Bu toplantıda oryantalizm çalışmak/çalıştırmak isteyenlere yönelik tavsiyeleri içeren konuşmamı özetleyeceğim maddeler halinde. Hem burada gelen sorulara da genel bir cevap olur umuduyla. Biraz uzun: 1. Yabanı dil, öncelikle İngilizce. On yıl önce Almanca da olabilir derdim.+
Ama şu an için birçok önemli eser hızla İngilizceye çevriliyor. O nedenle öncelikle İngilizce. İkinci Batı dili öğrenilecekse az bilinen diller size avantaj sağlayacaktır. İtalyanca gibi, hatta Latince (bk. Sabri Çap, Oryantalizm ve Hadis). 2. Dillerle ilgili bir diğer dikkat+
edilmesi gereken nokta, Arapçası iyi olmayan öğrencilerin oryantalizm çalışmaya yönlendirilmesi. Bu büyük bir hata. Yl seviyesinde belki olabilir, zira desktriptif bir tez hazırlayacaklar. Ama doktora seviyesinde klasik kaynakları rahat kullanabilecek bir Arapça gerekli.+
Çünkü oryantalistler kaynaklardan birçok detayı bulup argümanlarını bunlar üzerine inşa ediyorlar. Bu argümanlara cevap verecek seviyede kaynakları tanımak ve onları kullanabilecek seviyede Arapça bilmek gerekir. 3. Oryantalizm çalışmaya ne zaman başlamalı? Benim önerim+
yl'da oryantalizm tez konusu olarak verilmemeli ama bu yönde okumalar başlamalı. Öğrencinin doktorada oryantalizm çalışmadan önce birtakım enstrümanları elde etmesi gerekir. Rical literatürünü kullanma, tahric gibi temel yetenekleri elde edebileceği bir tez konusu verilirse+
ardından doktorada oryantalizmi tenkit aşaması daha kolay olur. 4. Neden sürekli “tenkit” diyorum, oryantalistlerden istifade edemeyiz anlamına mı geliyor bu? Hayır, elbette ki öğrenebileceğimiz şeyler var:
a. Çok güzel veri toplarlar.
b. Karşılaştırmalı tarih konusunda+
alt yapıları olduğu için İslam tarihini dünya tarihi bağlamında okumaya yardımcı olurlar.
c. Problem merkezli baktıkları için literatürde daha önce üzerinde durmadığımız örüntüleri fark etmemize yardımcı olurlar. Bunlar oryantalistleri okumanın faydaları. Fakat ısrarla tenkit+
Fakat ısrarla tenkit diyorum, çünkü tarihî tecrübesi, öncülleri, inançları, dünya görüşleri, gelenekleri, temel metinleri, metotları ve otoriteleri bizden tamamen farklı bir ilmî faaliyetten bahsediyoruz. O nedenle kaçınılmaz olarak verileri bizden farklı yorumluyorlar.+
Biz de bu nedenle onları tenkit ediyor ve bu verilerin İslamî bakış açısıyla nasıl anlaşılması gerektiğine dair bir tablo ortaya koyuyoruz. 5. Doktora yeterlik sonrası, genelde konu bulamayınca, bu alana yönelmek gibi bir hata yapılıyor. Oryantalizm yeterlik sonrası çalışılmaya+
başlanacak bir saha değil. İslam düşüncesini, medeniyetini, tarihini, kaynaklarını ortaokuldan itibaren tanımaya başlıyoruz. Dolayısıyla bir birikim kümülatif olarak oluşuyor, farkında olsak da olmasak da. Oryantalizm çalışmaya böyle bir birikim olmadan başlayacağınız için önce+
bu birikimi elde edecek bir süreye ihtiyacınız oluyor. O nedenle tezle doğrudan irtibatı olmayan okuma yapılması gerekecek ve bu okumalara ayıracak bir vaktiniz olmalı. Aksi takdirde tezinizin uzamasını göze almalısınız. 6. Oryantalistlerin fikir değişiklileri çok olur yerleşik+
