سد گتوند
#آنچه_نباید_میشد_ولی_شد

میدان تجربه عملی بر خلاف کرسی وعظ و منبر خطابه جای لفاظی نیست.طبیعت هر نوع تغییر در اکوسیستمش را به عاملان تغییر بازتاب میدهد. مثبت یا منفی بودن آن بسته به نوع اصولی بودن این تغییرات است. سد گتوند نمادی از افتضاح آبی بر پهنه جغرافیای ایران است..
که تا دهه های متمادی تاثیرات اسف بار خود را بر جغرافیای این سرزمین خواهد گذاشت و اثرات آن تنها مختص به خوزستان نخواهد بود.‌
در دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی یکی از دغدغه های مهم حکومت پهلوی تولید برق بود که از طریق برنامه هایی نظیر ساخت نیروگاه های هسته ای و نیز انرژی برق آبی پیگیری میشد..
مشاوران آمریکایی دولت طرح هایی را برای ایجاد سدهای تولید برق بر روی رودخانه های بزرگ ایران مطرح کردند. شرکت مهندسی هارزای آمریکا به همراه یک شرکت مهندسی ایرانی پروژه تحقیقاتی ایجاد سد بر روی کارون را شروع کردند. کمی بعد اولین سد همراه با نیروگاه تولید برق..
رضاشاه کبیر(کارون ۱) احداث شد که امروز به نام سد و نیروگاه شهید عباسپور شناخته میشود. شرکت ایرانی به دلایلی کنار رفت و هارزا پروژه مطالعاتی سد بعدی را به صورت مستقل ادامه داد. طرح جدید ایجاد یک سد بزرگتر در پایین دست کارون ۱ بود. سه نقطه برای ایجاد حوضچه سد نقطه گذاری شد و...
در نهایت کمی قبل از وقوع انقلاب جانمایی محل حوضچه را از بین این سه نقطه برای شروع پروژه تعیین کرد‌ند.
وقوع انقلاب ۵۷ و سپس جنگ هشت ساله تا دو دهه بعد پروژه برق هسته ای و سدسازی را به حاشیه برد. در دولت اول سازندگی و از ابتدای دهه ۷۰ طرح های قدیمی دوباره بازگشایی شد. طرح...
برق هسته ای به یک ماجراجویی بین المللی چندجانبه بدل شد و طرح سدسازی مستقیما محیط زیست فلات ایران را نشانه رفت. سدسازی افسارگسیخته در کنار برنامه هسته ای که در سالهای بعد به اوج رسید، قرار بود به عنوان نمادی از الگوی خودکفایی در چشم جهان فرو رود و توانمندی نظام..
در به اختیار گرفتن طبیعت را بازتاب ببخشد. به طوریکه که در اواخر دهه ۷۰ دیگر موضوع بهره وری سدها مطرح نبود. مسئله ساختن هر چه بیشتر سدهای جدید بود.
مطالعات ساخت سد از سال ۶۸ تا ۷۶ توسط وزارت نیرو در دولتهای سازندگی و اصلاحات ادامه پیدا کرد. در اواسط دهه ۷۰ میلادی...
شرکت کانادایی/ایرانی موننکو طرحی را برای احداث سد در نقطه مورد نظر به دولت ایران ارائه داده بود. مهندسان موننکو در همان ابتدا تاکید داشتند که محل سد می بایست در بالادست سازه های نمکی باشد.
به پیشنهاد هاشمی رفسنجانی سپاه پاسداران و قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا...
به عنوان پیمانکار دولت وارد پروژه های سد سازی شد. از سال ۷۶ با استفاده از طرح سابق موننکو برنامه بلندپروازانه این سد که محل آن در محدوده ۲۵ کیلومتری شهرستان گتوند از توابع شمالی خوزستان قرار داشت به این قرارگاه واگذار شد‌. دوباره شرکت های جدیدی دخیل شدند و امکان سنجی پروژه به..
صورت مشترک توسط شرکت مشانیر-کاتیک و لامایر دنبال شد.
اولین اقدام طراحان داخلی جدید جابجایی محل حوضچه به ۱۰ کیلومتری شهر و در محلی بود که حوضچه بزرگتری قابل شکل گیری بود. آنها میخواستند حجم آب حوضچه را تا رقم عظیم ۴/۵ میلیارد متر مکعب بالا ببرند..
اما به زودی مشخص شد که محل جدید در شمال شرق شهرستان گتوند در مجاورت سازند گچساران است یکی از بزرگترین سازه های طبیعی زمین شناسی فلات ایران که از چندین لایه مواد معدنی از جمله نمک جامد تشکیل شده است. نمکی که در برآوردها بالای ۱۰۰ میلیون تن محاسبه شده بود. و در مسیر آن حوضچه سد..
به معدن نمک می رسید که با محل حوضچه کمتر از ۵ کیلومتر فاصله داشت.
در پاسخ به این ایراد طراحان گتوند از طرح پتوی رُسی رونمایی کردند ایجاد دیواره رسی در حوضچه و ساخت لایه های خاکی به روی گنبد نمکی .
با چنین اعتماد به نفسی بود که...
نه پیمانکار و نه کارفرما به هشدارهای کارشناسان اعتنایی نکردند
سوم خرداد ۹۶ محمد درویش مدیر اسبق دفتر مشارکتهای مردمی سازمان محیط زیست به نشریه قانون گفت :

