Thread by @ChrisIsErbij

Praten over peilingen. Bij de Universiteit Leiden. #draad #erbij #live

Ik weet niet of ik over deze expertmeeting mag twitteren maar ik laat u even het vrouw zien. Dit is een oude V&D.

Roltrapje.

Ruime hal. Hier hingen dus ooit broeken en truien enzo.

Hier zaten ooit de roltrappen.

Deze vide is nieuw.

Goed uitzicht over de winkelstraat.

Ik heb het idee dat hier alleen collegezalen en studieruimtes zijn, niet dat hier mensen werken, zeg maar.

Hier is het. Onbekend of ik mag twitteren. We will see.

Twitteren mag maar niet zeggen wie wat zegt! Chatham House Rule. Dit is het uitzicht trouwens.

Laatste foto!

We horen dat er bij elke verkiezing veel kritiek is op peilingen. Daarom is deze sessie er met peilers, journalisten en andere bekenden. Ik houd het geheim wie de bekenden zijn.

We horen dat niets herleidbaar mag zijn naar de mensen. Dat is dus hoe dit verslag is. Steeds zegt 'iemand' wat. Dit is trouwens een soort traditie, na elke verkiezing is er zo'n bijeenkomst.

Eerst is er een blok over de problemen van peilingen. Daarna is er een blok over de oplossingen. Er is ook een borrel aan het einde. De inleider krijgt wat applaus. We gaan nu praten over de problemen dus.

Er zijn drie bureau's: De Hond, Ipsos en Verian (EenVandaag). Dit zijn allemaal internetpanels. De Peilingwijzer is het gemiddelde van Ipsos en Verian. Dit is een informatiebron voor burgers en media, bv. aan welke partijen je aandacht moet besteden.

Het is een instrument om bv. te bepalen welke partijen er mee moeten doen aan debatten. Uitdagingen zijn: de steekproef en het corrigeren voor vertekeningen. Er is sprake van quota-sampling en weging.

Bij weging ontstaat representativiteit op de variabelen waarop we kunnen wegen, niet op andere variabelen, horen we nu. Dit is een beetje voor experts, maar dit is wel heel helder gezegd.

Peilingen zijn pas vlak voor de verkiezingen een goede voorspeller. Stemintenties kunnen veranderen. Zelfs na de slotpeiling veranderen mensen nog van mening als ze in het stemhokje staan. Een ander probleem is dat in de media weinig aandacht is voor de kwaliteit van peilingen.

Er wordt vaak gezegd dat er erg veel peilingen zijn, maar het aantal peilingen is gedaald. Er is voor de peilingen die er wel zijn wel ontzettend veel aandacht.

Peilers geven tegenwoordig meer context dan voorhen en geven meer nuances: ze lichten kleine verschillen niet meer uit en er is meer oog voor foutmarges. Probleem blijft: veel kiezers weten het niet zeker maar dat zit niet in de rapportage.

Media geven meer aandacht voor trends en minder aan kleine verschillen. Peilingen zijn minder vaak zelfstandig nieuws. Peilingen worden vaak gebruikt om te zeggen dat het slecht of juist goed gaat met een partij.

We krijgen nu een panel maar u weet dus niet wie daarin zitten, maar het zijn mensen met verschillende rollen: peilers, journalisten en wetenschappers.

Het panel illustreert tot dusver de inleiding. Kleine verschillen tussen partijen moet je niet uitlichten, want die kunnen ook binnen onzekerheidsmarges vallen. Overigens doen de stopcontacten in dit gloednieuwe gebouw het niet.

De vraag komt op of peilingen invloed hebben op de verkiezingsuitslag. Een panellid zegt nu dat er ongemak is over peilingen in de laatste week voor de verkiezingen. Burgers schakelen dan pas in.

We horen dat je niet kunt zeggen dat peilingen zoveel invloed hebben, want tegelijk gebeurt er iets tijdens de campagne. Je weet dus niet wat het effect is.

De winst van Pim Fortuyn in Rotterdam in 2002 liet zien dat media wel kunnen denken: hij heeft nul zetels, we negeren hem, maar dat je daar op een gegeven moment op terug moet komen.

We horen dat het naar de verkiezingen toe moeilijker vol te houden wordt dat peilingen geen voorspelling zijn. Dat wordt steeds meer gezien als een op een. Mensen gaan anders tegen peilingen aankijken naarmate de verkiezingen dichterbij komen.

