Çağrı Mert Bakırcı Profile picture
PhD. #EvolutionaryAlgorithms, #SciComm and #Author. Featured in: @nature, @sciam. Founder/CEO: @evrimagaci, @treeofevo, @kreosus. Board Member: @Balkan_Science
16 Feb
Texas'ta an itibariyle inanılmaz bir iklim ve enerji krizi yaşanıyor. Ben hayatımda böyle bir şey görmedim.

5+ milyon kişiye elektrik verilemiyor, internet gelip gidiyor, birçok yerde su boruları donmuş ve kullanılamaz halde, doğal gaz hatları bile bozuluyor.
Texas sıcağa alışık eyalet, aşırı düşük hava sıcaklıklarına hazırlıklı değil.

Dolayısıyla her şey, eyalet genelinde bir kış fırtınası yaşanması ile başladı.

Sıcaklıklar -20 derecelere, hatta yer yer ötesine kadar düştü ve buna bağlı olarak hem birçok şehirde su boruları dondu.
Bazı yerlerde bu derecede düşük sıcaklıklar en son 1989 yılında görülmüş, bazı yerlerde 1899 yılında...

Yani 100 yıllık bir zaman diliminde ilk defa bu kadar ekstrem bir hava olayı yaşanıyor.

Eyalet tarihinde ilk defa kış fırtınası uyarısı verildi.

Read 40 tweets
12 Feb
+ @MeteAtature: Mutant virüsten korkup, Evrim yok diyenlere selam!

- O tür içi evrim bir kere, türden türe geçiş değil hepiniz yobazsınız!

+ 🤦‍♂️ O zaman bu salgın nereden geldi? SARS-CoV-2 ile SARS ayrı türlerse ve ortak atayı paylaşıyorsa, türden türe de evrim var demektir.
- ...

(5 dakika sonra)

- Buldum! 💡 Tamam yeni bir tür evrimleşti ama virüs halen virüs. Sonuçta evrim virüsler ayaklandı ve karaya çıktı diyor. Hani bunun isBatı nerede?!
Virüsler elbette ayaklanıp etmedi elbette ama tüm canlılar bakteri benzeri ortak ataları paylaşıyorlar, evet.

Bugüne kadar mikroevrimin neden ve nasıl mikroevrim ile sonuçlanmak zorunda olduğunu ve buna yönelik gözlemsel kanıtları 1000 defa anlattık, linkleri bırakacağım.
Read 16 tweets
5 Feb
ABD'de olup aşı konusunu merak eden arkadaşlara:

Önce eyaletinizin sağlık biriminin sitesinden risk gruplarının kategorizasyonuna bakın.

Eğer bir risk grubundaysanız, sadece yaşadığınız county'de değil, aşı olmak için gidebileceğiniz civar county'lerde de aşı sırası alın.
Aşı şu anda sadece 75+ yaşlılara yapılmıyor: bakımevi çalışanları (ve buralarda kalanlar), sağlık personeli, öğretmenler, 16-74 yaş arası altta yatan sebebi olanlar (hipertansiyon, diyabet, obezite, vs.), sigara içenler, gebeler ve daha nicesi... Bunlar sıra alabiliyor.
Bir de "aşı avcılığı" yapanlar (vaccine hunters) var. Kliniklerin kapanma saatine doğru gidip, hiçbir risk grubunda olmasanız da dolaptan çıkarılan ama yapılamamış/artan aşıları oluyorlar.
Read 4 tweets
4 Feb
COVID-19 aşısı (Pfizer) 1. doz tamam! ✅

Bırakın ateşi ve halsizliği, aşı olan yerde ağrı ve şişme bile yok.

Bu nasıl bir ek hafifliğidir yeğenim? 😍
Deneyimi anlatan videoyu YouTube'a atacağız en yakın zamanda. 😊

dar.vin/eayoutube
T+5 saat.

Ağır işçilik yapıyoruz. 😝
Read 6 tweets
3 Feb
Bakın mesela, bu tür bir saldırganlıkla bir yere varamayız.

Önce, yapılan yüklü soru safsatasını deşifre etmek gerek: 159 kişi göz altına alınmış, 108'i (%68) serbest bırakılmış.

O zaman neden göz altına alındılar?

Hani "teröristlerdi"?

haber7.com/guncel/haber/3…
İkincisi, saman adam safsatasını deşifre etmek gerekiyor:

Benim argümanım, "X yaptılar, dolayısıyla Y argümanı hatalıdır." demenin saçmalığı.

