Zamanda Yolculuk Paradoksları
Büyük Baba Paradoksu

Zamanda yolculuk paradokslarının belki de en ünlüsü, büyük baba paradoksudur. Genel hatlarıyla bir kişinin geçmişe seyahati sırasında ortaya çıkabilecek potansiyel mantık hatalarına odaklanır.
Kişi eğer geçmişte kendi var olma nedenini yok edecek bir şey yaparsa, büyük baba paradoksu için zemin hazırlamış olur ve bir zaman döngüsünün içinde kapana kısılır.

Örneğin bu yazıyı okurken odanızda bir anda bir solucan deliği oluştuğunu hayal edin.
Sizi içine çekti ve 70 yıl öncesine, henüz büyük babanızın çocuk sahibi olmadığı bir döneme sürüklendiniz. Yolda şaşkın bir şekilde yürürken, gizemli bir adam ortaya çıktı ve size bir resim uzatarak, kendi zamanınıza dönmenin tek yolunun
bu resimdeki adamı öldürmek olduğunu söyledi. Başta itiraz ettiniz fakat sonradan razı oldunuz. Ne de olsa geri dönmeyi arzuluyorsunuz. Sonunda gizemli adamın yardımıyla, resimdeki adamı buldunuz ve öldürdünüz. Biraz acımasızca değil mi?
Ama büyük baba paradoksu oluşturmak için büyük babanızın ölmesi gerekiyor ve onu öldüren kişi de siz olmalısınız. Evet, az önce solucan deliğinden geçerek öldürdüğünüz kişi büyük babanızdı.
Şimdi hikâyeyi biraz karmaşıklaştırma vakti. Geçmişe gittiniz ve büyük babanızı öldürdünüz. Fakat bunu yaptığınızda bir çocuğu yoktu değil mi? Yani birkaç yıl sonra doğması gereken babanız hiç doğmadı, büyümedi, evlenmedi ve çocuk sahibi olmadı.
Bu durumda siz de hiç var olmadınız. Başka bir ifadeyle büyük babanızı öldürdüğünüzde, kendi varoluş nedeninizi de yok etmiş oldunuz.

Peki, siz hiç doğmadıysanız büyük babanızı kim öldürdü? Cevap aslında oldukça açık: Hiç kimse!
Siz büyük babanızı öldürerek varoluş nedeninizi yok ettiğiniz için var olmadanız ve geçmişe giderek büyük babanızı öldüremediniz. Bu yüzden büyük babanız yaşadı, babanız dünyaya geldi, annenize âşık oldu, onunla evlendi ve sonunda siz dünyaya geldiniz.
O da ne? Bir gün aniden odanızda bir solucan deliği oluştu ve 70 yıl öncesine sürüklendiniz. Gizemli bir adam geldi ve size başka bir adamın resmini uzattı. Her şey yeniden yaşandı ve yeniden büyük baba katili oldunuz. Ve bu döngü sonsuza dek devam etti.
Peki, Büyükbaba Paradoksunu Aşmak Mümkün Mü?
Jennifer Ouellette bu konuda şunları söylüyor:

“Bir düşünün. Geçmişe yolculuk yaptığınız anda tüm atomlarınız taranır ve yok edilir. Çünkü kuantum mekaniğinde klonlamaya izin verilmez.
O halde sizi yeniden inşa edecek olan bir sürü yeni atom, yeni bir konuma ışınlanır.”

Yani buna göre solucan deliğinden geçen sizle, yeni oluşan sizin, anılarınız dışında hiçbir bağlantınız yok. Artık tamamen farklı bir insansınız. Bu yüzden varoluş nedeniniz etkilenmez ve
ışınlandığınız yeni konumda yaşamaya devam edersiniz.

