1/25. Grafiklerimize ve grafikler üzerinde görünür hale gelen trendlere geçmeden önce, bazı rakamsal büyüklükler üzerinden 2020 itibarıyla dünyanın görünümünü tespit edelim:
2/25. Dünyada varlıkların toplam değeri 360 trilyon $. Zenginliğin yeryüzündeki coğrafi dağılımı:

Kuzey Amerika (ABD+Kanada) : %31.8
Avrupa: %25.2
Asya/Pasifik (Çin ve Hindistan hariç) : %18
Çin: %17.7
Hindistan: %3.5
Latin Amerika: %2.7
Afrika: %1.1
(Türkiye: %.8)
3/25. Varlıkların değeri günümüzde piyasa değerleri ile hesaplanıyor. 19. yy'da servet ağırlıklı olarak (~%70) tarım arazileriydi, günümüzde ise servet çok büyük bir ağırlıkla finansallarda (tahviller, hisse senetleri, tasarruflar ve diğer finansallar) ve gayrı menkulde tutuluyor
4/25. Servetin kamu ve özel mülkiyet dağılımı da son 50 yılda önemli bir değişim gösterdi; 1970'lerde zengin ülkelerde Net Kamusal Varlıklar ulusal gelirin %75-%100'ü, Net Özel Varlıklar ise ulusal gelirin %200-%400'ü idi. Günümüzde ilki sıfıra yaklaşıyor, ikincisi %400-%700.
5/25. Son 50 yılda ulusal gelire göre net özel varlıklar yaklaşık iki kat artarken, net kamusal varlıklar neredeyse sıfırlanmış, bazı ülkelerde kamusal borçların artışı nedeniyle eksiye geçmiş. 1970-2020 dönemi Özel Mülkiyetin Altın Çağı olmuş. Trendlerde henüz dönüş emaresi yok.
6/25. Servetin bir ifadesi olarak, finansalların, gayrı menkulün ve (servetin geçici bir ifadesi olarak) borçların iki büyük ülkede, ABD ve Çin'deki dağılımı şöyle:

ABD'de: Finansallar %55, Gayrı menkul %28, Borç %17
Çin'de: Finansallar %42, Gayrı menkul %55, Borç %3
7/25. Servetin küresel büyüklüğünü, coğrafi dağılımını ve servet unsurlarında ne şekilde paylaşıldığını bu şekilde ortaya koyduktan sonra, son 300 senede enflasyonun değişimine bakalım: 1700-1913 dönemi, dünyada sıfır enflasyon dönemiydi.
8/25. Dünya Savaşları döneminde enflasyon artış hızı Almanya ve Fransa'da %15'in üstünde, ABD ve Birleşik Krallık'ta %2'de seyretti. (Almanya 1930'larda kısa bir süre hiper enflasyon yaşadı.) 1950'den 1970'e kadar, Almanya ve Fransa'da azaldı, ABD ve Krallık'ta arttı ve %4 oldu.
9/25. 1970'den sonra dört ülkede de azalmaya başladı ve 2000'lerde %2 civarına geriledi. 2000'lerde Gelişmiş ülkelerin tamamında enflasyon %1-2 civarında seyretti. 1700-1913 arasındaki 200 yılı aşkın dönemdeki sıfır enflasyon dönemine geri mi dönüyoruz? İhtimaldir.
10/25. Özellikle 1980'lerden sonra, olağanüstü boyutlarda para ve kredi arzı yaşanmasına rağmen enflasyon neden artmadı? Cevabı, para ve kredinin sıradan insanın cebine girmek yerine ağırlıklı olarak finansallara akışı ve küreselleşme ile beraber dünyaya yayılmasında.
11/25. Bu trendin iki sonucu oldu:

i) Örneğin ABD'de 1913-1980 arasında en zengin %1'in varlıkları ulusal gelirin %45'i, geliri %18 iken 1970'lerde %23 ve %10'a gerilemişti. 2014'e kadar ise %38 ve %20'ye yükseldi. En yoksul %50'nin varlık ve gelirleri de aynı oranda geriledi.
12/25. Varlık ve gelir eşitsizliği bütün ülkelerde muhtelif oranlarda bozuldu. ABD zenginliğin ve eşitsizliğinin en yüksek olduğu ülke. Varlık ve gelir eşitsizliğinin dramatik boyutlara ulaştığı diğer ülkeler Rusya, Orta Doğu ülkeleri ve Latin Amerika.
13/25.

