Gdy 12 września 1725 w normandzkim Coutances w rodzinie le Gentile urodził się syn, nikt nie spodziewał się, jak niezwykłe będzie jego życie. Życie człowieka uważanego za jednego z największych pechowców nauki. Francuskiego Odyseusza, który nie poddał się przeciwnościom losu.
🧵 Początkowo nic nie zapowiadało, że naszego bohatera spotka coś niezwykłego. Jedynym co go wyróżniało co fantazja rodziców, którzy nadali mu aż cztery imiona: Guillaume-Joseph-Hyacinthe Jean-Baptiste, czyli Wilhelm Józef Hiacynt Jan Chrzciciel.

Niedawno emocje wzbudził rozdawany mieszkańcom "Poradnik Bezpieczeństwa".
Warto wiedzieć, że podobne broszury mają swoją historię.
Przyjrzyjmy się dziś wydanemu w 1968 poradnikowi obronnemu:
"Co każdy obywatel o powszechnej obronności wiedzieć powinien i co dla niej czynić".
🧵 Broszura skupia się na zachowaniu ludności w przypadku ataku. Bombowego, chemicznego, biologicznego, a nawet jądrowego.

Wątek z książkami, które przeczytałem w 2026 roku.
Zapraszam do pytań i dyskusji. 1. A. Dumas, Trzej Muszkieterowie

Ci muszkieterowie to warchołowie i porywcze półgłówki, które spryt mają za inteligencję, a pyszałkowatość za szlachecką dumę. Pasowaliby do kmicicowej kompanii z "Potopu". Jedynym rozsądnym bohaterem jest tam kardynał Richelieu.
#readlist2026pl

Top 20 powieści Science-Fiction polskich autorów

Trudna sprawa. Bo SF jest bardzo zróżnicowana. Od space opery, przez fantastykę socjologiczną, aż po historię alternatywną. Na dodatek kilku autorów wybija się znacznie ponad przeciętność.

https://twitter.com/Helfi32017837/status/1958507921316208712

Polska SF zrodziła wiele wybitnych krótkich tekstów prozatorskich. Trudno je jednak porównywać z powieściami. Dlatego nie podejmę się oceny zbiorów opowiadań.
Skupię się wyłącznie na powieściach, które sam przeczytałem. Dlatego może brakować kilku zapewne świetnych pozycji.

Panowanie króla Anglii Henryka VIII jest jednym z okresów, o którym słyszało wielu, nawet słabo znających historię.
Jego rządy stały się inspiracją dla niezliczonych dzieł literackich i ekranizacji. Powieści i filmy od lat fascynują czytelników i widzów na całym świecie.
🧵 Większość tych utworów skupia się przede wszystkim na życiu dworu, intrygach, polityce i oczywiście na sześciu żonach monarchy.
Fascynują nas tragiczne losy Katarzyny Aragońskiej, dramatyczny upadek Anny Boleyn czy krótka obecność Jane Seymour na angielskim tronie.

CHROBRY W LITERATURZE PIĘKNEJ

Mija 1000 lat od koronacji Bolesława I Wielkiego.
Pojawiał się w lit. pięknej wiele razy. Postaram się przedstawić wam mój subiektywny wybór pozycji, w której odnajdziecie Chrobrego jako postać pierwszo- lub drugoplanową.
Zapraszam na🧵
#Chrobry2025 Na początek uwaga: to nie jest ranking. To przegląd. Mam nadzieję, że każdy znajdzie coś ciekawego dla siebie. Wymieniam co do zasady książki, które czytałem, jeśli wspominam o pozycji mi nieznanej, wyraźnie to zaznaczam.
Zachęcam do komentowania i zadawania pytań!

Affleck? Chyba znacie przynajmniej jedną osobę o takim nazwisku, aktora Bena. Dziś poznacie drugiego.

Proszę Państwa, oto historia o Simonie Afflecku, zwanym też Simo Hurtta (Szymon Pies)
To najbardziej znienawidzony poborca podatkowy w historii Finlandii.
🧵 Nasz bohater urodził się w 1660 w estońskiej Narwie. Pochodził z rodziny o szkockich korzeniach, która przeniosła się do Szwecji za chlebem.
Młody Simon swoją karierę związał z poborem podatków, a wszystko przez "wielkie redukcje" króla Karola XI w 1680.

