Bij de Schaepmanlezing van Diederik Boomsma. In Utrecht. #draad #erbij #live 
Dit is in het Oude Tolhuys.
Ik ben hier met Clariska van Hoek van in Apeldoorn! Ze doen mee aan de verkiezingen! Met ene Rens. Er zijn er meer.
Hier is ook de wetenschappelijk directeur van NSC!
We zijn hier bij de Stichting Sociale Christendemocratie. We luisteren naar Bart Jan Heijne, hij komt uit Drenthe en hij is bestuurslid van de stichting.
Heijne was ook kandidaat van NSC trouwens. Hij zit al bijna in de Kamer maar omdat het kabinet gevallen is komt het er niet van. Dit is trouwens geen NSC-evenement. De stichting is er gekomen omdat er zoveel onvrede is in het land.
Heijne weet dat er veel kwesties zijn. Het is een hele lijst. Er is veel verandering. Geopolitiek, maar ook AI enzo. Het is qua verandering wel te vergelijken met de industriële revolutie. De Paus van toen heeft er nog een encycliek over geschreven.
Dit is Bart Jan Heijne. De stichting is op zoek naar nieuwe antwoorden en een nieuwe kickstart van de christendemocratie. Dat is de traditie waar men in staat.
We horen dat links en de populisten geen antwoorden hebben, maar de christendemocratische traditie wel want daar zitten bronnen in voor 'een alternatief verhaal'.
We horen nu over de activiteiten van de stichting. Er is een herfstschool. Het is voor de leeftijdscategorie 20-30. Helaas niet de leeftijd van dit publiek. Hier is men wat ouder. Zeker veertig man hier. Geen pers, behalve ik.
De Schaepmanlezing is er voor de tweede keer. Dit keer met Diederik Boomsma, Kamerlid van NSC en oud-raadslid van CDA in Amsterdam. Vorig jaar was de lezing van Sander Smit, Europarlementariër van BBB, voorheen ook CDA.
Boomsma is een brede denker, een filosoof en een wereldburger, een echte christendemocraat, vertelt Heijne. Als raadslid was hij in Amsterdam voor het CDA de enige maar hij was ook de beste, zegt Heijne. Hij kreeg er ooit een prijs voor.
Heijne begint nu over verbinding, want Boomsma is echt een verbinder. Hij staat voor zijn overtuigingen maar houdt ook de goede relatie met anderen in stand. Hij is daartoe in staat.
Er is ook een co-referent. Maarten Neuteboom heet hij. Hij was van het wetenschappelijk bureau van het CDA maar nu niet meer. Hij zit ergens in de zaal, beetje verstopt, horen we.
Goed nieuws: de lezing komt ook op Wynia's Week te staan. Nu komt Boomsma. Applaus.
Het is niet zo druk maar dat komt door de treinstaking horen we. Boomsma vindt het een eer om de rede te geven. Neuteboom is een vriend, zegt Boomsma. Hij vertelt nu wie Schaepman was. De microfoon doet het niet. De zaal denkt dat het zonder kan.
Schaepman is bekend van de eerste drankwet. Een tweede jenevertje heet nu een Schaepmannetje. Schaepman heeft echt wat gepresteerd, zegt Boomsma.
Schaepman was ook bezig met de uitbuiting van de armen, de belastingen en lonen moesten eerlijker worden. Arbeiders moesten geld overhouden om te sparen.
De overheid moet de gemeenschap beschermen, een schild zijn voor de zwakkeren, dat was toen zo, maar nu nog steeds, denkt Boomsma.
Er is uitholling van de rechtsstaat, vertelt Boomsma. Daar zijn veel zorgen over en dat is terecht. Er zijn ook zorgen dat ongekozen gremia de macht overnemen en dat democratische besluiten daarom niet worden uitgevoerd.
Die mensen vinden dat de rechtsstaat wordt ondermijnd omdat tuig niet wordt gestraft. Ook die zorgen zijn niet onterecht, denkt Boomsma.