Bunun yanı sıra fizikçiler bu tarz zaman paradokslarının önüne geçebilecek bazı teoriler geliştirmeye devam ediyorlar. Örneğin bunlardan birine göre geçmişe yapılan her seyahat yeni bir paralel evren oluşturacak ve
bu nedenle geçmişe giden kişi varoluş nedenini yok etse bile, bunu yeni oluşan evrende yapmış olacak. Yani kendi evreninde her şey eskiden nasıl yaşanmışsa öyle kalacak.
Bootstrap Paradoksu

Ontolojik paradoks olarak da bilinen Bootstrap paradoksu, zaman içinde geriye giden herhangi bir şeyin kökeniyle ilgilidir.

Burada bir zaman makinemiz olduğunu varsayalım. 20. Yüzyılın başlarına giderek, henüz özel ve genel görelilik kuramlarını
geliştirmemiş olan Einstein’a, özel ve genel görelilik kuramlarını öğretelim ve geri dönelim. Peki, bu durum da özel ve genel görelilik fikri kime ait? Einstein’a mı? Hayır, ona bunu biz öğrettik. Yani artık fikir ona ait değil.
Peki, fikir bize mi ait? Hayır, biz de bunu Einstein’dan öğrendik.

O halde fikir kime ait? Bunun yanıtını bulmak için yine Einstein’in genel göreliliğine başvurmamız gerekiyor. Uzay-zaman söz konusu olduğunda, Bootstrap paradoksunu oluşturmak için zamanda geriye doğru
gönderilen bir fikir veya nesnenin,  uzay-zaman sürekliliğinde bir döngü halinde olduğu varsayılmalıdır. Şaşırtıcı olan ise Einstein’ın denklemlerinin buna izin vermesidir. Çünkü denklemler evrenin bükülmesinin mümkün olduğunu göstermektedirler.
Bu denklemlerden elde edilen verilere göre henüz geçmiş, gelecek ve şimdiki zaman kesin değildir. Bu nedenle bir fikrin veya nesnenin kökeni de kesin değildir. Yani fikrin nereden geldiği konusunda endişelenmemize gerek yoktur.
Bazı fizikçiler ise tıpkı büyük baba paradoksunda olduğu gibi, geçmişe yapılan yolculuğun bir paralel evren oluşturacağını ve Bootstrap paradoksunun bu nedenle geçersiz olacağını ileri sürmüşlerdir.
Predestination (Kader) Paradoksu

Predestination paradoksu, zamanda geriye yolculuk eden birinin eylemleri, geçmişin parçası haline geldiğinde ortaya çıkar. Paradoksa göre bu süreçte gerçekleştirilen eylemler, önlenmesi planlanan olaya neden olabilir.
Sevdiğiniz birini bir araba kazasında kaybettiğinizi varsayalım. Bunun için bir zaman makinesi inşa etmeye karar verdiniz ve yıllar sonra bu amacınıza ulaşarak geçmişe yolculuk yaptınız. Fakat olay yerinden biraz uzaktasınız.
Bir araba çalarak hızlıca olayın olduğu yere ilerlemeye başladınız. Tam olay yerine varacağınız sırada yolun ortasına biri atladı ve ona çarptınız. Arabadan indiğinizde onun kurtarmayı planladığınız kişi olduğunu fark ettiniz.
Biraz karışık gibi görünüyor değil mi? Daha ilk başında ona çarpan sizseniz bunu hatırlamanız ve zaman makinesini icat etmemeniz gerekirdi. Fakat bu paradoksta olayların hangisinin daha önce veya sonra gerçekleştiği belirsizdir.
Temel fikir, geçmişte yaşanan olayların ne olursa olsun aynı şekilde gerçekleşeceği varsayımıdır.
Haydi, Hitler’i Öldürelim Paradoksu