Gdyby zapytać Polaków, jakie powieści sprawiają, że są dumni z historii Polski, większość wskaże na Trylogię Sienkiewicza. Jednym podoba się bardziej, innym mniej, ale wszyscy znają i wiedzą, że to rzeczy pisane "ku pokrzepieniu serc". Znalazłoby się jeszcze trochę utworów literackich budzących uczucia patriotyczne. Sam za młodu czytając opowiadanie Konrada Lewandowskiego "Noteka 2015" aż chciałem wstać i śpiewać hymn narodowy (to SF, w którym Polacy pokonują interweniująca armię USA).

Cesarz bizantyjski lat 578-582, Tyberiusz II Konstantyn przed objęciem władzy był bardzo tolerancyjnym człowiekiem. Jednak po objęciu władzy nieustannie musiał zapewniać, że jest niezłomnym zwolennikiem wyznania chalcedońskiego. Z tego powodu wielokrotnie zwracał się przeciwko monofizytom, arianom, innym heretykom i poganom.

Był też pierwszym cesarzem, który umieścił jeden duży krzyż na rewersie wszystkich swoich złotych monet.

Wyobraźcie sobie 14-letnią dziewczynę, którą w czasach saskich rodzice wydają za mąż za dużo starszego doktora. Wyjeżdża z nim dorobić się za granicę, do Stambułu.
Bez formalnego wykształcenia, pomaga mężowi w praktyce lekarskiej, nabywa z czasem praktycznych
umiejętności. Gdy mąż porzuca ją, zostawiając z dwuletnią córeczką, nasza bohaterka daje sobie radę, prowadząc własną praktykę lekarską. Specjalizuje się w chorobach oczu i klientkach, żonach muzułmańskich dostojników.
Po okresie praktyki w Stambule i Adrianopolu trafia do Sofii.

Obrady sejmu zwyczajnego w roku 1672 rozpoczęły się 26 stycznia. Początkowo przebiegały bez zakłóceń. Wkrótce jego przebieg stał się głośny. I to wcale nie z powodu jego zerwania w marcu przez posła Kazimierza Grudzińskiego. Przyczyną zamieszania została kobieta, pani Kunicka.
1/ Kunicka wcisnęła się do izby obrad, stanęła obok krzesła przeznaczonego dla Feliksa Kazimierza Potockiego i przy zbieraniu głosów odzywała się nieustannie "nie może tu zasiadać imć pan wojewoda sieradzki".
Przyczyna tkwiła w przeszłości.
2/

Marianna di Fiori, czyli opowieść o niezwykłej kobiecie [wątek]

W 1600 r. z Gdańska w świat wyruszyła Marianna, 13-letnia Żydówka. Nie wiemy, kto jej towarzyszył, ani jakie powiązania miała jej rodzina. Wiemy tylko, że trafiła do Trypolisu di Soria (dziś Kada Trypolis w Libanie) Bliski Wschód nie był niezwykłym kierunkiem podróży. Sułtani aktywnie zachęcali Żydów do osiedlania się w Imperium Osmańskim. Liczna w Trypolisie społeczność żydowska miała wiele powiązań gospodarczych z Cyprem i Morzem Egejskim.

O HISTORII POLSKI W POWIEŚCIACH OBCOKRAJOWCÓW

Polska historia jest bardzo bogata. Czerpało z niej wielu pisarzy. O powieściach historycznych polskich autorów już pisałem. Teraz czas na wątek o dziełach pisarzy tworzących w innych językach.

https://x.com/Agatokles/status/1723290609924931882

W wątku, co do zasady, podam przykłady książek przełożonych na język polski i wydanych w naszym kraju. Prawie wszystkie z nich przeczytałem, więc jeśli macie jakieś pytania, zapraszam.

"Poszukiwanie analogii pomiędzy wydarzeniami dziejów starożytnych a naszymi czasami ma bardzo długą tradycję. Wynika ona w dużej mierze ze znaczenia kultury antycznej w nowożytnej Europie. Jest to zawsze zabawa bardzo ryzykowna, w której łatwo o powierzchowne, choć czasem spektakularne paralele. I zwykle jest to domena niespecjalistów. Zawodowy historyk nie powinien ulegać takiej pokusie. Ale niekiedy trudno się oprzeć."

