Het Joodse verkiezingsdebat in Amsterdam. #draad #erbij #live
Vanwege de veiligheid is de exacte locatie geheim en is foto's maken niet toegestaan. Dit went nooit, maar het is niet anders.
De creme de la creme van de Amsterdamse gemeentepolitiek is er vandaag. Ik zie nu al wat lijsttrekkers: Sytze Rijpkema (JA21), Zita Pels (GL), Daan Wijnants (VVD) en Rogier Havelaar (CDA).
Lian Heinhuis (PvdA, nr.2) en Melanie van der Horst (D66) zijn er ook. Imane Nadif is er ook maar in het publiek. Ze is nu nog fractievoorzitter van GroenLinks in Amsterdam, de laatste. Ik zit hier naast een nog niet bekende kandidaat. Dat komt nog.
Dit debat wordt geleid door Kemal Rijken. Hij heet ons welkom. Er zijn hier wat meer oud-politici uit Amsterdam. Zo zien we scheidend JA21-fractievoorzitter Kevin Kreuger.
We horen dat dit alleen een radiouitzending is vanwege de veiligheid, geen tv. Applaus voor de veiligheidsmensen. Applaus.
Er zijn drie mensen pers hier: Parool, Telegraaf en Jonet (daar schrijf ik een analyse voor). Er is ruimte voor vragen aan het eind, horen we van Rijken.
We beginnen met de voorzitters van de drie grootste Joodse kerkgenootschappen in Nederland. Zij organiseren dit debat. We horen dat er 7 oktober 2023 toch echt iets veranderd is voor de Joodse gemeenschap.
Een van de voorzitter zegt dat de Amsterdamse gemeenteraad over Amsterdam zou moeten gaan en problemen die hier opgelost moeten worden. Andere voorzitter praat over de beveiliging die de Joodse gemeenschap nodig heeft. Dat zou niet zo moeten zijn.
Een van de voorzitters hoopt dat het zal gaan over de toekomst van de Joodse gemeenschap. Is er een toekomst voor de jeugd? Het Joodse leven moet blijven bestaan. Politici hebben daar een verantwoordelijkheid in.
Rijken stelt de lijsttrekkers nu aan ons voor. De lijsttrekkers zwaaien. De enige die geen lijsttrekker is, is Heinhuis (PvdA, no.2).
Er is nu een stelling. De gemeente Amsterdam garandeert de veiligheid van de Joodse gemeenschap. Rijken vertelt dat er erg veel overleg is geweest over deze stellingen met de drie kerkgenootschappen. 'Drie Joden, vier meningen'.
Debat tussen Wijnants (VVD) en Pels (GL). Wijnants denkt dat de veiligheid van Joden niet is verbeterd nu de VVD niet meer in het college zit. Begint over de terugkeer van subsidie voor de veiligheid van de Joodse gemeenschap. De VVD wil dat.
Wijnants prijst nu Israel en de VS dat Khamenei met pensioen is. Hij moest het even kwijt. Pels is het met Wijnants eens dat dit a-politiek moet zijn. Wijnants zegt dat GL bij de Maccabi-rellen het narratief wilde bijsturen. GL is ook anti-zionistisch.
Wijnants praat nu over leuzen tegen Joden, Joden die niet met een keppeltje op over straat durven, etc. De VVD trekt veel geld uit voor de Joodse gemeenschap. Pels zegt dat ze zij-aan-zij staan om antisemitisme te bestrijden.
Pels wil Joods leven zichtbaar maken in de stad en is trots dat daar geld voor is vrijgemaakt. Nu mag de rest ook reageren. Havelaar (CDA) begint over hoe het Joodse leven is veranderd. Bekritiseert sit-ins op stations.
Havelaar vindt dat er discussie moet komen over demonstratierecht, hoe wordt dat uitgevoerd. Je moet dat niet dagelijks doen. Heinhuis (PvdA) vraagt zich af wat Havelaar wil, want de gemeenteraad gaat hier niet over. Havelaar wil er toch naar kijken.
Havelaar wil daar een gesprek over. Je zou er een andere houding in moeten hebben. Rijpkema (JA21) begint over de opening van het Holocaust-museum. Dat was onder Eberhard van der Laan anders gegaan (overlevenden die werden uitgejoeld). Applaus.
Heinhuis denkt dat de burgemeester geen andere mogelijkheden had. Je kunt niet zeggen dat een andere burgemeester dat anders had gedaan. Halsema houdt de stad bij elkaar. Lachje in de zaal.