We zijn nu bij de vragen uit de zaal gekomen en misschien begint iemand een lange monoloog waar ik geen touw aan vast kan knopen.

We krijgen nu discussie over wat 'een kleine steekproef' is. We horen nu voorbeelden uit individuele peilingen waarvan niet helemaal duidelijk is wat er mis was.

Iemand in de zaal zegt dat je vaak het Messias-effect hebt, PvdA in 2012, BBB en PVV in 2023, Jetten in 2025, etc. Krijg je niet veel teleurgestelde kiezers? We horen dat dit een breder probleem is dan de berichtgeving over peilingen.

We gaan nu naar het oplossingendeel. We horen nu dat je met peilingen niet bakken met geld verdient. Peilingen zijn een geschenk aan de democratie, horen we. Lachje in de zaal. Peilingen zijn ook breder dan alleen zetels.

We horen dat de discussie over positieve en negatieve effecten van peilingen al lang loopt. Zo is er een idee over een peilingverbod in de dagen voor de verkiezingen.

Maar daar blijkt geen steun voor te bestaan onder betrokkenen. Wel moet je horse race-effecten voorkomen. Ook moet je proberen twijfels te laten zien, marges enzo. Dat gebeurt ook wel.

Er is ook een peiling gedaan hoeveel mensen er gebruik maken van peilingen om te bepalen waar ze op stemmen. Tien procent gebruikt hier peilingen voor, twee procent vindt dit de belangrijkste bron.

Toch is het bandwagon-effect (stemmen op de winnaar volgens de peilingen) niet helemaal onwaar, zo horen we. Iemand zegt nu dat je zo'n peilingpauze kunt proberen, maar dan moet je het waterdicht regelen.

Tweede panel nu met journalisten en peilers. We moeten nu als zaal zeggen of er een probleem is. De meeste mensen denken dat er wel een probleem is met peilingen.

Een van de panelleden vindt peilingen gewoon relevante informatie voor kiezers. Een ander panellid wil wel een pauze. Peilingen verdringen de inhoud.

We horen nu iemand zeggen dat verslaggeving inhoudelijker zou moeten zijn, bv. dat er in zorg bezuinigd zou moeten worden. Dat vonden veel partijen maar er was nauwelijks verslaggeving over.

We horen dat journalisten hypocriet zijn die doen alsof ze niet over peilingen schrijven, maar ze gebruiken ze de hele tijd, bv. om te bepalen over wie je moet schrijven.

Iemand zegt nu dat een peiling heel belangrijk is om mensen te laten zien wat de uitslag kan zijn. Dan kunnen ze die uitslag nog aanpassen, als het ware.

Het idee is dat horse race-verslaggeving niet slecht is, maar wel als die inhoudelijke verslaggeving verdringt.

We horen nu dat trends van overgangen heel interessant zijn. VVD'ers gaan naar JA21, de PVV zakt weg en dat gaat naar FvD. Als je dit soort dingen niet vertelt, geef je een onvolledig beeld: wat vinden kiezers van wat er gebeurt?

Er wordt meerdere keren gezegd dat de verslaggeving te weinig over inhoud gaat. Iemand in de zaal begint te steigeren. Als je denkt dat er weinig inhoud ligt, dan lig je onder een steen.

Er is nu een soort debat of je de gesprekken in talkshows van buitenaf zou kunnen sturen, omdat sommige vragen niet goed zijn. 'Het gaat niet goed he, meneer Timmermans', dat soort dingen.

De Chatham House Rule geeft mensen in het publiek zonder enige correctie monologen te houden.

Ik ben ondertussen erg in verwarring over wat het probleem precies is dat hier wordt besproken. En aan de mensen om mij heen gezien ben ik niet de enige.

Er is nu iemand uit de media die open staat voor verbeteringen maar in verwarring lijkt te zijn wat het probleem is en hoe je dat oplost.

Er is nu iemand die zegt dat de discussie over de onzekerheid van peilingen - de marges - al vijftig jaar oud is.

Dat lijkt me een mooie afsluiting. Ik weet niet zeker of we vanmiddag echt iets wijzer zijn geworden, maar ik zal er nog wat over schrijven. Doneren? Dat stel ik op prijs. chrisaalberts.nl/twitter/

Mijn werk kun je volgen via de volgende socials. Een fijne dag. #eind linktr.ee/chrisaalberts

@threadreaderapp unroll