ii) Küreselleşmeye bağlı olarak, 1980-2016 arasında geliri (ve kısmen varlıkları) artan diğer kesim, önceki yılların düşük gelire sahip gelir grupları. Bunlar ağırlıklı olarak Çinli orta sınıflardan oluşuyor. Gelir kaybına uğrayanlar ise ABD ve Avrupalı orta sınıflar.
14/25. Yeryüzündeki büyümenin %12'sini, ağırlığını Çinlilerin oluşturduğu gelişmekte olan ülke orta sınıfları almış. Büyümenin %27'si ise en zengin %1'e gitmiş. En zengin %1'in geliri 35 senede reel olarak 2,5 kat artmış. Batılı orta sınıfların geliri ise erimiş
15/25. Bu trendin üç sonucu oldu:

i) Çin'in ve küresel elitin yükselişi

ii) ABD ve Batı Avrupalı orta sınıfların çöküşü

iii) ABD ve Batı Avrupa'da göçmen düşmanlığının, milliyetçiliğin ve popülist sağın yükselişi.
16/25. Özelleştirmelere, finansallaşmaya, piyasalaşmaya bağlı neo-liberal ekonomik politikaların bir sonucu olarak bütün dünyada şişen finansal balonların, 2008 finansal krizi ve 2010 Avrupa borç krizinden sonraki seyri, piyasadan piyasaya farklılıklar gösterdi.
17/25. Emtia Endeksi: 2008 yılında 473 seviyesine ulaşan Thomson/Reuters emtia endeksi, bu zirvede çok uzun süren bir dalgayı tamamladı ve 2020 yılındaki 101 seviyesine kadar geriledi. Böylece yüz yılı aşkın zamandır devam eden "emtia supercycle'ı" sona erdi.
18/25. Emtia endeksinde Cycle dereceli dibin görüldüğünü düşünmüyorum. Geniş bir kanalın içinde düşüş devam ediyor. Tercih ettiğim sayıma göre önümüzdeki yıllarda yeni dipler görülecek. Pek çok iniş/çıkış olsa da, 2008 zirvesinin 21. yüzyılda geçilemeyebileceğini düşünüyorum.
19/25. Brent Petrol: 2008 yılındaki 147$ zirvesinden, 2020 yılındaki 16$ dibine gerileyen Brent petrolde de düşüşün bitmediği fikrindeyim. Tek basamaklı rakamlara kadar düşüş oldukça muhtemel. Daha derine gidiş, muhtemelen "petrol kapitalizminin" de sonu demek olacak.
20/25. Emtia fiyatları düşerken bir servet saklama aracı olarak "paranın" durumu ne? Parayı tartışırken, yakın gelecekte paranın ne olduğunu da sorgulamak gerekiyor: Para değerli madenler mi (altın?), uluslararası para olan dolar mı, kriptolar mı, yoksa yeni bir dijital para mı?
21/25. Biz şimdilik Altın ve Dolara bakalım:

Altın ($/ons): 2000-2011 yükselişi düzeltildikten sonra yeni bir trend başlamış görünüyor. Bu trend üç dalgalık bir düzeltme yerine, ileride beşe tamamlanacak bir itkiye benziyor; bu da yeni zirveler çok muhtemel demek.
22/25. Altın şimdilik 2011 zirvesinin etrafında. Kısa vadede 1800-2000 aralığında bir süre daha oyalanabilir; orta vadeli trend çizgisinin altına inmezse, tarihi zirvesini geçerek 2200-2600 aralığına yönelecek. 1800 altına inerse, düzeltme zamana yayılarak devam edebilir
23/25. DXY: Dolar endeksinde oluşan yapının itkisel olduğu fikrindeyim. 89-90 seviyesi önemli bir destek. Bu bölgede yatay düzeltmesini bitirip (yassı veya üçgen) bir atak daha yapacağını ve 120'ye yöneleceğini tahmin ediyorum. 87 altına inerse sayım değişecek.
24/25. EURUS: Çok net bir şekilde 1.10 ile 1.20 arasına sıkıştı. Yükselen ve alçalan trend çizgileri oldukça güvenilir. Dolayısıyla bu bölgeden çıkış, orta vadeli yönü gösterecek. DXY sayımı doğruysa, 1.10'u aşağı kırmalı.
25/25. Twitter bu bilgisele daha fazla twit eklememe izin vermiyor; bu bilgiseli burada kapatıyorum, kaldığım yerden devam edeceğim.

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
 

Keep Current with Tuncer Şengöz

Tuncer Şengöz Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @TuncerSengoz

17 Oct
1/25. Kaldığım yerden devam ediyorum:

2/25. ABD 10 yıllık tahvil faizlerinde zirve, 15.8 ile 1981 yılında görülmüştü. Sonraki yıllarda önce küçük, daha sonra daha büyük bir OBO oluştu. İkinci OBO boynu kırıldıktan sonra da büyük bir düşüş başladı.
3/25. ABD 10 yıllık tahvil faizi 2018 sonunda 3.24 idi. 2019'dan itibaren hızla düşmeye başladı. Covid paniğinde faiz 0.398'e kadar geriledi. Bu panikte, 10 yıllık tahvil faizleri ABD tarihinin en düşük seviyesine geriledi. Panik geçici miydi, yoksa sırada eksi faizler mi var?
Read 25 tweets
13 Oct
İnsanlık tarihi boyunca kahramanlar, özgürlük, eşitlik ve yüksek değerler getiren insanlar olmuştur. Çağımızda artık kahramanlar yok. Zenginliği tek başarı ölçütü kabul eden kapitalizmin de zihinlerde meşruiyetini sürdürebilmek için Elon Musk gibi şarlatanlardan başka barutu yok.
Filmin ana fikri şimdiden belli: Tesla'da, Space-X'de, Neuralink'de ve Musk'ın diğer şirketlerinde çalıştırdığı binlerce mühendisin, teknisyenin, on binlerce çalışanın zerre önemi yok. Musk'ın devletlerle, lobilerle ilişkilerinin de önemi yok. O bir dahi, bir vizyoner ...
Yaşı benimkine yakın olanlar bu resmi görür görmez hatırlayacaktır: 28 Ocak 1986 yılında gerçekleşen Challenger kazası. Challenger mekiğinin yeryüzüne dönüşü dünya televizyonlarından canlı yayınlanıyordu. O yıllarda uzay yolculuklarına yoğun bir ilgi vardı
Read 13 tweets
15 Sep
Apple, Amazon, Microsoft, Google/Alphabet ve Facebook'un toplam piyasa değerinin S&P500'ü oluşturan diğer 495 şirketin toplam piyasa değerini geçmesi konusunu biraz daha irdeleyelim:

