विठ्ठल हाचं बुद्ध ?..

चित्र आणि शिल्प या माध्यमातून विठ्ठल हा बुद्ध असल्याची धारणा प्रगट होते..दिर्घकाळापर्यंत पंचांगाच्या मुखपृष्ठावर दशावताराची चित्रे छापतं...या चित्रात नवव्या अवताराच्या स्थानी विठ्ठलाचे चित्र छापलेले असे...या चित्रावर बुद्ध असे नावही आढळते...
दशावतारात बुद्धाच्या जागी विठ्ठल असलेली दोन शिल्पे आढळतात...
१. तासगाव येथे गणेशमंदिराच्या गोपुरावर आढळते..
२. कोल्हापूरच्या महालक्ष्मी मंदिराच्या प्रकारातील एका ओवरीत आढळते..

* विठ्ठलाच्या बौद्धत्वाचे पुरावे..
१. पंढरपूर येथील विठ्ठल मंदिराच्या सभामंडपात दगडी खांबावर ध्यानस्थ
बुद्धाच्या कोरीव मूर्ती आढळतात...
२. विठ्ठलाचा इतिहास कोठेच दिसत नाही.. रामाच्या रामायणात.. कृष्णाच्या भागवत पुराणात किंवा महाभारतात..
३. विठ्ठल मूर्ती एकटीच का ?..शेजारी कोणीच स्त्री नसून तो एकटाच विटेवर उभा आहे..रुक्मिणी (?) विठ्ठलाच्या शेजारी नसून दुसऱ्याचं मंदिरात आहे..
श्रमणाची स्त्री असणे असंभवनीय होय..विठ्ठल हा एकटाचं असल्याने बुद्ध असणे संभवनीय आहे...
४. विठ्ठलाचे हात कमरेवर.. हातात शस्त्र नाही..
५. मूर्ती चे सुक्ष्म अवलोकन केले तर तीत बुद्धत्वाच्या खुणा दिसतात..विठ्ठलाचे कान सुद्धा बुद्धासारखे लांब दिसतात..विठ्ठल हा डोळे मिटलेला स्थितप्रज्ञ
बुद्ध भासतो..विठ्ठल पितांबरधारी आहे ..बौद्ध श्रामणाची वस्त्रे 'पीत' असतात..
६. वारकरी (मुळ शब्द वारीकरी ) ह्या संप्रदायात प्रवेश करतो तेव्हां त्याला (तुळशीची माळ घालताना ) शपथ घ्यावी लागते..हि शपथ म्हणजे बुद्धाचे पंचशील ( सदाचाराचे पाच नियम) होय...१) पणातिपाता वेरमणी स
सिक्खापदं समादियामी ( मी प्राण्याची हिंसा करणार नाही अशी शपथ घेतो )..
२) अदिन्नादाना वेरमणी सिक्खापदं समादियामी (मी चोरी करणार नाही अशी शपथ घेतो)..
३) कामेसु मिच्छाचारा वेरमणी सिक्खापदं समादियामी ( मी व्यभिचार करणार नाही अशी शपथ घेतो )..
४) मुसावादा वेरमणी सिक्खापदं समादियामी (
( मी खोटे बोलणार नाही )
५) सुरा मेरय मज्ज पमादठ्ठानावेरमणी सिक्खापदं समादियामी (मी अपेयपान करणार नाही )...

पंढरपूरच्या वारीला निदान पंढरपूरापुरते स्पृष्य-अस्पृश्य भेद विसरून एकत्र होतात..चातुर्मासात वारी हे वैदिक संप्रदायाप्रमाणे अयोग्य होय..बुद्ध हा जातीभेदाविरुद्ध होता..
जातीव्यवस्था व अस्पृश्यता विरोध हे बौद्धधर्माचे एक महत्वाचे वैशिष्ट्य आहे...पंढरपूरचा विठ्ठल बुद्धच आहे अशी महाराष्ट्रात परंपरा आहे..विठ्ठल शब्दाची व्युत्पत्ती पुढील प्रमाणे होय..( विट+ठल )..विट हा मराठी तर ठल हा पाली शब्द आहे...ठल या पाली शब्दाचा अर्थ स्थळ असा आहे..विट आहे स्थळ
ज्याचे तो विठ्ठल...सम्राट अशोकाने बुद्धाचे ८४ हजार स्तुप बांधले त्यापैकी हे एक असावे असे जॉन विल्सन यांनी आपल्या " मेमॉयर ऑफ केव टेम्पल " या ग्रंथात हे मंदिर बुद्धमंदिर असल्याचे म्हटले आहे...( धर्मपद : अ. रा. कुलकर्णी या ग्रंथाचे परिशिष्ट पहावे ) म्हणजे पंढरपूरचा विठ्ठल हा शैव वा
वैष्णव आहे असे म्हणने चुकीचे ठरणारे आहे...
आता संतांचे काही अभंग पाहू जे पंढरपूरचा विठ्ठल हा बुद्धचं असल्याची साक्ष देतात...