 ماجراي سد گتوند به دولت مرحوم هاشمي رفسنجاني باز مي‌گردد. خاطرم است كه آقاي رضازاده..
مديرعامل وقت آب نيرو در يكي از سخنراني‌هايش در دفاع از مديريت ايراني‌گفت: سد گتوند از آن دسته سدهايي است كه در جانمايي شركت فرانسوي كه قبل از انقلاب، سدهاي ايران را طراحي مي‌كرد، وجود نداشت. افتخار جانمايي سد گتوند به ما باز مي‌گردد. زماني‌كه بازديد ميداني از سد گتوند داشتم..
بوميان آن منطقه به من گفتند كه شغل اجدادي آن‌ها استحصال نمك بوده است و چگونه كارشناسان و متخصصان وزارت نيرو متوجه وجود گنبد نمكي در اين منطقه نشده‌اند و اين سد را در اين منطقه طراحي كرده‌اند؟

پروژه سد گتوند در دولت هاشمی آغاز و در دولت خاتمی ادامه یافت...
اما بیشترین تلاش برای راه اندازی آن در دولت احمدی نژاد به اوج رسید. سرآمد دورانی که سدسازی از یک برنامه عمرانی به یک حرکت تبلیغاتی چشمگیر بدل شده بود‌.
برای ایجاد پتوی رسی خاک کشاورزی منطقه را تا سطح ۴ متر برداشت کردند ترکیب خاک بر روی گنبد نمک و دیواره رسی در حوضچه...
می بایست از اختلاط آب و نمک جلوگیری میکرد.
با مشارکت شرکت مهاب قدس (وابسته به آستان قدس رضوی) و سپاسد(قرارگاه خاتم الانبیا پروژه استارت رسمی خورد و بالاخره در سال ۹۰ و در دولت دهم به پایان رسید.
آبگیری سد شروع شد و به زمانی حدود ۷۲ ساعت نیاز بود تا لایه رسی حوضچه ریزش کند..
و آب با سرعت به داخل معدن نمک رسوب کند
و این آغاز فاجعه بود. با رسوخ آب به بدنه معدن و سپس مجموعه سازند حجم نمک عظیمی وارد حوضچه شد .ابتدا بخشی از آن در کف حوضچه رسوب کرد و سپس شروع به حرکت در بستر رودخانه کرد
با آبگیری سد گتوند نمک موجود در...
رگه‌های نمکی پشت مخزن سد شروع به حل شدن در مخزن سد نمود. مقدار انحلال نمک در مخزن سد گتوند در سال ۱۳۹۱ به بیشینه ۶ میلیون تن رسید. این روند به تدریج کاهش یافته و در طی سال ۱۳۹۶ به ۲ میلیون تن کاهش یافت. طی ۵ سال اول پس از آبگیری سد، حدود ۲۴ میلیون تن نمک در مخزن سد حل شد...
که از این میزان ۱۷ میلیون تن از سد خارج شده و وارد کارون شد.
با افزایش شوری آب به میزان بیش از ۳۰ درصد مجاز صدها هزار هکتار از زمین های زیر کشت در پایین دست نابود شد و تاثیرات زیست محیطی آن به تلف شدن دامها و از بین رفتن نخلستانها انجامید...
برآوردها حدود ۲ سال بعد از آب گیری سد نشان داد که شوری آب حوضچه سد حدود ۵/۵ برابر شوری آب خلیج فارس است. رهاورد این پروژه انقلابی ایجاد بزرگترین دریاچه مصنوعی آب شور کشور بود .