Şüphesiz Hitler’i öldürmek, dünya için, büyük babanızı öldürmekten çok daha büyük bir etki yaratacaktır. Çünkü her birimiz okullarda onu öğreniyor, televizyonlarda onu görüyor, onun hakkında kitaplar okuyoruz.
Peki Hitler’i, II. Dünya Savaşı çıkmadan önce öldürmeye kalksak ne olur? Bir şekilde geçmişe gittiğimizi henüz siyasete karışmamış, kendi halinde bir ressam olduğu yıllarda onu öldürdüğümüzü varsayalım. Böylece belki de II. Dünya Savaşı’nın hiç yaşanmamasını sağlayabiliriz.
Çünkü birçoğumuz bu savaşın nedenini Hitler’in agresif politikalarına bağlıyoruz. Yani onu öldürmek savaşın ortaya çıkış nedenini yok etmek anlamına geliyor ve bunu yaparak biz savaşı da engellemiş oluyoruz.
Peki, engel olduğumuz başka şeyler var mı? Yani geçmişe gidip Hitler’i öldürdüğümüz zaman başka bir nedeni daha yok etmiş olmuyor muyuz? Eğer Hitler genç yaşta ölmüş ve İkinci Dünya Savaşı hiç yaşanmamışsa, o halde bizim geçmişe giderek Hitler’i öldürmemize ne gerek var?
Bu paradoksta aslında büyük baba paradoksuna benzer bir mantıkta işliyor fakat burada geçmişte yapılan eylem, geçmişe gitme nedenini ortadan kaldırıyor.

Böylece biz geçmişe gidip Hitler’i öldürmüyoruz. Bunu yapmadığımız için Hitler yaşamaya devam ediyor ve
1939 yılına gelindiğinde II. Dünya Savaşı patlak veriyor. Ve zamanda yolculuk edip Hitler’i öldürmek için yeniden bir nedenimiz oluyor.

Henüz insanoğlu zamanda yolculuk yapamadığı için bu paradoksları test edebilmiş değiliz. O nedenle şimdilik hepsi birer varsayımdan ibaret.
Kim bilir, belki bunu başardığımızda içlerinden bazılarının fizik kuralları açısından geçerli olduğunu keşfedeceğiz ya da belki de bir gün uyandığımızda Hitler’i hiç hatırlamıyor olacağız.

Kaynaklar : astronomytrek.com

futurism.com

space.com

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
 

Keep Current with İkarus

İkarus Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @ikarus_deadalus

22 Nov
Göbekli Tepe: Piramitlerin İleri Geometri Formlarıyla İnşa Edildiği Antik Yer

Cambridge Archaeological Journal'da yayınlanan yakın tarihli bir araştırmaya göre, yaklaşık 12.000 yıl önce Göbekli Tepe'de devasa monolitler inşa eden eski insanlar gelişmiş geometri bilgisine sahipti Image
ve "önceden düşünülenden çok daha karmaşık bir toplumdu."
Göbekli Tepe'nin inşaatçıları, 12.000 ila 13.000 yıl önce çok tonlu taşlar kullanarak antik siteyi inşa etmek için kullanılan geometri konusunda derin bilgiye sahipti.
Dahası, yeni keşif, inşaatçıların başlangıçta düşünülenden çok daha gelişmiş olduğunu gösteriyor.
12.000 ila 13.000 yıl önce, gelişmemiş avcı-toplayıcıların, bazıları 20 tondan daha ağır olan çok tonlu taşları kullanarak anıtsal taş yapılar inşa etmeleri nasıl mümkün olabilir?
Read 35 tweets
22 Nov
SÜMERCE ve TÜRKÇE arasındaki benzerlikler, diller için tesadüfî benzerliğin çok ötesindedir... Burada asıl belirtilecek husus, tarih sahnesinde aralarında en az 1500 yıllık bir mesafe olmasına rağmen, bu iki dil arasında cümle yapısı bakımından olan benzerliktir. Image
(Bakınız Prof. Dr. Emin Bilgiç, Atatürk’ün Yüzüncü Yılına Armağan adlı kitapta bulunan "Sümerlerin Tarihleri, Dilleri ve Kültürleri" adlı makale)

