Thread by @SanatnTarihi

Bugün sizlere, şimdiye kadar yapılmış en büyük Amerikan resmi olan, Thomas Eakins’in 1875 yılında yaptığı ‘Dr.Gross’un Kliniği’ adlı eserini anlatacağım...

Resmi yaptığı yıllarda oldukça genç olan ve henüz tanınmamış olan sanatçı kendisini göstermek istiyordu. Bunun için de büyük bir tuvale görkemli bir kompozisyon yapmayı, bunu yaparken de gerçekçilik akımının tüm gücünü kullanmayı hedefliyordu.

Ancak kendisini ispatlarken bir yandan da memleketi Philadelphia’yı onurlandırmak istiyordu. Bu yüzden şehirde gerçekleşecek büyük bir sergi olan Cenntenial sergisi için özel olarak bu resmi yapmaya başladı.

Resmini yapacağı kişi de Philadelphia’da yetişmiş ve dünyaca ün salmış ve sanatçının anatomi hocası olan Dr.Gross olacaktı.

Bu sahnede Dr.Gross, Jefferson Tıp Fakültesi’nin amfisinde beş doktorla birlikte bir hastanın sol uyluk bölgesinde ameliyat yapıyorlar. Dr.Gross, kayıtlara göre bu ameliyat sırasında kemik enfeksiyonlarını yok etmek için uyguladığı yeni bir tedavi yöntemini gösteriyor.

Ameliyat olan kişinin annesi ise bizim bakış açımızla doktorun solunda yer alıyor. Kadının ağladığını ve son derece duygu yüklü resmedildiğini görüyoruz. Dr.Gross’un soğukkanlılığı ve sakinliği ile son derece ilgi çekici bir kontrast oluşturuyorlar.

Kadının ağladığını gören gözlerimiz istemsizce Doktorun üzerine doğru kayıyor ve onun kendinden emin duruşu ile içimiz rahatlıyor. Kompozisyonun en solunda, yukarıda ise sanatçının kendisini görüyoruz.

İlk bakışta onun, notlar tutan bir tıp öğrencisi olduğu düşünülebilir. Ancak yapacağı resim için eskizler ve notlar alan Eakins’i görüyoruz.

Resim 240 cm × 280 cm ölçüleri ile her ne kadar çok görkemli ve etkileyici de olsa salon jürisi eseri beğenmiyor ve reddediyor. Sanatçının Phihedelphia’yı ve kendini tanıtma planı da bu yüzden suya düşüyor.

O dönem bazı eleştirmenlerin yazdığına göre eserin şok edici gerçekliği ve kanın parlak kırmızısı sanatseverleri bir hayli sarsmıştı. Özellikle Dr.Gross’un elindeki neşter ve kanlı parmakları resmin en can alıcı detaylarından biridir.

Bu tarz bir gerçekliğin sanatsal olmadığını savunan jüri üyeleri o dönem bu eseri kaldırtıp sergilenmesine izin vermese de bugün Amerikan tarihinin en güçlü eserlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Okuduğunuz için teşekkür ederim. Sanatla kalın... 🖤