹۹ در اردن تأسیس کرده بودند، علیه نظامیان ائتلاف آغاز کردند.
بر خلاف قول رایج مبنی بر اینکه زرقاوی مغز /۷
متفکر و مهمترین فرد جهاد جهانی در عراق بوده لیکن این لقب را باید به "عبدالرحمن القادولی" ملقب به "ابو‌علی الأنباری" متولد ۱۹۵۹ تلعفر و فارغ‌التحصیل ۱۹۸۲ رشته بحوث اسلامی از دانشگاه بغداد، داد.
وی ۷ سال در جنگ با ایران شرکت کرد و سپس به عنوان معلم دینی در یک شهر کوچک مشغول شد /۸
الأنباری پس از خروج از ارتش و کوتاه زمانی قبل از اشغال عراق همراه با برخی افسران سابق مانند ابومسلم الترکمانی هسته‌هایی برای جهاد علیه حکومت سکولار بعث عراق تشکیل داد و به جذب اعضا و جمع‌آوری اسلحه پرداخت. الأنباری سال ۲۰۰۲ با زرقاوی که از افغانستان با عبور از ایران به عراق /۹
امده بود دیدار کرد و این دیدار آغازگر روابط این دو بود که با پیوستن ابو‌انس الشامی به تشکیل التوحید و الجهاد انجامید.
اولین عملیات بزرگ گروه حمله به دفتر سازمان ملل در بغداد در تاریخ ۱۹ اگست ۲۰۰۳ بود که به مرگ ۲۲ تن از جمله "سرجیو ویرا دی میلو" فرستاده سازمان در عراق انجامید./۱۰
الزرقاوی پس از ارتباطات متعدد با القاعده بالاخره در ۱۷ اکتبر ۲۰۰۴ با انتشار بیانیه‌ای در فضای مجازی بیعت خود و گروهش با اسامه بن لادن را رسماً اعلام و جزئی از تشکیلات القاعده شد.
این بیانیه کمک شایانی به جورج بوش کرد که در انتخابات امریکا از سوی جان کری متهم شده بود /۱۱
به جای مبارزه با القاعده و بن لادن در افغانستان جنگی بیهوده و بی‌نهایت را در عراق پیش می‌برد.
الزرقاوی پس از بیعت با بن لادن نام تشکیلات را به "قاعدة الجهاد في ارض الرافدين" تغییر داد و سیل جهادگرایان از منطقه به عراق سرازیر شد.
بیشتر این جهادگرایان از راه سوریه و بعضاً ایران /۱۲
خود را به عراق می‌رساندند.
حکومت های سوریه و ایران که در محور شرارت بوش قرار داشت با مشاهده سقوط سریع طالبان و بعث، نگران حمله احتمالی امریکا بودند، بهترین راه مقابله با این حمله احتمالی را زمینگیر کردن امریکا و ساختن باتلاقی در عراق می‌دیدند لذا عبور این افراد را تسهیل کردند /۱۳
زرقاوی عملیاتهایش را با به گروگان گرفتن "شوسی کودا" پژوهشگر ژاپنی در اکتبر ۲۰۰۴ و قتل وی در ۲۹ نوامبر همان سال و البته حمله به نیروهای ائتلاف و شیعیان ادامه داد ولی مهمترین فعالیت وی شرکت در نبرد اول و دوم فلوجه علیه نیروهای ائتلاف بود. طی این نبرد نیروهای ائتلاف با بیش از /۱۴
۵۰۰۰ جهادگرای مسلح از گروههای مختلف چون"انصار‌السنه"، "التوحید والجهاد"، "الجیش الإسلامی فی العراق" و "مجلس شوری المجاهدین" درگیر شدند و بسیاری از آنان را کشتند. افراد دستگیر شده هم به زندان "ابو غریب" منتقل و پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر رفتار غیر انسانی با بازداشتیها و /۱۵
نقض گسترده حقوق بشر در این زندان اکثر زندانیان که در رده "خطرناک" بودند به زندان "بوکا" در نزدیکی بصره انتقال یافتند.
از جمله افرادی که در فلوجه یا پس از آن دستگیر و در ابو غریب و بوکا نگهداری شدند میتوان به "ابراهیم عواد"، "حسین الشرع"، "طه فلاحه"، "عدنان البيلاوي"، /۱۶
"فاضل الحيالي (ابو مسلم التركماني)"، "ابو مهند السويداوي (حجي داوود)" و... اشاره کرد.
ورود این افراد به بوکا، زندان را تبدیل به دانشکده جهادگرایی کرد به طوری که بسیاری از زندانیان قدیمی غالباً بعثی و مرتبط به نظام سابق با تفکرات افراطی جهادی از بوکا فارغ التحصیل شدند. /۱۷
عمر یوسف فلسطینی تبار متولد کویت معروف به "ابو انس الشامی" قاضی شرع گروه ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۴ در یک حمله هوایی در ابوغریب کشته شد.