Bir protestoya kimlerin, neden katıldığını seçemezsiniz. Böyle bir güç dünyanın hiçbir yerinde yok.
Bu, protestonun argümanını ne düzeyde etkiler? SIFIR!

Eğer "Aman aramıza terörist katılır mı?" endişesiyle protesto yapılsaydı, yeryüzünde hiçbir yerde protesto yapılamazdı.

Gözaltına alınsın alınmasın, geri kalan BİNLERCE öğrenci "terörist" falan değiller!

Terörist ne demek?!
Read 9 tweets
3 Feb
Her sesi çıkan, bu ülkede "terörist, vatan haini, din düşmanı" oluyor. Bu kabul edilebilir değil ve çok tehlikeli. Bir ülkenin yarısı "terörist" olabilir mi?

Bu ülke için her şeyin en iyisini, en doğrusunu tek bir kesim bilmeye muktedir olduğunu sanıyor.

Tamamen yanılıyorlar.
"Katılmıyorum" de, "Desteklemiyorum" de, "Bizim başka fikirlerimiz var" de, "Sizi duyuyorum ve anlıyorum ama biz bunun şu şu nedenlerle daha iyi olacağına inanıyoruz" de.

Terörist ne abi?

Şaka mısınız siz?

Dalga mı geçiyorsunuz?
Siyasetin de, politikanın da, hadi onu geçtim bir insan olarak "insan ilişkilerinin" de bir adabı, bir usulü vardır. Herkes herkesle aynı fikirde olmak zorunda değil ama bunu ifade etmenin de bir raconu vardır. Bu racon, sadece "insan olmak" ile değil, pozisyon ile de belirlenir.
Read 6 tweets
31 Jan
"Size integral kavramını, türevin zıttı olarak öğreten her kimse, onu dava etmelisiniz."

Elbette mübalağa ediliyor olsa da çok güzel söz. 😊

Yüzeysel bir şekilde, Kalkülüsün Temel Teoremi çerçevesinde düşünülünce, söylenen doğru.
Ama bu anlatım, özünde hiçbir bilgi vermediği gibi, aynı zamanda türev ve integralin *gerçekten* ne olduğunu anlamayı çok zorlaştırıyor.

Örneğin türev geometrik olarak eğim hesaplamakta kullanılıyorsa, onun "tersi" olan integral *nasıl* alan hesaplamakta kullanılıyor olabilir?!
Burada çok basitleştirilmiş bir versiyonunu anlatmıştım.

Eminim benden iyisini yapacak da çıkar. 😊

evrimagaci.org/turev-ve-integ…
Read 5 tweets
10 Jan
WhatsApp'ın yeni sözleşmesi hiçbir şeyi değiştirmiyor.

Zaten WhatsApp, eğer ki 2016'da size tanınan 30 günlük süre zarfında bunu reddetmediyseniz, 4 yıldır mesaj içerikleri hariç neredeyse tüm verilerinizi Facebook ile paylaşıyor.

~1.5+ MİLYAR kişinin...
evrimagaci.org/whatsapp-zaten…
Değişen tek şey, zaten 2016'daki o 30 günlük süreden sonra zaten yapamadığınız gibi, artık resmen WhatsApp ile Facebook arasındaki veri paylaşımına engel olamayacak olmanız.

Ama zaten 4 yıldır engel olamıyordunuz, isteseniz bile...

"Facebook'un iş modeli gözetlemedir."
Bu da @eyupcanakman ile 31 Aralık 2018'de WhatsApp'ı bırakıp Telegram'a geçmeye karar verdiğimiz an. 😂

Telegram gizlilik konusunda en iyi uygulama değil ama bizim de o düzeyde gizliliğe ihtiyacımız yok. Arayüzüne bayılıyoruz, ondan tercih ediyoruz. 😊

Signal daha güvenli. Image
Read 13 tweets
14 Aug 20
Doğuştan gelen bir hastalık düşünün. Yavrunuz 2 yaşına kadar hastalık nedeniyle ölmemeyi başarırsa, ömrü boyunca kasları yavaş yavaş eriyecek ve hareketini giderek kısıtlanacak.

Tedavi edilemez olan bu hastalığın gen terapisiyle tedavisi bulunuyor.

Fiyat?

2.5 milyon dolar.
SMA olarak bilinen bu hastalığın keşfedilen yeni ilacının 2 yaşından önce uygulanması gerekiyor.

Dolayısıyla yavrunuz normal veya normale yakın bir hayat sürebilsin diye, 2.5 milyon dolar toplamanız gerekiyor.

Ama süre var: 2 yıl.

