Thread by @HurAyse

1/6 1925 tarihli Şark Islahat Planı, devletin gizli Kürt anayasasıdır ve bugün de geçerlidir...

Planın Kürtçe ile ilgili 14.maddesi: “Aslen Türk olup Kürtlüğe yenilmeye başlayan” Malatya, Elaziz, Diyarbekir, Bitlis, Van, Muş, Urfa, Ergani, Hozat, Erciş, Adilcevaz, Ahlat, Palu,

2/6 Çarsancak, Çemişkezek, Ovacık, Hısnımansur, Besni, Hekimhan, Birecik, Çermik vilayet ve kaza merkezlerinde, hükümet ve belediye dairelerinde ve diğer kurum ve kuruluşlarda, okullarda, çarşı ve pazarlarda, Türkçeden başka dil kullananlar..... cezalandırılacaktır" der.

3/6 17. maddeye göre Fırat'ın batısındaki vilayetlerde dağınık şekilde yerleşmiş olan Kürtlerin Kürtçe konuşmaları derhal yasaklanmalı ve kız okullarına önem verilerek kadınların Türkçe konuşmaları sağlanmalıdır.

4/6 Şark Islahat Planı'na esas alınan seyahati yapan Çankırı Mebusu Abdülhalik Renda raporunda ise şöyle diyordu: "Fırat’ın batısındaki Malatya vilayeti ahalisinin yarıdan fazlası Kürt olduğu gibi, Maraş vilayetinde ve Pazarcık kazasında 22.000 kadar kayıtlı Kürt vardır.

5/6 Ayrıca Antep, Cebelibereket (Osmaniye ve çevresi), Sivas,Yozgat, Kırşehir, Çorum, Aksaray, Konya ve Ankara vilayetlerinde henüz Kürtlüklerini muhafaza eden ehemmiyetli nüfus kütleleri vardır (.) Fırat’ın şarkındaki Kürtler gibi Fırat’ın garbındaki Malatya Kürtleri de

6/6 iktisaden ve lisanen tamamen hâkim mevkidedirler. Fırat’ın garbındaki vilayetlerimizdeki Kürtlerin erkekleri Türkçe öğrenmeğe mecbur kalmışlarsa da kadınlar hala Kürtçe konuşmakta, cümlesi taassupla gördüklerini muhafaza etmekte, gururla Kürt olduklarını söylemektedirler."

EK: 1/3 Şark Islahat Planı'nın 5.maddesine göre Van ile Midyat arasındaki hattın batısında Ermenilerden kalan araziye Türk göçmenler yerleştirilecekti. Bunun için sıkıyönetim bölgesindeki illerde bulunan Ermeni malları satılmayacak ve hatta Kürtlere icara bile verilmeyecekti.

2/3 6.maddeye göre Yugoslavya’dan gelmekte olan Türk ve Arnavutlar ile İran ve Kafkasya’dan gelecek Türkler, öncelikle Elaziz-Ergani-Diyarbekir; Elaziz-Palu-Kiğı;Palu-Muş arasındaki Murat Vadisi; Bingöl Dağı'nın doğu ve güneyi ile Hınıs; Murat Vadisi, Muş Ovası, Van Gölü havzası;

3/3 Diyarbakır-Garzan-Bitlis hatlarında iskân edilecekti. Ayrıca Rize, Trabzon illeri ile Erzurum ilinin kuzeydoğu kazalarında yoğunlaşan halktan isteyenler, Hınıs Çayı ile Murat Vadisi’ne ve Van Gölü’nün kuzeyine yerleştirileceklerdi.Yerleşim masrafları devletçe karşılanacaktı.