نتیجه پروژه میلیارد دلاری سد گتوند که هزاران ساعت انرژی نیروی انسانی و توانمندی مهندسی کشور را...
به مدت ۱ دهه درگیر خود کرد ایجاد یک فاجعه زیست محیطی و نابودی کشاورزی و زیست بوم جلگه خوزستان بود.‌ گتوند که قرار بود یکی از درخشان ترین پروژه های خودکفایی باشد به بلای جان مردم خوزستان و استان های مجاور آن بدل شد و تمام ارگانهای مجری و مسئولان متولی آن از قبول مسئولیتش..
شانه خالی کردند. فضاحت به قدری عیان بود که زیاد جای دفاع نداشت. اما سایت خبری تسنیم در بهار و تابستان ۹۷ طی گزارشی بلند بالا با انکار تمامی این واقعیتها ساخت سد گتوند را یکی از افتخارات نظام اسلامی برشمرد.در گزارش سه قسمتی تسنیم بدون کوچکترین اشاره ای به نقش شرکت سپاسد در
ساخت سد تنها به نقش محدود مهاب قدس اشاره شد و نهایتا تمامی مسائل متوجه شرکت ها و مهندسان خارجی نظیر کوئینه بلیه فرانسه شد. و این در حالی بود که جمعی از اساتید دانشگاه شهید چمران قبل از آبگیری سد نسبت به همین موضوع هشدار داده بودند...
در یکی از طنزآلودترین قسمت های این گزارش، تسنیم مدعی شد طرح دیوار رسی به عنوان راهکار دائم در نظر گرفته نشده بود و طراحان میدانستند که این دیواره رسوب خواهد کرد‌. ظاهرا قرار بوده با استانداردهای ملی جلوی شور شدن آب گرفته شود‌ اما اینکه این استانداردهای ملی دقیقا چه بودند...؟؟؟
کار تا جایی پیش رفت که برخی از جراید در سال ۹۷ با خوشحالی از کاهش غلظت شوری آب کارون و تغییرات EC آب از ۱۴۱۸ به ۱۳۶۲ میکروموس نوشتند و اطمینان دادند مشکل در حال بر طرف شدن است. حال آنکه قبل از آبگیری سد این میزان ۹۰۰ میکروموس بود.
نکته جالب نیز اینجاست که اصولا جلگه خوزستان...
همواره در گذشته بوسیله همین سیلابهای فصلی رودخانه هایی نظیر کارون با مواد عالی تغذیه میشد. و اصولا ساخته نشدن این سد تفاوتی در زندگی بومیان منطقه ایجاد نمیکرد.
گاهی در تحلیل هایم تاکید خاصی بر مقایسه ایدئولوژی خودکفایی نظام های کمونیستی با وضع فعلی دارم...
که بسیاری آن را مقایسه غلط میدانند چرا که میپندارند هدفم قیاس جز به جز اقتصاد کمونیستی با اقتصاد ایران است. خودکفایی در سیستم فشل انحصارگرا در نهایت اسم رمزی برای خلق چنین شاهکارهایی است. نابودی انسان و تضییع طبیعت که خالقان آن با افتخار مدعی اند که ممکن است...
در هر جای دیگر جهان بر اثر اشتباهات مرسوم حادث میشود. سومدیریتی که این روزها در این کشور از یک استثنا به یک قاعده کلی تبدیل شده است‌.
تمامی این مسائل نیز در پای منبر وعظ و کرسی خطابه با یک لفاظی ساده حل میشود‌
مسئله را کش ندهید.