ابوعلي الأنباري ١٠ اوريل ۲۰۰۶ در رضوانیه توسط نیروهای امریکایی دستگیر شد و این بار بر خلاف بازداشت قبلی هویت واقعی اش شناسایی و به زندان "کروبر" /۱۸
و سپس زندان "بوکا" فرستاده شد. دو ماه بعد الزرقاوی در ۸ ژوئن ۲۰۰۶ طی یک حمله هوایی امریکا در بعقوبه کشته شد و بدین ترتیب قاعدة الجهاد سرانش را از دست داد و "عبدالمنعم البدوی" مصری معروف به "ابوحمزه المهاجر" رهبری القاعده را در عراق به دست گرفت.
پس از آن بود که باقیمانده /۱۹
جهادگرایان "مجلس شوری المجاهدین" که از فلوجه جان سالم به در برده بودند در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۶ با انتخاب "حامد الزاوی" ملقب به "ابو عمر البغدادی" و نیابت المهاحر تحت ائتلافی به نام "الدولة الإسلامية في العراق" گرد هم آمدند و حملات خود علیه ائتلاف، دولت عراق و البته غیر نظامیان /۲۰
ادامه دادند که منجر به حاکمیت وحشت مخصوصا در بغداد شد.
از جمله انفجار ۲۵ اکتبر ۲۰۰۹ بغداد ۱۵۵ کشته و ۷۲۱ زخمی
انفجار ۸ دسامبر ۲۰۰۹ در بغداد ۱۲۷ کشته و ۴۴۸ زخمی
انفجار ۴ اوریل ۲۰۱۰ در بغداد ۴۲ کشته و ۲۲۴ زخمی
انفجار ۲۵ جولای ۲۰۱۰ در بغداد ۴۱ کشته /۲۱
حمله به کلیسای "سیدة النجاة" ۳۱ اکتبر ۲۰۱۰ در بغداد ۵۸ کشته
حمله به بانک مرکزی عراق در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۰ و کشته شدن ۱۸ تن
ابو عمر بغدادی و ابو حمزه مهاجر بالاخره ۴ اوریل ۲۰۱۰ در یک کمین نیروهای امنیتی گرفتار شدند و پس از اعزام نیروهای امریکایی به منطقه توسط هلیکوپترهای امریکا هدف /۲۲
قرار گرفتند و پس از گمانه زنیهای بسیار و آزمایش DNA کشته شدن آنها تأیید شد.
با کشته شدن این دو تن سازمان "ابراهیم السامرائی" معروف به "ابوبکر البغدادی" از افراد بلندپایه را به رهبری گروه برگزید.
یکی از بزرگترین ابهامات در پرونده داعش آزاد شدن زود هنگام بسیاری از جهادگرایان /۲۳
از زندان بوکا بود. بسیاری از این افراد با مدارک مستدل متهم به برنامه ریزی و اجرای عملیاتهای خونبار علیه نیروهای عراقی، ائتلاف و غیرنظامیان عمدتاً شیعه بودند و چندین تن نیز در میانه درگیریها به اسارت درآمده بودند. مثلا ابوبکر بغدادی تنها شش ماه پس از بازداشت آزاد شد و سپس /۲۴
به رهبری تشکیلات جهادی رسید.
از جمله افرادی که در سال ۲۰۱۱ به علت آنچه عدم کفایت ادله آزاد شد فردی سوری به نام مستعار "اوس الموصلی" و چندین همبندی وی از جمله "علي موسى الجبيري" و "صالح الحموي" بودند که پس از آزاد شدن و مشورت با ابوبکر البغدادی و کسب اجازه از وی به عنوان /۲۵
رهبر القاعده در عراق، برای جهاد علیه رژیم بعث به سوریه رفتند.

اختلافات البغدادی، جولانی و البته القاعده از همان اوایل آغاز جهاد در سوریه ظاهر شدند ولی هر سه طرف تلاش بر نفی این اختلاف و تظاهر به همبستگی داشتند. در ۴ مارس ۲۰۱۳ و با سقوط "رقه" به دست /۲۶
مخالفین بشار اسد که مهمترین نیروی آنان را "جبهة النصرة جولاني" و "احرارالشام" تشکیل میدادند، البغدادی ۹ اوریل ۲۰۱۳ با صدور بیانیه ای اعلام کرد از آنجاییکه جبهه النصره امتداد دولت اسلامی عراق است رقه شهری تحت خلافت اسلامی است و نام سازمان به "الدولة الاسلامية في العراق والشام" /۲۷
تغيير خواهد کرد.
جولانی در میان شگفتی همگان با انتشار بیانیه ای تحت لوای بغدادی بودن را انکار کرد و تشکیلاتش را مستقل و مستقیما جزئی از القاعده خواند.