İki soru:

1. Bu şirketlerin değeri balon mu?
2. Bu şirketleri bu kadar değerli yapan nedir?
Modern tarih aynı zamanda bir balonlar tarihi; 17. yüzyıl Hollanda lale piyasasından günümüze, sayısız piyasa balonlaştı, bu balonların hepsi patladı, ancak balonlaşma dinamiği (henüz) sona ermedi. Dolayısıyla bu beş şirketin toplam piyasa değeri (çoktan) balonlaşmış olabilir.
Ancak bu beş şirketi ve bazı yeni ekonomi/teknoloji şirketlerini genel yatırım histerisinin dışında "değerli" kılan bir dinamiğin işlediğini düşünüyorum. Başka bir deyişle, sıradan bir köpükleşmeyle değil, çok daha kalıcı ve tehlikeli bir dinamikle karşı karşıyayız.
Read 21 tweets
18 Aug
Madem nerde o eski tivitler'e konu olduk (bunlar genellikle çok iyi trend sonu göstergeleridir), birkaç grafikle uzun vadede nerelerdeyiz ona bakalım.
USDTL, Mevsimlik grafiği:
i) 1990'lardaki trend açısıyla, 2008 sonrası trend açısı: İlkinde çok dik açıyla ve hemen hemen kesintisiz yükselirken, ikincisinde daha yatay bir açıda ve kesintilerle ilerliyor. İlki çok yüksek enflasyon, ikinci dalgalı kur ve düşük enflasyon dönemi.
ii) 2002-2008 yatay dönemine girerken, mevsimlik RSI hızla azalıyor, önce tepede bir negatif uyumsuzluk veriyor, ardından hızla 50'ye geriliyor. Yükseliş öncesinde RSI göstergesinde tOBO, boyun kırıldıktan sonra trend başlıyor. Mevsimlikte RSI OBO yapıyor olabilir.
Read 16 tweets
14 Aug
Altın, dolar, gümüş, hisse senetleri, politika, pandemi, göçmenler, göçemeyenler, belediyeler... Hararetli gündeme karşıt fikirlerle biraz daha limon sıkalım:
1. TR'de altın bazında asgari ücret argümanının demagoji olduğunu dün yazmıştım. 2002-2020 arasında ons altın 6 kat arttı. Dünyanın hiçbir ülkesinde ücretler bu oranda artmadığı gibi, altın bazında ücret hesaplamasının bir geçerliliği yoktur. Peki $ bazında asgari ücret ne oldu?
Brüt asgari ücret 2002 yılında 150$ civarındaydı. 2007 yılında 400$, 2011'de 500$'a yükseldi. 2011-2018 arasında 500$ civarında yatay seyrettikten sonra 2020 Ağustos itibarıyla 400$'a geriledi. Özetle, 2002-2018 arasında asgari ücret $ bazında 3 kata yakın arttı.
Read 21 tweets
7 Aug
Hani hep deniyor ya, Türkiye eskiden de pek matah bir ülke değildi, katılmıyorum; Türkiye eskiden matah bir ülkeydi. Sorunları yok muydu? Tabi ki vardı. Hangi ülkenin sorunları yok ki? Bugünlerde kafamdan atamadığım ve beni çok rahatsız eden bir düşünce var, paylaşayım>
ODTÜ (adı üzerinde Orta Doğu) bu bölgedeki ülkelerden öğrenci kabul eden üniversitelerden biri. 1980/90'larda, yurtlarda, sınıflarda Orta doğu ülkelerinden gelen bir sürü arkadaşımız vardı: İran, Irak, Nijerya, Pakistan, Malezya, Sudan. Genellikle bu ülkelerin en parlak çocukları
O yıllarda da bu ülkelerin hepsi sorunluydu. İran'da devrim olmuş, Irak'la savaş halinde. Pakistan'da askeri darbe olmuş. Sudan zaten hep sorunlu bir ülke. Pakistanlılar çok genç yaşta gelirdi, 15-16 gibi. Çok akıllı ve çalışkan çocuklar, genellikle bölüm birincileri olurdu.
Read 14 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!