Wijnants schaamde zich bij opening Holocaustmuseum om Amsterdammer te zijn. Wijnants zegt dat Halsema voor de veiligheid van de Joodse gemeenschap staat, zeker, maar bij de opening had ze bestuurlijk lef moeten tonen. Het had anders gemoeten. Heinhuis staat achter Halsema's keuze
Van der Horst (D66) heeft een Joodse bonusdochter. Ze vindt de beveiliging van Joden en Joodse kinderen heel heftig, dat is heel oneerlijk. Rijken wil weten wie de beveiliging moet betalen. Van der Horst wil meebetalen.
Wijnants wil concreet geldbedrag beschikbaar stellen voor beveiliging van de Joodse gemeenschap. Van der Horst weet niet of 'een verdubbeling' kan. Ze vindt de vraag flauw want de stadsdelen gaan hierover.
Bestuurder van synagoge vraagt Pels (GL) wat GroenLinks gaat doen voor Joods Amsterdam. Pels wil Joods leven zichtbaar maken, geld is een eerste stap daarbij. Er moet ook meer ontmoeting mogelijk zijn.
Vrouw in zaal bekritiseert dat Pels een filmpje had vandaag met 'Free Palestine' erin. Pels zegt dat GroenLinks altijd voor mensenrechten is. Daar mag je een andere mening over hebben, maar dat is het.
Andere vrouw vraagt zich af hoe ontmoeting tussen Joodse jongeren eruit ziet als ze zich onveilig voelen. Pels zegt dat je dit eerst moet bespreken met de gemeenschap.
Ronde 2. Rijpkema (JA21) tegen Van der Horst (D66). Stelling: de gemeente moet antisemitisme niet alleen in woorden, maar vooral in daden bestrijden.
De stelling spreekt Van der Horst aan. Je moet ook aan je woorden denken, maar daden doen er ook toe. Praat erover dat de Joodse en Islamitische gemeenschap samen in de ambtswoning van de burgemeester waren.
Rijpkema deed ooit mee aan een project waarbij kinderen naar meerdere kerken gingen. Maar moslimkinderen wilden niet naar een synagoge. Hij pleit nu voor lokagenten.
Van der Horst vindt bestraffing heel belangrijk. Rijpkema meldt dat D66 destijds ook voor lokagenten was (ook voor vrouwen met korte rokjes en homo's). Rijpkema wil weten wat D66 vindt van samenwerking met Bij1. Van der Horst staat daar ver van af.
Heinhuis (PvdA) is het met de stelling eens. Bekritiseert de lokagent waar JA21 zo voor is. Agenten vinden dat ze er geen capaciteit voor hebben. Hoezo weet JA21 dit beter? Rijpkema denkt dat lok-boa's ook kan. Prioriteit is antisemitisme voor JA21.
Rijpkema wil daden zien. Denkt dat Heinhuis met islamitische agenten heeft gepraat die tegen de lokagenten zijn. Heinhuis is woedend dat hij dat zegt. Ze was bij een politie-iftar (zei ze al) maar ze sprak een grote baas erover. Die wil het niet.
Havelaar begint nu project van Itay Garmy (Volt) en Sheher Khan (Denk) te prijzen. Het zou moeten gaan over mensen die van goede wil zijn, anders worden breuklijnen alleen maar dieper. Applausje.
Pels praat over het cancellen van omstreden concerten. Pels wil staan voor vrije meningsuiting. Dan kunnen er ook dingen gezegd worden waar je het mee oneens bent. Dat geldt voor alle gemeenschappen. Gemeente moet zich niet via subsidie bemoeien met artistieke vrijheid.
Het gaat nu over het cancellen van artiesten omdat ze uit Israel komen. Wijnants (VVD) vindt wat Pels daarover zegt leeg, want een Israëlische artiest kon nergens een podium krijgen. Pels zegt dat het een hellend vlak is.
Havelaar (CDA) noemt soevereiniteit in eigen kring. De overheid moet niet sturen wat wel/niet gezegd kan worden, zoals Pels zegt. Maar Wijnants heeft wat hem betreft wel gelijk dat we iets vinden als een Israëlische artiest geen enkel podium kan krijgen.
Pels wil er geen mening over geven, want dan gaat ze sturen. Ze wil dat iedereen een plekje vindt en dat mag ook schuren. Dat maakt veel los. Rijpkema vindt de vrije meningsuiting cruciaal. Iedereen moet die hebben.