Door een bredere uitleg van mensenrechten wordt de politieke ruimte te veel ingeperkt, is het idee van sommigen. Dat is dus een spagaat: populisme en technocratie versterken elkaar.
Politiek is machteloos, denkt Boomsma. Dingen moeten van internationale verdragen, van de rechter, etc. Dat levert een populistische reactie op. Dat levert dan weer als antwoord meer technocratie op. Dat is wat we nu zien.
Dit is een vicieuze cirkel. Democratische politiek moet iets anders zijn: waarden afwegen in het algemeen belang. Zowel populisme als technocratie zijn een pervertering van de democratie.
Technocraten en populisten maken die afweging niet. Technocraten zeggen dat het zo moet van verdragen, rechters of modellen, ze verhullen hun keuzes, denkt Boomsma. Populisten zeggen dat alles kan en lopen daarna weg.
Stikstof en migratie zijn de grote voorbeelden. Een redelijke koers lijkt niet te kunnen, eentje van gezond verstand en belangenafweging. In beide gevallen zitten we in een technocratisch moeras.
Boomsma ziet het ook bij de wolf. Die past zich goed aan en er zijn 6.000 schapen dood. Mensen zijn bang ervoor. Risico is dat wolven hun schuwheid verliezen en dan komen er meer ongelukken.
Logisch is: wolven verjagen, ze bang maken en ze schuw houden. Maar dat mag niet. Dan krijg je de hele cascade van verdragen en rechters. Er is een verdrag en de wolf is beschermd. Je mag hem niet verjagen of verstoren. Maar ten tijde van het verdrag zat er in NL geen wolf.
Nu zitten we met de gebakken peren. Nu is het verdrag de Europese Habitatrichtlijn geworden en dan heb je unanimiteit nodig. Boomsma ziet dat de wolf pas minder beschermd werd toen de pony van Ursula von der Leyen werd opgegeten.
Je kunt allerlei meningen hebben over de wolf en dat mag. Daar kun je het over hebben, denkt Boomsma. Maar hoe Nederland ermee omgaat zit muurvast. Het meest logische - wegjagen - mag niet. Want een verdrag en de rechter toetst dat. Het mag niet.
De democratische politieke ruimte om een besluit te nemen over wolven is nihil, aldus Boomsma. Toen dit werd besloten waren de omstandigheden anders. Dat komt bekend voor he, zegt Boomsma. Stikstof en migratie zijn net zo.
Stikstof is een enorme fuik, denkt Boomsma. Het is een goed idee de uitstoot te verminderen, want er is verzuring van eikenbossen. Maar je moet kijken in welke mate want er zijn meerdere belangen. Boomsma somt nu wel tien belangen op.
Je kunt dat allemaal verschillend wegen en dan kom je op ander beleid, denkt Boomsma. Het probleem is dat dat politieke keuzes zijn en dat je komt dan nooit op het beleid wat we nu hebben. Er is een wooncrisis en we bouwen niets vanwege extra bouwverkeer.
Het gaat dan om het mussenpoepje, zegt Boomsma. Wandeltochten gaan niet door, verduurzaming van bedrijven, etc. Het gaat ook nog om modellen die onnauwkeurig zijn. Je wilt een realistische grens, aldus Boomsma, maar van de Raad van State mag het niet. (dus: wat Wiersma wil).
De Duitse regelgeving overnemen, dat zou een enorme verbetering geven, denkt Boomsma. Je komt in Nederland altijd boven de KDW uit, wat je ook doet. Het probleem is dat de politiek die belangenafweging niet meer kan maken.
Het asielbeleid is de tweede juridische fuik, aldus Boomsma. Er is niet eens asielbeleid, er is niet eens een discussie. We zijn willoos overgeleverd aan regels, verdragen en gerechtelijke uitspraken.
Er worden geen belangen meer afgewogen en morele keuzes raken uit beeld, aldus Boomsma.
