De avond bij Eva Jinek begon zogenaamd als een keurige discussie over inflatie, hypotheken en “de toekomst van ons financiële systeem”. U weet wel: zo’n gesprek waarbij drie mensen in nette kleding elkaar twintig minuten vertellen dat u vooral “verantwoord” moet blijven lenen totdat u 78 bent en eindelijk eigenaar wordt van uw eigen badkamertegels.
Maar toen zat daar ineens Jort Kelder.
En heel even leek het alsof iemand per ongeluk een raam had opengezet in een studio die al jaren luchtdicht wordt gehouden door economen, bankiers en andere mensen die “prijsstabiliteit” zeggen terwijl uw boodschappenrekening in drie jaar tijd ontploft.
Klaas Knot, veertien jaar lang de hogepriester van De Nederlandsche Bank begon nog zoals altijd. Rustig. Beheerst. De bekende toon van iemand die u uitlegt dat u vooral niet om loonsverhoging moet vragen terwijl banken recordwinsten boeken alsof ze een drugsbende met pinautomaten runnen.
Volgens Knot moesten Nederlanders “slim omgaan met krediet.”
Dat is Haagse taal voor: “U blijft netjes rente betalen tot uw kleinkinderen afstuderen.”
Want laten we eerlijk zijn, de moderne Nederlander bezit geen huis meer. Hij huurt zijn eigen leven van de bank.
Ondertussen staan dezelfde financiële goochelaars op televisie te vertellen dat dit allemaal “gezonde economische groei” heet.
Groei voor wie precies?
Voor de burger die zijn energierekening opent alsof hij een dreigbrief van de maffia leest?
Voor de starter die tegenwoordig eerst een erfenis, een miljonairsoom en een nier nodig heeft om een studio van 42 vierkante meter te kopen?
Of voor de banken die ieder kwartaal winstcijfers presenteren alsof ze zojuist Zuid-Amerika hebben gekoloniseerd?
Toen gebeurde het mooiste moment van de avond.
“U bestéélt miljoenen Nederlanders en u weet het.”
Bam.
Niet “u vergist zich”.
Niet “ik ben het oneens”.
Nee:
u bestéélt mensen.
En eerlijk?
Daar zat iets pijnlijks in.
Want heel Nederland voelde ineens:
die opmerking kwam harder binnen dan duizend CPB-rapporten.
Jarenlang hoorde de burger, meer lenen, meer belasting, hogere huizenprijzen zijn “goed , inflatie is “tijdelijk” en spaargeld verdampen is “gezond monetair beleid”.
Telkens opnieuw bleek de rekening toevallig bij dezelfde mensen terecht te komen, de werkenden, de middenklassen en de brave belastingbetaler.
De enige groep die in Nederland nog géén compensatie, subsidie of klimaatenvelop krijgt.
Wat deze televisieavond vooral liet zien, was iets veel groters:
de kloof tussen systeemtaal en werkelijkheid.
Mensen voelen allang dat het systeem niet meer voor hen werkt.
Maar zodra iemand dat hardop zegt, wordt hij weggezet als populist, complotdenker of economisch analfabeet.
Totdat iemand live op televisie opstaat en zegt, “Misschien zijn de bankiers niet uw redders, maar gewoon de huisbazen van uw schuld.”
En toen vertrok Knot uit de studio.
Microfoon af.
Weg.
Alsof iemand tijdens een toneelstuk plots het decor had omgetrapt en het publiek ineens de kabels zag hangen.
Misschien was dát wel het meest symbolische moment van de avond.
Niet wat er gezegd werd.
Maar wie bleef zitten…
en wie wegliep.
Maar toen zat daar ineens Jort Kelder.
En heel even leek het alsof iemand per ongeluk een raam had opengezet in een studio die al jaren luchtdicht wordt gehouden door economen, bankiers en andere mensen die “prijsstabiliteit” zeggen terwijl uw boodschappenrekening in drie jaar tijd ontploft.
Klaas Knot, veertien jaar lang de hogepriester van De Nederlandsche Bank begon nog zoals altijd. Rustig. Beheerst. De bekende toon van iemand die u uitlegt dat u vooral niet om loonsverhoging moet vragen terwijl banken recordwinsten boeken alsof ze een drugsbende met pinautomaten runnen.
Volgens Knot moesten Nederlanders “slim omgaan met krediet.”
Dat is Haagse taal voor: “U blijft netjes rente betalen tot uw kleinkinderen afstuderen.”
Want laten we eerlijk zijn, de moderne Nederlander bezit geen huis meer. Hij huurt zijn eigen leven van de bank.
Ondertussen staan dezelfde financiële goochelaars op televisie te vertellen dat dit allemaal “gezonde economische groei” heet.
Groei voor wie precies?
Voor de burger die zijn energierekening opent alsof hij een dreigbrief van de maffia leest?
Voor de starter die tegenwoordig eerst een erfenis, een miljonairsoom en een nier nodig heeft om een studio van 42 vierkante meter te kopen?
Of voor de banken die ieder kwartaal winstcijfers presenteren alsof ze zojuist Zuid-Amerika hebben gekoloniseerd?
Toen gebeurde het mooiste moment van de avond.
“U bestéélt miljoenen Nederlanders en u weet het.”
Bam.
Niet “u vergist zich”.
Niet “ik ben het oneens”.
Nee:
u bestéélt mensen.
En eerlijk?
Daar zat iets pijnlijks in.
Want heel Nederland voelde ineens:
die opmerking kwam harder binnen dan duizend CPB-rapporten.
Jarenlang hoorde de burger, meer lenen, meer belasting, hogere huizenprijzen zijn “goed , inflatie is “tijdelijk” en spaargeld verdampen is “gezond monetair beleid”.
Telkens opnieuw bleek de rekening toevallig bij dezelfde mensen terecht te komen, de werkenden, de middenklassen en de brave belastingbetaler.
De enige groep die in Nederland nog géén compensatie, subsidie of klimaatenvelop krijgt.
Wat deze televisieavond vooral liet zien, was iets veel groters:
de kloof tussen systeemtaal en werkelijkheid.
Mensen voelen allang dat het systeem niet meer voor hen werkt.
Maar zodra iemand dat hardop zegt, wordt hij weggezet als populist, complotdenker of economisch analfabeet.
Totdat iemand live op televisie opstaat en zegt, “Misschien zijn de bankiers niet uw redders, maar gewoon de huisbazen van uw schuld.”
En toen vertrok Knot uit de studio.
Microfoon af.
Weg.
Alsof iemand tijdens een toneelstuk plots het decor had omgetrapt en het publiek ineens de kabels zag hangen.
Misschien was dát wel het meest symbolische moment van de avond.
Niet wat er gezegd werd.
Maar wie bleef zitten…
en wie wegliep.
• • •
Missing some Tweet in this thread? You can try to
force a refresh
