Thread by @EasyRid04682094

Jan Olszewski w ogóle nie był politykiem. Był człowiekiem wielkich zasług, osobiście uczciwym i odważnym. I nie umiał zapewnić swojemu rządowi większości, co więcej pogrzebał ten rząd akcją lustracyjną. Przy okazji grzebiąc na następne 5 lat szanse na lustrację w ogóle <wątek>👇

Kryterium skuteczności nie tyle służy do oceny polityka, co odróżnia go od nie-polityka. Daruję tu sobie żarciki, że polityka to wojna prowadzona innymi środkami, ale umówmy się - polityk, żeby w ogóle było go za co oceniać, musi być w stanie zdobyć i utrzymać władzę.

Zdobycie władzy nie jest jednak celem samym w sobie. Poza politics mamy jeszcze policy i governance. Nawet jeśli polityk jest zbyt tępy, żeby wdrażać jakąkolwiek policy świadomie, to nicnierobienie, czyli oddanie pola procesom zewnętrznym też jest pewną formą polityki publicznej.

Cele (i skutki) polityki publicznej podlegają ocenie etycznej, o czym za chwilę. Istotne jest, że jest to ocena oparta o inne kryteria niż środki niezbędne do jej realizacji. W przestrzeni politics w ogóle nie ma miejsca na wiele norm indywidualnej moralności jednostki.

Polityk, wiadomo - kłamie i zdradza, od tego jest. Nie rozliczamy go z tego, rozliczamy go z policy. Mówiąc mniej brutalnie: istnieje etyka celów (co ma osiągnąć i co realnie osiąga polityka publiczna) i etyka środków. Środki podlegają ocenie utylitarnej...

...(czy służą celowi) i pragmatycznej (czy zostały właściwie dobrane). Aby realizować jakąkolwiek policy, trzeba jednak najpierw zdobyć władzę. Od niedawna nie akceptujemy niektórych metod zdobywania władzy, ale nie ze względów stricte moralnych, tylko dlatego że są niepraktyczne

Oceniając cele polityki publicznej, odwołujemy się do mniejszego zła. Decyzje polityczne (=dokonujące autorytatywnej alokacji dóbr) ZAWSZE oznaczają że ktoś umrze. Wiecie ilu chorych można by uratować, gdyby zlikwidować armię, policję, itd i dać te środki na leczenie? No właśnie

Kluczowe pytanie etyczne w obszarze policy brzmi DLACZEGO polityk ma skazać na śmierć akurat tych, a nie tamtych. Jak i gdzie przekierować dostępne zasoby. Jak uregulować dostęp do nich. I tu nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi, to się zmienia w zależności od miejsca i czasu.

Istnieje jednak coś na kształt uniwersalnej formuły, która może nam pomóc w dokonaniu oceny skutków danej policy w konkretnych realiach. Tak, będzie o państwie. Ale inaczej. Osobiście uważam pojęcie państwa za mało przydatne. Państwo wydaje nam się czymś oczywistym, ale...

...państwo takie w jakim żyjemy (albo wydaje nam się że żyjemy) to twór XVIII w. Przez tysiące lat ludzie żyli w społecznościach, owszem ze zorganizowanym systemem władzy, które jednak były od nowożytnego państwa bardzo odmienne, co widać najlepiej gdy spojrzymy na Średniowiecze.

Lepiej mówić o wspólnocie politycznej. Ludzie zawsze (przynajmniej odkąd odkryli osiadły tryb życia) żyli we wspólnotach, które charakteryzowało: 1) rozwarstwienie społeczne 2) istnienie władzy. A od pewnego momentu również 3) obowiązujące wszystkich zasady, które nazywamy prawem

Tylko istnienie władzy może zapobiec wydaniu słabszych nieograniczonej tyranii silniejszych (jak zauważył Hobbes). Nie miał jednak racji, twierdząc że nieuchronnie musi to prowadzić do władzy tyrańskiej. Władza może rządzić w interesie rządzonych, co nb opłaca się jej samej.

Możemy więc oceniać, czy te interesy zaspokaja. Tyle że imię ich legion. Czy istnieje hierarchia takich interesów?
Ja uważam pierwszym i naczelnym z interesów rządzonych jest przetrwanie wspólnoty. Bez wspólnoty politycznej, jednostka istnieć nie może. Interes ten ma dwa wymiary:

1) zewnętrzny: wspólnota musi być zdolna do konkurowania i do korzystnej kooperacji z innymi wspólnotami, bo inaczej zostanie wchłonięta i podporządkowana 2) wewnętrzny: wspólnota musi zachowywać wystarczający stopień integracji wewnętrznej, bo inaczej się rozpadnie.