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
 

Keep Current with Baskerville

Baskerville Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @baskerville1992

20 Jul
ایدئولوژی خودکفایی زمانی لقلقه دهان مارکسیستها بود.‌ اکابر اعظم این مسلک با همین منش میلیونها انسان را به مسلخ گرسنگی و مرگ هدایت کردند. ستون خیمه اولی عاقبت فروریخت و دومی دریافت که شدنی نیست. رفت و با سرمایه دارها بوسه عشق رد و بدل کرد..

راهی که تو میروی خاطره تاریخ است. Image
برخی از دوستان اشاره میکنند که اقتصاد ج.ا سوسیالیستی نیست. بله اقتصاد ج.ا یک ملغمه سردرگم از همه چیز و هیچ چیز است‌. اما کلیت رفتارها در ایدئولوژی ها نفهته است نه سیاستهای اقتصادی.
یک نظام ایزوله تمامیت خواه همانند همتای خود رفتار میکند.
در کلیات یکسان و در جزئیات متفاوت.
Read 4 tweets
20 Jul
گاهی در همین توییتر با افرادی مواجه میشوم که از دل خاورمیانه به غرب مهاجرت کرده و در فضای آزاد اروپای غربی و آمریکای شمالی دچار نوعی دگردیسی شدید از بینش لیبرال به جهان و جغرافیای مبدا خود میشوند و به صورت ذهنی الگوهایی از متُد لیبرال غربی را برای تطبیق با... Image
خاورمیانه به کار می برند. شکی نیست که مفاهیمی چون توتالیتاریسم و یا دموکراسی کاملا فراجغرافیایی هستند اما تفاوت تاخر و یا تقدم دو ناحیه جغرافیایی مانند اروپا و خاورمیانه در زمینه رشد سیاسی و یا تکامل بینش فرد به ساختار اجتماعی و نیز شیوه سیستم سیاسی کاملا متضاد این دو پهنه...
جغرافیایی انقدر زیاد هست که اولویت ها و دغدغه های بسیار متفاوتی برای مردمانش ایجاد کند که از نظر فاصله زمانی به قدر دو کهکشان از یکدیگر دور باشند.
زمانی که خدای رسانه در غرب با اسم جورج فلوید برای شهروندان آمریکا (و نه خاورمیانه) حماسه گیلگمش می سازد...
Read 10 tweets
11 Jul
تهدیدات سرزمینی
در اواسط دهه ۸۰ شمسی ایده تغییر دیدگاه در مورد ارتش در ستاد کل نیروهای مسلح مطرح بود اولین طرح مدنظر ستادکل چابک سازی نیروی زمینی از طریق انحلال سازمان لشگرهای کلاسیک و تبدیل تیپ های این لشگرها به یگان های مستقل عمل کننده بود.‌..
این ایده با درس آموزی از وقایع جنگ اول خلیج فارس در ۱۹۹۱ و جنگ عراق در ۲۰۰۳ ایجاد شد که طی آن سازمان عریض و طویل ارتش عراق علیرغم قدرت زرهی و تجربه رزمی بالا به دلیل نبود استقلال عمل در فرماندهان یگان های درخط و وابستگی به ستادهای بالاتر و نیز بوروکراسی پیچیده نظامی..
در تامین لجستیکی و حمایت هوایی با اولین تهاجم ائتلاف که شبکه ارتباط و مخابرات را مختل کرد به ضعف در تصمیم گیری مبتلا و عملا در میدان جنگ بدون پشتیبانی موثر هوایی و توپخانه ای به گوشت قربانی بدل شد که حتی نتوانست حالت جنگیدن به خود بگیرد. ضعف تکنولوژیک در کنار ساختار...
Read 23 tweets
10 Jul
۱/۱۰