Bij asiel moet je geen genoegen nemen met kreten, maar je moet morele keuzes bespreken, denkt Boomsma. Er is veel ellende op de wereld. Je hebt een morele plicht deze mensen te helpen.
Tegelijk: er zijn veel meer mensen die naar Europa willen komen dan we kunnen opvangen. Dat kan niet toegelaten worden. Dat is niet alleen economisch, maar ook cultureel. Soms sluiten culturen niet aan.
Het beleid is paradoxaal: u heeft recht op asiel maar u mag niet komen. Asielzoekers hebben alleen hier recht op asiel op ons grondgebied, maar ze krijgen geen visum. Je moet door de zee en de woestijn.
Het beleid in de EU is nu een race to the bottom. Nederland is heel dichtbevolkt en kan dus niet achterblijven, denkt Boomsma. En dus gaan populisten stoer doen, maar asielzoekers komen gewoon, ook als er een uitje naar de Efteling is.
Waar het om gaat is dat we zelf kunnen beslissen wie we toelaten, zegt Boomsma, niet mensensmokkelaars. Dat betekent opnieuw onderscheid maken. Huidige verdragen houden dat tegen. Deze juridische vragen moeten weer politieke en morele vragen worden.
Populisme en technocratie lossen dit beide niet op, zegt Boomsma. Je moet besluiten nemen, die een tragisch karakter hebben, maar je kunt ze uitleggen. Populisten en technocraten hebben ongelijk: dat er geen keuze is of dat de keuze niet kan.
Je moet niet alle wetten aan je laars lappen, zoals populisten willen. Je moet de politieke ruimte om afwegingen maken terugveroveren. Je moet dus minder vastleggen in internationale verdragen want dan kun je niet corrigeren. Idem voor abstracte doelstellingen.
Wat niet helpt is om de besluiten elders, buiten de politiek, neer te leggen. De overheid heeft een maakbaarheidsillusie, veel idealen en veel willen, maar de politiek kan het vaak niet realiseren. Prudentie en moed zijn daarom nodig.
Dat was het verhaal. Neuteboom reageert. Hij is nog lid van het CDA en vindt het erg jammer dat Boomsma daar weg is.
Neuteboom houdt nu een abstracte verhandeling over technocratie. Het gaat over informatieovervloed waardoor informatie eigenlijk geen betekenis meer heeft. Mensen tasten steeds meer in het duister over hoe de wereld eruit ziet.
Technocraten richten zich tot experts met kennis, populisten hebben er een afkeer van want die weten wat het volk wil. Dat is bij populisten vaak ook nog autoritair. Er is een gezagscrisis. Gezag kun je alleen nog aan getallen ontlenen: de wetenschap of de stembus.
We hebben echter het hart nodig en daarvoor is ook een groter verhaal nodig, denkt Neuteboom. Dit is globaal het punt, ruwweg. Dit verhaal is te lang, denkt uw verslaggever.
Wat wel leuk is, is dat Neuteboom er fijntjes op wijst dat NSC erg technocratisch is en dat een grondwettelijk hof de politieke ruimte vooral beperkt. Oeps.
Dit is de line-up van de herfstschool van deze stichting.
Borrel zou 21.15 uur beginnen. U begrijpt het.
Ruimte voor vier vragen. Eerste vragensteller begint een ingewikkeld betoog over de gebrokenheid. Ik wil gewoon weten of Boomsma lijsttrekker van NSC wil worden.
De derde vragensteller draagt een strikje. De vragen stellen gebeurt eerst, daarna krijgen we antwoorden. Mooie truc om geen antwoord te hoeven geven.
De borrel wacht, zegt Heijne nu. Tijd om deze draag afgerond te verklaren. Doneren, dat vind ik leuk! chrisaalberts.nl/twitter/
Volg mijn werk via de volgende socials. Tot de volgende keer. linktr.ee/chrisaalberts
#eind
@threadreaderapp unroll
• • •
Missing some Tweet in this thread? You can try to
force a refresh