با بیانیه جولانی بسیاری از افراد النصره علیه وی تمرد کردند و وفاداری خود به داعش را اعلام نمودند. /۲۸
بغدادی سریعا نیروی کمکی به رقه فرستاد و طی عملیاتی انتحاری مقر گروه "احفاد الرسول" را با خاک یکسان کرد و با دستگیری "ابی سعد الحضرمی" امیر النصره در رقه وی را اعدام کرد.
با بالا گرفتن اختلافات دو طرف "ایمن الظواهری" به عنوان حکم وارد ماجرا شد و حکم به حقانیت النصره داد. /۲۹
البغدادی حکم الظواهری را نپذیرفت و در نهایت پس از کش و قوس فراوان و ۸ ماه درگیری بر سر متصرفات و غنائم القاعده طی بیانیه ای در ۴ اوریل ۲۰۱۴ فک ارتباط کامل با "داعش" و برائت از آنچه اعمال وحشیانه گروه نامید، اعلام کرد. ۳۰
پایان بخش اول
پ.ن ۱ هر کس گمان میکند بنده با نیت تبرئه ج.ا از خطا، جرم یا جنایت چیزی نوشته ام و یا خواسته ام نقش دستگاههای امنیتی ایران را در شکل گیری یا تقویت گروههای جهادی سلفی در عراق نادیده بگیرم:
پ.ن ۲: با توجه به ماهیت محیط تویتر امکان پرداختن به جزئیات بیشتر و یا سوابق افراد نامبرده مهیا نبوده ولی تمامی این رشته از منابع عربی و انگلیسی موجود در فضای مجازی تهیه شده است. دوستان در صورت تمایل با مراجعه به google.com به اطلاعات بیشتر دست خواهند یافت.

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
 

Keep Current with Adnan Matouri

Adnan Matouri Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @AdnanMatouri

12 Sep
رشته تویتی دقیق و البته حاصل ساعتها زحمات از دوست عزیزمان @Rollo44840497لازم دانستم به اهمیت این تویت از باب دیگری بپردازم:
پس از پایان جنگ ۳۳ روزه لبنان در ۲۰۰۶ که هر یک از طرفین خود را پیروز این نبرد معرفی میکرد، /۱
سربازان ذخیره ارتش اسرائیل، خانواده کشته شدگان و برخی شهرک نشینان جلیل و کرمل که مورد حملات حزب الله واقع شده بودند، با تجمع در برابر دادگاه عالی اسرائیل خواستار تحقیق درباره چرایی آغاز این جنگ توسط اسرائیل و دلایل شکست (از دیدگاه خود) شدند./۲
معترضان روز ۹ سپتامبر چادرهایی در برابر دادگاه عالی اسرائیل و نخست وزیری بر پا و تحصن کردند.
حکومت اسرائیل بالاخره پس از تنها ۳۳ روز تسلیم شد و با موافقت ۲۰ وزیر از مجموع ۲۳ وزیر کابینه دستور تشکیل کمیته حقیقت یابی به نام رئیس کمیته قاضی بازنشسته "الیاهو وینوگراد" صادر کرد. /۳
Read 10 tweets
3 Sep
جدایی نظامیان سوری از ارتش و تأثیر آن بر روند بحران
از ۲۳ اوریل ۲۰۱۱ که سرباز "ولید القشعمی" از گارد ریاست جمهوری سوریه جدا شد تا امروز بحث و جدل های فراوانی درباره تأثیر انشقاق در بحران سوریه شکل گرفته است.
ابتدا باید بدانیم "انشقاق" با فرار از خدمت دو مفهوم جداگانه هستند. /۱
به اعتراف بسیاری از افراد پایین رتبه جدایی آنها صرفاً فرار از خدمت نظامی یا انتساب به ارتش بوده در حالیکه انشقاق بار سیاسی دارد. یعنی فرد منشق علاوه بر جدا شدن از بدنه نظامی حامی حکومت با اتخاذ موضع سیاسی مخالفت خود با نظام را اعلام و علیه آن فعالیت میکند. /۲
این جدایی ها در ابتدا تأثیر زیادی بر هر دو سوی نزاع سیاسی داشت. حکومت میترسید شیرازه ارتش یعنی یکی از ارکان مهم حاکمیت و به تبع آن نظام سیاسی از هم بپاشد و مخالفین با هر اعلام جدایی آن را یک موفقیت بزرگ و قدمی به سوی پیروزی میپنداشتند. انگیزه های منشقین از نظام متفاوت بودند. /۳
Read 27 tweets
13 Aug
یک بار دیگر ترور با R9X یا هلفایر نینجا. این بار در جنوب "سرمدا". هویت هدف هنوز اعلام نشده است.