مشکل بخش عمده جنبش های ضدتوتالیتر در خاورمیانه دل بستن به دولت های غربی به جای جامعه جهانی است. آنها از دولت هایی انتظار کمک دارند که در سیاستگزاری های خود اولویت را بر منافعی گذاشته اند که حتی تسامح و دوستی با دیکتاتورها را نیز مجاز میداند. رهبران کاخ سفید بر اساس اصول..
۲/۱۰
ژئوپلیتیکی برای خاورمیانه تصمیم میگیرند.
چنین منطقی کاملا محاسبه گرانه است. نه فقط ایالات متحده که دولتهای نظیر چین و روسیه نیز چنین هستند.‌ بر خلاف تصور رایج محاسبه گری در سیاست خارجی لیبرالها به مراتب بیشتر از توتالیترهاست
لشگرکشی نظامی ایالات متحده در کوتاه مدت به..
۳/۱۰
برچیدن بساط طالبان منجر شده است.
اما واشنگتن هیچ تعهد اخلاقی به هیچ نهادی نداده است که تا ابد در افغانستان بماند.
عدم درک درست افکار عمومی غرب از وضعیت خاورمیانه ناشی از حضور قوی و سازمان یافته پروپاگاندیست های حرفه ای و پرکاری است که فضای رسانه ای را به نفع...
Read 10 tweets
8 Jul
گاهی با رهگیری تحرکات تاکتیکی میتوان قفل حفره های ذهنی بعضی از استراتژی ها را گشود‌. ژئوپلیتیک به شدت از عنصر جغرافیا و تحرک نیروهای نظامی چه به صورت مانور و چه راهکنش تاثیرپذیر است. از تاریخ ۲۹ نوامبر ۲۰۲۰ تا ۲۳ آوریل ۲۰۲۱ نیروی هوایی ایالات متحده ۸ مرحله پرواز ..
بمب افکن های استراتژیک B52 را بر فراز خاورمیانه به اجرا درآورده است. تحلیل رفتاری و الگوی حرکتی این ۸ مرحله میتواند قدری از تغییرات راهبردی رفتار ایالات متحده در قبال مسئله خاورمیانه را به نمایش بگذارد.
در حالیکه اولین مرحله این پروازها از پایگاه هوایی بارکسیدل در لوئیزیانا و..
پایگاه مینوت در داکوتای شمالی به صورت متمرکز بر شمال عربستان بوده و بمب افکنها پس از عبور از دریای سرخ وارد تمرینات نظامی با نیروی هوایی عربستان شده بودند ، در هشتمین مرحله این پروازها تغییرات متعددی صورت گرفته. در اواخر آوریل دو فروند B52...
Read 13 tweets
7 Jul
نکته اول
یک دموکراسی لیبرال دوست شما نیست. دشمن شما هم نیست. اساس چنین سیستمی بر اساس اجماع بر تحقق مصالح بنیان شده است نه دوستی و دشمنی ریشه ای. مفاهیم دموکراتیک مربوط به ساختار های داخلی آنست.در سیاست خارجی رئالیست است...
و رفتارش با دولت-ملتها بر اساس پروژه های جهانی است که بتواند هژمونی اش را گسترش دهد. اما همین سیاست خارجی تابع فرآیندهای دموکراتیک قانونگذاری داخلی است که عملکرد رهبران را محدود و با توجه به چارچوب های مشخص به او آزادی عمل می بخشد. در چنین سیستمی دولت برای حرکت در فضای...
نظام بین الملل در یک مسیر کانالیزه حرکت میکند که ممکن است عاری از اخلاق باشد اما سرشار از ملاحظات منافع ملی است و اگر چه انسانی نیست اما به شدت محاسباتی است. این محاسبات گاهی پیروزی و گاهی شکست مطلقند‌. اما در هر حال چنل تصمیم گیری شدیدا کنترل شده است...
Read 14 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!

:(