Nadrzędne cele polityka to: unikać wojen i wygrywać wojny oraz wchodzić w jak najkorzystniejsze relacje z innymi organizmami politycznymi. ORAZ zmniejszać i kontrolować napięcia społeczne w swoim państwie, tak by nie zniszczyły poczucia wspólnoty między wszystkimi obywatelami.

Z postulatu 2 wynika kilka dodatkowych: napięcia społeczne, dezintegrujące wspólnotę mają z grubsza charakter ekonomiczny lub kulturowy. Władza przeciwdziała im, stosując RÓWNOLEGLE środki o charakterze przemocowym (dyskryminacja) oraz redystrybucyjnym (przyznanie praw).

Kochanym lewakom zwracam uwagę, że zawsze będzie jakaś dyskryminacja, bo zawsze ktoś będzie miał mniej. Kochanym prawakom zwracam uwagę, że bez pewnej ilości redystrybucji (czy to materialnej, czy niematerialnej, np "praw") w którymś momencie biedni zaczynają stawiać gilotynę.

Co więcej zawsze będzie systemowa nierównowaga pomiędzy tymi którzy mają więcej, a tymi którzy mają mniej, bo ci pierwsi są po prostu silniejsi, również politycznie. Chodzi o to, żeby ta nierównowaga nie przekroczyła punktu krytycznego. Tak się złożyło, że sprzyja temu demokracja

Demokracja jest fajnym systemem, nie dlatego ze jest moralnie "lepsza" niż inne, tylko dlatego że pozwala rozwiązywać wiele konfliktów społecznych z uniknięciem przemocy, albo z bardzo ograniczonym zastosowaniem przemocy. Co czyni wspólnotę stabilniejszą i bezpieczniejszą.

Pod jednym warunkiem: demokracja oparta jest na przewidywalności i na procedurach. Bez nich się wali, bo - w przeciwieństwie do wcześniejszych modeli - nie ma żadnego uzasadnienia metafizycznego. Musi więc sama uzasadnić swoje istnienie, legitymizować się w oczach obywateli.

Czym je uzasadnia? Tym, że we wspólnocie demokratycznej jednostce żyje się lepiej. Nie tylko zaspokojony zostaje nadrzędny interes przetrwania wspólnoty, ale też jednostka może realizować indywidualne aspiracje. Każdemu wolno dążyć do szczęścia, a państwo pozostawia mu miejsce.

To jest centralny dla klasycznego liberalizmu konflikt pomiędzy wolnością jednostki (jej indywidualnymi wartościami), a państwem. Rozwiązany proceduralnie: poprzez budowę 1) sprawnych 2) chroniących jednostkę instytucji. Zaufanie do nich jest podstawą legitymizacji władzy

...ale zarazem wypełnieniem postulatu integracji wspólnoty. Gdy obywatele tracą zaufanie do instytucji państwa, państwo traci dla nich sens. Wszystko cacy ale gdy wspólnota zostaje zagrożona z zewnątrz, natychmiast reaguje ograniczeniem praw jednostki (np "wojna z terrorem")

Podsumować to wszystko można by bardzo banalnie: polityk musi dbać o wspólnotę, ale ponieważ najlepiej legitymizuje go demokracja, to musi tez zapewnić jednostce tyle swobody ile to możliwe i z tego balansu go rozliczamy. Tyle że to niemożliwe, zwłaszcza w Polsce.

Gdyż w Polsce:
1) obie strony sporu polit mają skrajnie różny pogląd na to co wzmacnia, a co osłabia naszą wspólnotę w relacjach międzynarodowych;
2) obie strony sporu kulturowego wierzą że droga do jego rozwiązania wiedzie przez całkowitą kapitulację tych drugich;
i wreszcie

3) żadna strona nie przywiązuje wagi do instytucji, wierząc że władzę można legitymizować inaczej niż poprzez nie.

Dopóki tych 3 kwestii nie rozwiążemy, nasza wspólnota będzie miała charakter bytu tymczasowego.

A @MazurKrzysztof niech się nie wygłupia, bo go rozliczę z tego.