bir metotları olmadığı için, bir de muğlak yazarlar. Başka bir paradigmadan yazdıkları için anlaşılmaları da zordur. Bu nedenle genellemelerden sakınmak gerekir. Eğer eserlerinin kahir ekseriyetini okumadıysanız meselâ “Motzki böyle düşünür” demek yerine “şu eserinde+
şöyle demektedir” gibi ifadeler kullanılmasını öneririm. Bu aslında her ilim adamı için de geçerli ama oryantalistler için evveliyetle geçerli. Eserlerini kronolojik olarak okumanızı da tavsiye ederim. Yine olabildiğince orijinalinden.Çünkü yerleşik bir terminoloji olmadığı için+
kendi terminolojimize aktarıyor mütercimler ve burada hatalar yapılabiliyor. Oryantalistleri çevirmek, bir eseri aynı medeniyet havzasından başka bir dile çevirmeye benzemiyor. 7. Aynı kişileri döne döne çalışmanın alana bir katkısı yok. Eksik bırakılan bir yer varsa tamamlanır+
Ama onun dışında sürekli aynı oryantalistleri onlarla ilgili yapılmış tezlerin dipnotlarından kaynaklara gitme kolaycılığıyla, tekrar çalışmanın bir anlamı yok. Juynboll, Motzki, Schacht, Goldziher yeterince çalışıldı. Böyle bir lüksümüz de yok. Çalışılacak çok kişi, iddia var.
8. Herkes oryantalizm çalışmalı mı? Elbette hayır. Fakat tezlerin literatür değerlendirmelerinde tez konusuyla ilgili Batı’daki çalışmaların da değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca kendi konusuyla ilgili Batı’da iddialar varsa bunları da tetkik ve tenkit etmesi gerekir adayın.+
9. Batı dillerinde İslam hakkında yazan herkes akademik oryantalizm kapsamına dâhil edilemez. Bu nedenle dergi, bölüm ve danışman merkezli literatür taramalarını tavsiye ediyorum. Yoksa apolojistlerle vakit kaybederseniz.+ 10. Oyantalizmi kim için çalışıyoruz?+
Oryantalistleri ikna ve ilzam etmek için mi? İşin bir yönü bu ama asıl hedef kitle bence müslümanlar, bu eserleri okuyup kafasında soru işareti oluşanlar. Bir akademisyen için bile izah etmemiz gerekiyor bazen oryantalistlerin iddialarının haklı olup olmadığını.+
Görüşleri sandığımızdan daha hızlı yayılıyor. Hele şimdi sosyal medya vasıtasıyla. 11. Oryantalistleri muhatap almayalım görüşü. Böyle düşünmeyelim. Bilhassa Batı'da insanlar Schacht’ın Introduction to Islamic Law’ından İslam hukuku, Wansbrough’un Qur’anic Studies’inden Kur’an+
tarihi öğrenmeye çalışıyor. O nedenle sorumluluğumuz büyük. Bilhassa yabancı dillerde yayın yaparak ülkemizdeki birikimi aktarmamız gerekiyor.
Uzun olacak demiş miydim :)
• • •
Missing some Tweet in this thread? You can try to
force a refresh
Tercih döneminde ilahiyatla ilgili kafasında soru işareti olanlara söylemek istediğim şeyler var: iş imkânları sandığınız kadar kısıtlı değil, MEB/Diyanet'te görevler alabilirsiniz. Arapçanız iyiyse başka imkânlar da olur. Akademi de tabi. Fakat asıl üzerinde durmak istediğim+
konu ilahiyatın size kazandıracakları. Öncelikle din adına ahkâm kesen kifâyetsiz muhterisler sizi dinden uzaklaştırmasın. Bu din böyle insanlara bırakılmayacak kadar kıymetli. 2. olarak bu kadar yanlış bilginin dolaştığı yerde İslamî ilimleri asıl kaynaklarından okumak kendi+
yolunuzu tercih edebileceğiniz enstrümanları kazandıracağı için çok büyük lüks. Ayrıca sizden öncekilerin dinî metinleri nasıl okuyup anladıklarını görmek, size de kendi bulunduğunuz yerden bu metinlerle nasıl ilişki kurabileceğiniz konusunda fikir verecek. Bunların dışında+