105 powieści historycznych polskich autorów
na 105 rocznice odzyskania niepodległości

/WĄTEK/ Narodowe Święto Niepodległości postanowiłem uczcić własną "listą przebojów" polskich powieści historycznych.

Kilka zastrzeżeń:

Wycieczka do ruin domu Michała Drzymały.

W 1910 roku sprzedał działkę w Podgradowicach, na której wojował z pruską biurokracją za pomocą wozu cyrkowego. Udało mu się kupić stary dom w pobliskim Cegielsku.
Mieszkał tam do 1927 roku. Nie jest łatwo dotrzeć do celu. Pomimo zapewnień lokalnych włodarzy trasa nie jest oznaczona.
Jedna ze ścieżek biegnie przez las.

Spójrz przechodniu na tego sprawcę wojen wydanego traktatem pokoju, spójrz na tego, co pożar swej ojczyzny krwią własną ugasił, spójrz na ofiarę sprawiedliwości, na śmiałego Iksjona z koła fortuny na koło sprawiedliwości przeniesionego i wplecionego
spojrzyj zastanów się i odejdź Niecodzienne były już okoliczności urodzin bohatera naszej opowieści.
Johan Reinhold Patkul, bo to o nim mowa, urodził się w 1660 roku w więzieniu w Sztokholmie. Jego matka Gertrude przybyła tam do uwięzionego męża.

Świat na przełomie 731 i 732 roku był świadkiem apogeum potęgi Arabów pod wodzą dynastii Umajjadów.
Zdawało się, że pochód Islamu jest nie do zatrzymania, a Chrześcijaństwo jest w odwrocie.
(Nieudane oblężenie Konstantynopola w latach 717-718 było tylko drobnym potknięciem).
1/12 Na zach. władca Akwitanii Eudon (Odon Wielki) staje przed dylematem. Bronić się, co oznaczało sojusz i uległość wobec Franków Karola Młota, a może dogadać z Arabami na wzór Wizygota Teodemira, który w 713 poddał się, zachowując dla mieszkańców prawo do wolności religijnej
2/12

Odessa, Mikołajów, Chersoń, Mariupol
Dziś wszyscy te nazwy znamy
Dla Rosjan to skolonizowana przez nich Noworosja
Dla Ukraińców Naczarnomorze, wraz z tradycją Kozactwa oraz księstwa Halicko-Włodzimierskiego tworzy rdzeń trójukraińskiej tożsamości

Warto przyjrzeć się tym terenom Przez wieki stepy nadczarnomorskie były świadkiem przetaczania się wielu fal osadników z różnych kultur.
Najstarszym znanym z etnonimu odnotowanego w źródłach pisanych (m.in. Homer, Herodot) ludem stepowym Nadczarnomorza byli Kimmerowie.

Co by było, gdyby? Pytanie, które nurtuje nas nie raz. Szczególnie gdy rozważamy fakty historyczne.
Są punkty zwrotne w historii, jedno wydarzenie, decyzja, mogą pchnąć historie na nowe tory. Czy to dłuższe panowania Juliana Apostaty, czy inne sojusze w 1939. Dobra publicystyka kreująca historie alternatywne musi brać pod uwagę realia, opierać się na rzeczywistych możliwościach. Dlatego trudno jest znaleźć wartościową, wielu publicystów idzie na łatwiznę.

Inaczej z literatami — mają dużo większą swobodę. Dlatego zaproponuję listę:

Budżety państw tracą wiele potencjalnych wpływów, bo obywatele nie deklarują należnych podatków. Szczególnie duże rozmiary szara strefa przybiera w krajach nisko i średnio rozwiniętych, gdzie duża część populacji nie uważa płacenia podatków za swój obywatelski obowiązek. Jednym ze sposobów rozwiązania problemu unikania płatności są abolicje podatkowe.

Abolicja oznacza darowanie pewnych przestępstw. Różni się od amnestii, która stanowi zbiorowy akt łaski, polegający na darowaniu lub złagodzeniu prawomocnie orzeczonych kar.