SÜMER dilinin Sami diller grubuna dahil olmadığı, bütün bilim adamları tarafından tasdik edilmektedir...
Hinks, Langdon, Hein gibi bilim adamları, SÜMERCE’nin Hint-Avrupai diller grubunda olduğunu öne sürmüşlerse de, delil gösterememişlerdir... Hatta Langdon "Sumerian Grammar, Paris, 1911" adlı eserinde fikrini değiştirmiştir.
Read 12 tweets
21 Nov
''İnanmıyorsan da saygı duy!''
Yok ya!
Senin dinine inananlar 9 yaşındaki kızla evlenip bir ömür tecavüz etsinler, ben ''inançları böyle'' deyip saygı duyayım öyle mi?
Senin dinine inananlar kadınları kara bir örtünün altına mahkum edip gözlerinin görünmesine bile tahammül edemesinler, ben ''yaşam tarzları böyle'' deyip saygı duyayım öyle mi?
Senin dinine inananlar ateş çukurları açıp içine insan atsın, kafa kesip videoya çeksinler, ben de saygı duyayım öyle mi?
Senin dinine inananlar hayatı 1400 yıl önceki kurallara bağlamak için sabah akşam cihad etsinler, ben de saygı duyayım öyle mi?
Read 29 tweets
21 Nov
Bilinmeyen Yönleriyle “Lut Gölü”

Dünya’da deniz seviyesinden aşağıda olan tek göl ünvanına sahip Lut gölü (Ölü Deniz) dünya’da pek çok denizden bile daha çok bilinen bir göl. özellikleri, hikayesi bilmeyen yoktur. Image
İbranice “yam ha-Melah” anlamına gelen Ölüdeniz “tuz denizi” anlamına gelmektedir. Arapça “al-Bahr el-Mayyit” anlamına gelen Ölüdeniz denir.
Lut Gölü Özellikleri

Afrika ve Suriye ayrımında yaklaşık 600 kilometrekarelik bir alanı kaplayan Lut Gölü, 422 metre ile deniz seviyesinden aşağıda olan tek göl ünvanına sahiptir. Lut Gölü derinliği 376 metreyi bulmaktadır.Ortalama derinliği ise 146 metredir. Image
Read 12 tweets
20 Nov
Zamanda Yolculuk Mümkün Mü? Hafele-Keating Deneyi

Zaman nedir? 20. yüzyılın başlarına kadar zaman her madde için sabit olarak düşünülüyordu. Fakat Einstein’in özel görelilik kuramı, zamanın bir yanılsama olduğunu gösterdi.
Ona göre gözlemcilerin uzaydaki hızına bağlı olarak zaman farklılık gösterebilirdi. Yani bir cisim ne kadar hızlı veya yavaş hareket ediyorsa, aynı cisim için zaman da o derecede hızlanacak veya yavaşlayacaktı.
Bu fikir, yaklaşık 60 yıl kadar, bir düşünce deneyinden ibaret kaldı. Fakat 1971 yılına gelindiğinde fizikçi Joseph C. Hafele ve gökbilimci Richard C. Keating bu düşünceyi test etmeye karar verdiler. Bunun için Deniz Araştırma Ofisi’nden 8.000$’lık bir araştırma fonu aldılar. Image
Read 11 tweets
20 Nov
432 hertz müzik vs. 440 hertz müzik

Komplo teorilerimizi cebimize koyuyoruz, illüminati gözlüklerimizi takıyoruz ve hertz müzik kavramlarının uçuştuğu bu ”gizemli” tartışmaya balıklama dalıyoruz. Image
Öncelikle belirtmeliyim ki, bu tartışma, kesinlikle ve son derece bilimsel olmayan öznel kanı, gözlem ve yorumlara dayanan ifadeler içermektedir.

‘La’ sesi
Tüm dünyada, tüm enstrümanlar için ”la” sesi günümüzde 440 hertz olarak belirlenmiştir.
Bunu kim belirledi, bunu denetleyen kamu kurum ve kuruluşları var mı? İnanın, bilmiyorum. Sadece kemanınızı başka bir frekansa göre akort ederseniz, orkestra şefinizden delici bir bakışa maruz kalabilirsiniz. Gel gelelim bu standardizasyondan önce ”la” notası bazen
Read 15 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!