Rijken begint nu over Bob Vylan, die antisemitische dingen zegt (of die zo worden opgevat). Pels snapt dat dat pijn oplevert. Of iets strafbaar is, is aan het OM. Het is verder niet aan de gemeente om aan de artistieke vrijheid te komen.
Vragen uit de zaal. Man zegt dat Joodse organisaties geen zalen kunnen huren. Dat heeft te maken met de moraal van zaalbeheerders dat Joden geweigerd kunnen worden omdat ze iets met Israel te maken hebben.
Van der Horst (D66) noemt het discriminatie en uitsluiting, daar kun je naar kijken. Havelaar (CDA) zegt dat de artiest die wordt afgezegd ook artistieke vrijheid heeft.
Vrouw in zaal praat over onderscheid tussen antizionisme en antisemitisme. Dat is een ideologische vraag: soms is het hetzelfde, soms niet. Van der Horst (D66) vindt zionisme een heel divers fenomeen. Je moet eerst vragen wat mensen bedoelen voordat je snapt wat men zegt.
Vraag uit de zaal: er was zaterdag een bijeenkomst van BDS in een kerk, met internationale kopstukken. Wat vindt Pels daarvan? Pels wist er niets vanaf. Ze heeft geen antwoord want ze was er niet. Strafbare dingen zijn strafbaar.
Heinhuis (PvdA) denkt ook dat niet duidelijk is wat er is gezegd. Als de insinuatie is dat we dat tegen kunnen houden, kunnen we dat niet beloven.
ROnde 3. Havelaar (CDA) vs. Heinhuis (PvdA). Stelling: Amsterdam moet een stad zijn waar alle ruimte is voor openlijk en vrij Joods leven. Havelaar denkt dat ze het daarover eens. Prijst de herdenking van de weggestuurde Joden uit de gemeenteraad in WO-2.
Dat was het werk van Heinhuis. Havelaar begint over de fusie met GroenLinks. Je weet nu niet meer waar je op stemt want de leden wilden afzonderlijke verkiezingsdeelname. Kom je de oude PvdA nog tegen die verbonden was met Joods Amsterdam.
Heinhuis vindt dat er door mannen een tegenstelling wordt opgeworpen tussen PvdA en GroenLinks. Ze zijn het 99% eens. Havelaar zegt dat GL meer bij De Vonk, Bijt en SP zit. Heinhuis noemt dat kleine dingen.
Heinhuis wil met alle partijen praten, mits ze democratisch zijn. Alleen met FvD praat ze niet. Heinhuis wil dat het linkse college verder kan. Rijken denkt dat het niet meer over de stelling gaat.
Heinhuis vertelt nogmaals dat er geen verschil zit tussen PvdA en GroenLinks. Daar zit geen licht tussen. Heinhuis wil meer zichtbaar Joods leven in de stad. Het gaat haar om de ziel van de stad. Havelaar begint over de motie-Piri en daar zijn terecht vragen over.
De nummer 2 van de VVD heeft Wijnants vervangen want die komt op tv. Deze Wouter Deterink vindt dat Amsterdam die oude vrije stad niet meer is. Kan ook niet met zijn vriend hand in hand lopen.
Deterink denkt dat bv. voorstellen om Joods leven bekender te maken of erfgoed zichtbaar te maken, eindeloos duren qua uitvoering. Leraren melden antisemitisme in de klas. Dan is er een passieve houding: docenten kunnen zich melden. Het moet actiever.
Heinhuis (PvdA) begint oud-wethouder Moorman (tegenwoordig Kamerlid) te prijzen want ze deed heel veel aan Holocaust-educatie. Van der Horst (D66) vindt de stelling ook heel goed, maar het gaat om het 'hoe dan?'
Rijken zegt dat scholen Holocaust-educatie vrijblijvend vinden. In Den Haag wordt een reis naar Westerbork gesubsidieerd door de gemeente. Rijpkema weet niet wat het kost, maar vindt het een goed plan.
Havelaar (CDA) zegt dat de gemeente dat niet kan verplichten. Die gaat niet over lesinhoud. Vragen uit de zaal. Gidi Markuszower heeft een vraag. Hij is geschrokken dat er geen licht tussen GL en PvdA zit, zegt Heinhuis. Wie staat bij GL op elf? Anne de Jong van de Flotilla.
