{watek ­čžÁ}
Wiemy duzo o XVIII, XIX-wiecznej przemys┼éowej Europie. Czytali┼Ťmy o kopalniach, prz─Ödzalniach i dzieciakach, kt├│re swoimi r─Ökami budowa┼éy dobrobyt rodzimych gospodarek... ale mo┼╝ne nie wszyscy z was s┼éyszeli, jak by┼éo z ­čçČ­čçž dzie─çmi w bran┼╝y kominiarskiej.

1/n
Ma┼éych ch┼éopc├│w, zwykle w wieku 6-7 lat, odkupowali zawodowi kominiarze od skrajnie ubogich rodzic├│w albo od si├│str prowadz─ůcych sieroci┼äce.

Dzieci stawa┼éy si─Ö w┼éasno┼Ťci─ů mistrz├│w: by┼éy czeladnikami-niewolnikami, traktowanymi szorstko, a cz─Östo wr─Öcz okrutnie.

2/
Mistrz kominiarski uczy┼é ch┼éopc├│w (tresowa┼é), jak szybko przemieszcza─ç si─Ö i wspina─ç wewn─ůtrz przewod├│w kominowych za pomoc─ů ┼éokci, plec├│w i kolan. Mistrz w pierwszych tygodniach regularnie szorowa┼é im kolana i pi─Öty, ┼╝eby utworzy┼éy si─Ö zgrubienia i stwardnienia sk├│ry.

3/
Dzieci ┼Ťwietnie nadawa┼éy si─Ö do tej pracy ze wzgl─Ödu na niewielkie gabaryty i niewielkie koszty finansowe (podobnie jak w g├│rnictwie).

Warto zaznaczy─ç, ┼╝e w Anglii po po┼╝arze Londynu w 1666 r. zmieniono przepisy budowlane, zaostrzaj─ůc wymogi bezpiecze┼ästwa (w─Ö┼╝sze kominy).

4/
W rezultacie kominiarstwo stało się życiem całych pokoleń małych, szczupłych chłopców... przez blisko 200 lat. W miastach popularnie nazywano ich 'climbing boys' (choć, relatywnie rzadko, były to także dziewczynki).

5/
Zagro┼╝e┼ä by┼éo bez liku. Dzieci cz─Östo utyka┼éy w 18 calowych przewodach. Czasami by┼éo to spowodowane niedoskona┼é─ů technik─ů wspinaczki, kt├│r─ů utrudnia┼éy liczne zakr─Öty, a czasem czy┼Ťcicieli przygniata┼éy odkruszone bry┼éy sadzy.

6/
Bywa┼éo i tak, ze wysy┼éano drugie dziecko, aby uratowa─ç pierwsze... i niekiedy dw├│jka umiera┼éa razem w ciasnej pu┼éapce. Udokumentowane s─ů przypadki, kiedy trzeba by┼éo wyburzy─ç ┼Ťciany domu, aby usun─ů─ç cia┼éa dzieci z przewod├│w kominowych.

7/
Mali kominiarze cz─Östo mieli problemy z p┼éucami, a ich oczy puch┼éy. Py┼é i smo┼éa powodowa┼éy liczne stany zapalne ┼Ťluz├│wek. Wiele dzieci mia┼éo te┼╝ zahamowany wzrost ko┼Ťci.

8/
Kiedy stawali si─Ö nastolatkami, nie by┼éo niczym niezwyk┼éym, ┼╝e cierpieli na bardzo bolesny nowotw├│r moszny. Czy┼Ťciciele komin├│w mieli szcz─Ö┼Ťcie, je┼Ťli do┼╝ywali wieku 30-35 lat.

9/
Przez lata podejmowano wysiłki, aby położyć kres paskudnej praktyce zatrudniania dziecięcych kominiarzy. Udało się dopiero w 1875 roku.

10/
W├│wczas George Brewster (12 lat) utkn─ů┼é w jednym z komin├│w szpitala Fulbourn. Trzeba by┼éo zburzy─ç du┼╝y fragment budynku, by uwolni─ç ch┼éopca. Mimo to zmar┼é kilka dni p├│┼║niej.

Jego w┼éa┼Ťciciel zosta┼é uznany przez s─Ödziego za sprawce zgonu.

11/
Sprawa trafiła do londyńskich gazet, temat grzano przez kilka tygodni.

Kiedy hrabia Shaftsbury przeczyta┼é o ┼Ťmierci ch┼éopca, postanowi┼é, ┼╝e podejmie wysi┼éki, aby zmieni─ç obowi─ůzuj─ůce prawo w zakresie pracy kominiarzy.

12/
┼Ťmier─ç Georga by┼éa cz─Ö┼Ťci─ů wi─Ökszej transformacji brytyjskiej (i europejskiej) kultury pracy.

W tamtym czasie odchodzono od zatrudniania dzieci w wielu bran┼╝ach przemys┼éowych. Organizacje socjalistyczne i zwi─ůzki zawodowe umacnia┼éy swoj─ů pozycj─Ö.

13/13

ÔÇó ÔÇó ÔÇó

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
ŃÇÇ

Keep Current with Michał Kowalówka

Michał Kowalówka Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!

:(