قطعه 93 به جز خاک سست و پوک دائم درحال ریزش، پر از سنگ اشتباه و شکسته است.
در این قطعهی لخت، کاملا زیر دید دوربینها هستید و زمانی برای ایستادن کنار سنگ قبرها ندارید.
سر درآوردن از هویت صاحب این سنگ، نیازمند زمان بود. حتی سال مرگش هم دستکاری شده بود.
#موقت
برای ثبت هویت و مکان قبرها مکالمه مستقیم بین مسئول تحقیقات میدانی و مسئول تحقیقات آرشیوی لازم بود.
بین آنها 5000 کیلومتر فاصله بود؛ یکی بهشت زهرا، دیگری شمال اروپا.
(لینک مکالمه در کامنت بعدی)
توضیح لازم:
در تحقیق میدانی معمولا از کلمات مودبانه استفاده نمیشود.
نظر به فتوای روحالله خمینی درمورد جلوگیری از دفن غیرمسلمانان در قبرستان مسلمین و حتی خارج کردن جنازه غیرمسلمانان دفن شده در قبرستان مسلمانان و دفن آنها در محلی دیگر، همچنین محارب، باغی، مرتد و مفسد فیالارض اعلام شدن بسیاری از اعدامشدگان ِ دفن شده در قطعه 41، سناریوهای متعددی
میتوان برای تغییر شکل داخلی قطعه و سرنوشت جنازههای دفن شده در آن متصور بود. اینکه کدام درست است، لااقل تا زمانی که این رژیم بر سر کار است بر کسی معلوم نخواهد شد.
قبلاً درمورد پنهان کردن تکهای از قطعه 1.6هکتاری 41 (مساحت اولیه) زیر بتن و تبدیل آن به پارکینگ، نوشته بودیم.
جملات ما ممکن است موجب رنجش خوانندگان یا خانوادههایی شود که عزیزی مدفون در قطعه 41 دارند. به عنوان یک تیم پژوهشی با آنها همدلی میکنیم. با این حال متعهد به استخراج حقایق از بطن وقایع و رخدادها هستیم.
تاریخ عکس:
جمعه 16 اردیهبشت 1384 (آخرین باری که ساختمان داخل قطعه 41 رویت شد)
گزارش جامع و مصاحبه سایت ایران وایر در بارهی پروژهی تحقیقی گروه راستیاد و قتلعام ۶۰. این گزارش به روششناسی #راستیاد، یافتههای اصلی پژوهش، کار دشوار مستندسازی خبرنگاران تحقیقیِ گروه، نقش آمران/عاملان، ماهیت حقوقی قتلعام (و احتمال نسلکشی!) و سوالهای دیگر میپردازد.
روش: روششناسی مشخصی برای خودمان تعریف کرده بودیم. باید سند دست اول در اختیار میداشتیم. ما نه به روایتهای شفاهی استناد کردیم و نه فهرستهای منتشر شده از سوی سازمانهای سیاسی را ملاک کار قرار دادیم. ما یا باید اطلاعیه دادگاههای انقلاب را میداشتیم یا تصویری از سنگ قبر قربانی
ناشناختهها: یکی از قطعههای مربوط به اعدامشدگان سال ۱۳۶۰ در تهران، قطعه ۴۱ در بهشت زهرا کاملا تخریب شده است. ما فقط توانستیم در این قطعه، سنگ مزار تعداد انگشت شماری از جانباختگان را پیدا کنیم. این خودش نشان میدهد ابعاد جنایت خیلی بزرگتر از یافتههای میدانی و آرشیوی ما است.
در جمهوری اسلامی، شهروندان و فعالان سیاسی کرد هدف خشونت سازمانیافتهی جمهوری اسلامی بودهاند. در قتلعام ۶۰، بسیاری از هواداران و اعضای احزاب سیاسی کرد به اتهام «محاربه» اعدام شدند. #راستیاد تا کنون هویت بیش از ۷۰ تن از اعدامشدگان را ثبت و راستیآزمایی کرده است. @PDKIfarsi
در ۵ تیرماه ۱۳۶۰، ۸ فعال سیاسی کرد به اتهام «محاربه با خدا و رسول خدا» و «افساد فیالارض» اعدام شدند. نامها: کریم بلوری، سعید میکائیلی، مصطفی بهبکری، رحمان شنگپور، جعفر سیگاری، سعد عباسی، اسماعیلی عقچه مسجدی و مصطفى پورآزاد.