Heinhuis (PvdA) doet een jij-bak naar Markuszower. Wil verder niks zeggen. Pels (GL) staat achter het antwoord van Heinhuis. Ze vindt het fout dat Markuszower een kandidaat van GL 'een halve terrorist' noemt.
Markuszower wil toch weten of de nummer elf van GroenLinks Hamas steunt, want die steunde de Flotilla. Pels begint over bedreigingen aan het adres van de nummer elf. Natuurlijk niet.
Keren Hirsch (ex-PvdA) zegt dat vrij Joods leven ook betekent dat je je naar een Joodse school kunt, dat je zionist kunt zijn, etc. Er is nu een idee voor een BDS-referendum. Waarom steunt links dat referendum?
Dat gebeurt openlijk, zegt Hirsch. Als je dit steunt, trap je de hele Joodse gemeenschap na. Applaus uit de zaal. Pels zegt dat burgers dit instrument mogen inzetten. Dat mag ook bij woningbouw. We wachten af wat in de tekst komt te staan.
Jongen vertelt geëmotioneerd dat hij met een pet over straat gaat, om zijn keppeltje te bedekken. Kan niet bij tennis vertellen waarom hij op zaterdag niet kan tennissen. Hij maakt zich zorgen over de toekomst.
Hij hoopt dat de politici ervoor kunnen zorgen dat de Joodse gemeenschap in Amsterdam kan blijven bestaan. Van der Horst (D66) in tranen. Rijken wil reactie van alle politici.
Pels vindt het dapper. Hoopt dat we de verbinding zoeken. Ook GroenLinks zal dat doen. Van der Horst zegt dat haar bonusdochter ook in Amsterdam wil blijven wonen. Dit zijn wel de verhalen die je hoort.
Heinhuis dankt ook voor de woorden. Ze is ook verdrietig over de verharding. De antwoorden van alle sprekers zijn inmiddels opvallend lang. Havelaar denkt dat veel koffers ingepakt staan van mensen die denken dat ze niet kunnen blijven.
Havelaar noemt ook moslims. Rijpkema hoopt dat er een mooie toekomst voor hem is, en denkt dat alle partijen zich in willen zetten tegen antisemitisme, al zijn ze het niet eens over hoe.
Deterink (VVD) denkt dat de toekomst van de jongen in Amsterdam ligt. Rijken wil nog weten wat de drie voorzitters van de kerkgenootschappen hebben geleerd. Een van hen begint over dat het goed is dat men het gesprek aangaat.
Andere voorzitter wil dat er meer in gesprek wordt gegaan over hoe Joods leven zichtbaar gemaakt kan worden. Laatste voorzitter dankt alle deelnemers. Daarmee sluiten we af. Vanaf de onbekende locatie.
U kunt deze verslaggeving steunen met een donatie. Dat helpt om deze in stand te houden. Mijn dank is groot. chrisaalberts.nl/twitter/
Een grote dag: D66-congres in Nieuwegein. #draad #erbij #live
We zijn bij het congrescentrum. Een drukte van jewelste bij de tramhalte.
Er zijn zelfs verkeersregelaars bij het centrum. Ik verzin dit niet. In de tram sprak ik Rotterdamse D66’ers. Ze hadden de FvD-lijsttrekker nog niet ontmoet.
In Rotterdam Zuid bij een bijzondere ontmoeting tussen burgers en politici. #draad #erbij #live
Ik ben bij winkelcentrum Keizerswaard. Hier in een buurtcentrum vindt zometeen het ‘omgekeerde verkiezingsdebat’ plaats, georganiseerd door Stichting Lokaal.
Het idee is grofweg dat politici naar burgers gaan luisteren in plaats van andersom. Dit was al eerder op Rotterdam Zuid, afgelopen september. Een verslag. chrisaalberts.nl/2025/09/27/rot…
Bij een congres van lokale partijen in Dordrecht. Want die zijn belangrijker dan ooit. #draad #erbij #live
We gaan luisteren naar politici van succesvolle lokale partijen: Amersfoort voor Vrijheid, Grip op Dordt, Belang van Voorne aan Zee en LPF Breda. Keynote straks door oud-Europarlementariër Rob Roos.
We zijn bij Postillion in Dordrecht. Typisch een plek voor rechtse partijen want aan de snelweg en onbereikbaar met het openbaar vervoer, maar wel met de OV-fiets.