Göbekli Tepe
Yok piramitlerden önemli (ikisi de değerli, kıyaslanmaz), yok dünyanın ilk tapınağı gibi sorunlu, kopya anlatılar Twitter'da oldukça yayılıyor. Göbekli Tepe ile ilgili aktarılan din eksenine sıkıştırılmış ezberlerden en çok tekrar edilen tapınak olduğu.
Bu ezber Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem olan MÖ 10 bin -9 bin yılı içinde, avcı-toplayıcı halkın varlığı ya da yerleşik yaşama geçiş evresinde, artı ürünün olmadığı çerçevesi içinde aktarılıyor.
Artı ürün olmadan, güçlü bir hiyerarşik sistem oturmadan bu yapıların yapılması mümkün değil. Zira yapılar yerleşik yaşama geçmiş, hiyerarşi oluşturmuş grupların tapınaklarına benziyor.
Salt inanç motivasyonu ile bu yapıların yapıldığını aktarmak, geniş coğrafyada inançsal izleri anlamadan küçük grupların belli zamanlarda bir araya gelerek inançsal ritüelleri gerçekleştirdiğini söylemek bana göre doğru değil.
Dahası çevresinde Göbekli Tepe ayarında, benzeri yapıların olduğu onlarca yer var. O yerlerdeki yuvarlak yapılar inançsal durumu karşılıyorsa, hepsi birer yerleşik yaşama geçmiş, hiyerarşi sağlanmış ve inançsal örgütlenmeleri tamamlamıştıra çıkar iş.
Savlıyorum ve tartışılması gereken paradigmanın bu hat olduğunu ifade ediyorum. Burayla ilgili internet ortamında dolaşan çok sorunlu bilgiler var. Kimisi olsun, bir şekilde reklamı oluyor diye durumu olumluyor ama bilim, arkeoloji bu değil.
Dahası bu dönemde yazı olmadığı için kazılar (koruma şartıyla) daha çok ışık tutacak ve çevresindeki yapılarla kıyas edebildiğimiz müddetçe yol alacağız. Kar, bu kireç taşlarına çok zarar verir.
Share this Scrolly Tale with your friends.
A Scrolly Tale is a new way to read Twitter threads with a more visually immersive experience.
Discover more beautiful Scrolly Tales like this.