در همين اطلاعیه (۶ تیر ۱۳۶۰) به نام سه نفر برمیخوریم که به اتهام جرائم ضدانسانی و قرونوسطایی «زنا»، «لواط» و فعاليتهای «ضدانقلابی» در زندان دیزلآباد در کرمانشاه اعدام شدهاند: کریم غلامی، اختر حسینی و حسین اورين (شهروند افغانستان!). #خدای1401_خدای1360
دوم دی 1360 خبر اعدام 10 نفر در تهران و 7 نفر در شهرستان منتشر شد.
مشهورترین نام آن لیست، رضا حاجمرزبان، مشاور سیاسی شاپور بختیار، بود که ماهها قبل از کودتا دستگیر شده بود، اما اتهامش شرکت فعال در کودتای نوژه و تلاش برای خروج عوامل آن با اتوبوس از ایران ذکر شد.
اعدامها 30 آذر
1360 انجام شدند اما اطلاعیه دادگاه انقلاب دوم دی منتشر شد.
حکم اعدام 7 نفر دیگر در دادگاه انقلاب اسلامی ارتش صادر شد.
محل دفن 5 نفر از این لیست در تحقیقات ما مشخص شد: گلناز نقیبمنش، کبری (ایران) داجگل، [محمد]کاظم بدخشانیان، سرگرد خلبان قدرتالله ترکمان و علیاکبر اترک.
- ایران داجگل و گلناز نقیبمنش عضو گروه سلطنتطلب پارس بودند.
- دفن قدرتالله ترکمان، خلبان متهم به شرکت در کودتای نوژه، در قطعه 92، با روند معمول دفن اعدامشدگان نوژه همخوانی نداشت. افسران شرکتکننده در این کودتا، پس از اعدام، در قطعه 41 دفن میشدند.
۱- در آستانهی ۸ مارس، روز جهانی زن هستیم. آیا میدانستید کمتر از یک ماه پس از انقلاب بهمن (۵۷)، مبارزات رهاییبخش زنان علیه نابرابری آغاز شد؟ در ۱۷ اسفند ۵۷ نخستین گردهمایی و تظاهرات زنان به مناسبت روز جهانی زن برگزار شد: زنان خواهان از میانرفتن نابرابری! #خدای1401_خدای1360
۲- این تظاهرات برای دفاع از آزادیهای سیاسی و برابری و در اعتراض به اجباریشدن حجاب به مدت دو روز ادامه یافت. این تظاهرات توسط حامیان روحالله خمینی با شعار «یا روسری یا توسری» به شدت سرکوب شد. آیندگان گزارش کرد: زنان «فریاد کشیدند و برابری خواستند و تحميل را نپذیرفتند».
۳- زنان برابریخواه فعاليتهای خود را برای آزادی و برابری سیاسی/اجتماعی ادامه دادند. در خردادماه ۱۳۵۸، روزنامهی آیندگان در چند شماره، تشکلهای زنان و مطالبات آنها را معرفی کرد. عنوانهای «زن ایرانی، در بند نمیماند» و «جنبش زنان، ادامهی انقلاب است» نمایانگر خاستگاه آنها بود.
در این قطعه و بین اعدامشدگان سال 1360، حداقل 42 مزار عجیب یافتیم.
اعدامیان، در بعضی این مزارها بهعنوان "گمنام" دفن شدهاند، روی برخی سنگمزارها هیچ اسم و نوشتهای نبود و بعضی از مزارها نیز اصلا سنگ نداشتند.
این 42 مزار (گمنام، بینام و بدون سنگ) متعلق به قسمتی از قطعه 85 هستند که در آنجا فقط اعدامشدگان سال 1360 به همراه 5 اعدامشده از سال 1367 دفن شدهاند.
- سمت چپ حسین یگانه، 2 مزار بدون سنگ
- سمت راست سهراب محمدبیگی، یک مزار سنگ
- سمت چپ مجید حسینی سیدمحلهه 2 مزار بدون سنگ
بقیه قطعه 85، به جز 4 شماره آخر از سمت چپ، محل دفن متوفیان 1359 است. در 4 شماره آخر قطعه 85 هم اثری از اعدامشدگان این سال نیافتیم.
- روی برخی مزارهای بیسنگ، سیمان شده و با قطعه همسطح شدهاند اما نشستِ مزارهای خاکی کاملاً مشهود است.