१. संत एकनाथ
=> लोक देखोनि उन्मत दारांनी आसका।।
न बोले बौद्ध रुपे ठेविले जधनी हात।।
नववा वेसे स्थिर रुप तया नाम बौद्ध रुप।।
संत तया दारी निषठांटती निरंतरी।।

२. संत तुकोबा
=> बौद्ध अवतार माझिया उदृष्ट । मौन मुखे निष्ठा धरियेली।।
मध्ये झाले मौन देव बिज ध्यानी। बौद्ध ते म्हणोनि नावे रूप।।

३. संत बहिणाबाई
=> कलयुगी बौद्ध रूप धरी हरी। तुकोबा शरीर प्रगटला।।
४. संत नामदेव
=> धर्म लोपला अधर्म जाहला हे तू न पाहसी।
या लागी बौद्ध रूपे पंढरी नांदशी।।

अशी बरीच उदाहरणे देता येतील ..तुर्तास येथेचं थांबतो...🙏
संदर्भ :-
१. महाराष्ट्रातील बुद्ध धम्माचा इतिहास ( मा. शं. मोरे )
२. Tirupati Balaji was a Buddhist Shrine ( K. Jamanadas )
३. मराठी संत व कवी समिक्षा ( आर. एस. कुलकर्णी)
४. श्री विठ्ठल महासमन्वय ( डॉ. रा. ची. ढेरे )
५. " Who is Pandurang " शोधनिबंध डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर ( १९५५)
६. स्वामी विवेकानंदांचे भारतभ्रमण , अवलोकन व लिखाण
७. सर्वोत्तम भुमिपुत्र गोतम बुद्ध ( डॉ.आ. ह. साळुंखे )
🙏🙏🙏

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
 

Keep Current with चेतन

चेतन Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @Lucifer33927211

10 Apr
#टाईम_मँगझीन_आणि_बाबासाहेबांचे_धर्मांतर

१६ मे १९३६ ला टाईम मँगझीन ने बाबासाहेबांवर एक आर्टिकल मध्ये प्रशंसा चे पुल असे बांधले की आपल्याला आज पण माहीत होतं की बाबासाहेबांच्या ज्ञान आणि साहसाचा डंका जगभरात वाजत होता...आर्टिकल मध्ये लिहिले होते की बाबासाहेब झुझारु पणाने समानतेची
लढाई लढत होते..ते प्रतिक्षा करु इच्छित नव्हते..हेडलाईन मध्ये त्यांची तुलना अमेरिकेचे पूर्व राष्ट्रपती अब्राहम लिंकन सोबत केल्या गेली..आर्टिकल मध्ये महत्वपुर्ण गोष्ट ही पण लिहील्या गेली की बाबासाहेब जगातले एकमेव असे व्यक्ती होते की ज्यांनी पोप च्या विचारांना पण
झुगारून दिले होते...पोप जो जगाच्या सगळ्यात शक्तिशाली कँथलीक चर्च चे पात्री होते..हे आर्टिकल तेव्हांचे आहे जेव्हा बाबासाहेबांना कळूनचुकलं होतं की हिंदू धर्म सुधरनार नाही.. ते धर्म परिवर्तनाच्या मार्गावर सगळ्या धर्मगुरू सोबत चर्चा करत होते..आर्टिकल मध्ये विस्तृत लिहिले आहे की
Read 12 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!

:(