همانطور که پیش بینی میشد مقتول از "حراس الدین" بوده. "ابو یحیی الأوزبکی" از فرماندهان معروف و مربی نظامی.
۴ موشک از یک پهپاد احتمالا "ریپر" به سمت هدف شلیک شده که ۳ موشک به خودرو SantaFe حامل "ابو یحیی الأوزبکی" و ۳ همراهش اصابت و یک موشک در چند متری خطا میرود.
الأوزبکی از فرماندهان "جیش المجاهدین" بود که پس از پیوستن گروه به HTS جدا شده و پیمانی به افراد حراس الدین آموزش نظامی مبداد
Read 4 tweets
4 Aug
جولانی چگونه برای امریکا از یک تروریست به مختلفی میانه رو تبدیل شد؟
"احمد حسين الشرع" متولد ۱۹۸۱ روستای "فیق" در بلندیهای جولان بود. پدرش حسین الشرع که از خاندان "فاروق الشرع" بود در دهه ۸۰ به دمشق مهاجرت و در مناصب دولتی مشغول به کار شد تا جایی که به هیأت دولت نیز راه یافت. /۱
احمد در محله "مزه" دمشق و در ۲۰۰ متری مسجد "شافعی" که محل نمازگزاری "خالد مشعل" بود بزرگ شد. این نزدیکی و تردد به مسجد باعث آشنایی احمد با "محمد ابوالخیر شکری" خطیب مسجد و تأثیر گرفتن از وی شد. در دانشگاه دمشق در رشته "رسانه" وارد دانشگاه شد و پس از دو سال تحصیل با اشغال عراق /۲
توسط امریکا به این کشور رفت تا در جهاد علیه اشغالگران شرکت کند. با پیوستن به گروه "التوحید و الجهاد" که "ایمن الزرقاوی" تأسیس کرده بود، نام "اوس الموصلی" را برگزید و مدتی به عنوان امیر نینوی القاعده فعالیت داشت تا اینکه بازداشت و همراه با "ابراهیم عواد" به زندان "بوکا" افتاد. /۳
Read 42 tweets
30 Jul
ابوبکر بغدادی چگونه کشته شد؟
ابوبکر البغدادی پیش از سقوط "رقه" به دست نیروهای قسد این شهر را به مقصد نامعلومی ترک کرد. در فوریه ۲۰۱۹ برخی منابع از حضور وی در شهر کوچک "باغوز" در شرق سوریه که به محاصره قسد درآمده بود خبر دادند و این آخرین مکانی بود که بغدادی در آن رؤیت شد. /۱
پس از آن کانال تلگرامی "الفرقان" وابسته به دولت اسلامی ویدیویی ۱۸ دقیقه ای از البغدادی منتشر کرد که به زعم آن در ماه شعبان ۱۴۴۰ یعنی آوریل/می ۲۰۱۹ ضبط شده بود.
روایتها و ادعاهای زیادی از چگونگی کشف محل اختفای بغدادی وجود دارد. /۲
سازمان اطلاعاتی عراق ادعا میکند طی عملیات اطلاعاتی ردیابی بغدادی که یک سال به طول کشید توانست این مکان را پیدا کند.
ترکیه نیز مدعی بود کشف محل اختفای بغدادی موفقیت نهادهای اطلاعاتی این کشور بوده است. /۳
Read 17 tweets
18 Jul
سعد الجبری دردسر تازه بن سلمان

سعد بن خالد الجبری زاده ۱۹۵۸ شهر حایل ابتدا از آکادمی پلیس فارغ التحصیل شد و به نیروی پلیس طائف پیوست. وی دارای مدرک کارشناسی امنیت و ارشد علوم کامپیوتر از دانشگاه ملک فهد، ارشد زبان و ادبیات عرب و دکترای هوش مصنوعی از دانشگاه ادینبورو میباشد. /۱
پس از دریافت دکترا در سال ۱۹۹۸ به درخواست وزیر کشور وقت "نایف بن عبدالعزیز" به وزارت کشور پیوست و همزمان در دانشکده امنیت ملک فهد تدریس میکرد.
سپس به عنوان مشاور نایف انتخاب شد و دو دهه یکی از نزدیکترین افراد به وی بود.
نایف حتی در مقیاس عربستان هم شخصی محافظه کار تلقی میشد /۲
و همواره از مخالفین اصلاحات اجتماعی در کشور به شمار میرفت. وی در سال ۲۰۰۱ دست داشتن اتباع سعودی در حملات ۱۱ سپتامبر را منکر شد و سپس مسئولیت القاعده را به عنوان مجری عملیات زیر سئوال برد. هر چند مهمترین مسئولیت وی از سال ١٩٧٥ به عنوان وزیر کشور، "مبارزه با تروریسم" بود و /۳
Read 23 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!