Ve yavrunuz, bu sırada gözünüz önünde eriyor.
İnsanlar halihazırda bildiğimiz bu çözüme erişebilmek için GoFundMe sayfaları açıyorlar, insanlara para göndermeleri için yalvarıyorlar.

Bu kısım çok normal! Tabii ki yalvaracaklar, yakaracaklar. Hangimiz yapmayız?

Anormal olan, @Novartis'in buna göz yumması.
Read 17 tweets
31 Jul 20
Halen et tüketen, evrimsel geçmişimizin önemli ölçüde et tüketmekle şekillendiğini ve hepçil olduğumuzun tartışması olmadığını düşünen biri olarak; gelecek nesillerin bizi, et tüketimindeki ısrarımız dolayısıyla yargılayacağını düşünüyorum.

Tıpkı köleliği yargıladığımız gibi.
Bir zamanlar yaptığımız birçok rezilliğin, o zamanlarda çok güçlü "gerekçe" ve "savunuları" vardı.

Bunların bir kısmı belki doğruydu bile!

Ama bu, bizim şimdi bu rezillikleri yargılamamız ve hatta lanetlememiz önünde bir engel değil.
Kültürel bir tür olmanın en ilginç tarafı, biyolojik temellere meydan okuyabilmek. Biz, işimize geldiğinde biyolojik kökenlerimize zıt düşmekte tereddüt etmiyoruz.

Yahu, beton binalarda ve şehirlerde yaşıyor, uçakla kıtaları aşıyor, savaşta bile kural ihlalini cezalandırıyoruz!
Read 28 tweets
28 Jul 20
Üniversite sınavı konu ortalamaları ve soru sayısı:

TYT
📌 Temel Matematik: 5.5 / 40
📌 Fen Bilimleri: 2.6 / 20

AYT
📌 Matematik: 7.5 / 40
📌 Fizik: 1 / 14
📌 Kimya: 1.4 / 13
📌 Biyoloji: 1.3 / 13

Neden eğitim var ve sınav yapılıyor ki? Ortalama öğrenci *hiçbir şey* bilmiyor.
Ya eğitim sistemi hiçbir şey öğretemiyor, ya sınav öğretileni ölçemiyor, ya da daha fenası: her ikisi de...

Her halükarda bomboş bir iş.

Bariz bir şekilde, üniversite kotalarını doldurmak için yapılan bir sıra atama çabası. Amaç eğitim/öğretim değil. En azından bu sonuçlarla...
Elbette ortalama öğrencinin tüm soruları bilmesini beklemek anlamsız (gerçi niye?).

Ama ortalama öğrenci, yıllarca eğitim gördüğü alandaki soruların en azından yarısını bilemiyorsa, bir veya birkaç yerde problem var demektir.
Read 4 tweets
26 Jun 20
COVID-19'da çok önemli bir gelişme yaşandı: İnsandan mink isimli bir hayvana geçen SARS-CoV-2, tekrardan insana bulaştı!

Olayın kendisi ilginç (etik, risk, evrim her şey var). Ama insanlardaki salgınla ilgili başından beri söylediğimiz 2 şeyi doğruladı.

evrimagaci.org/covid19da-ters…
1) Sosyal mesafelendirme AŞIRI önemli çünkü insanların birbirine ne kadar yakın olduğu virüsün evrimini doğrudan etkileyebilecek bir faktör.

2) Sürü bağışıklığını unutun! Minklerde, tam da insanlarda da olmasını beklediğimiz gibi, salgın %90 enfektivite sonrası duruyor.

Açalım.
Başından beri virüs üzerinde pek bir pozitif seçilim baskısı olmadığını, zaten rahat rahat yayıldığını anlatıyoruz. Hatta öldürücülüğünün artmasına gerek de yok; çünkü çok öldürücü ve hasta edici olan soy hatları kolay kolay yayılamayacak ve elenecekler. Az ölüm, çok bulaşma.
Read 14 tweets
19 Jun 20
Aşırı klişe, biliyorum ama, bunu her deneyimlediğimde tekrar haykırmak istiyorum:

Eğitim sistemleri sınav/not odaklı olmaktan çıkmadığı sürece, çocuklara öğrenmenin ne kadar keyifli ve tatmin edici bir şey olduğunu öğretmeleri imkansız!

"Zor" değil, "imkansız".
Elbette yaş ile birlikte gelen olgunlaşma, öğretmenin yetenekleri ve zamanla oluşan fikrî gelişimin de muhakkak etkisi var ama, lise sıralarında adeta tiksinerek okuduğum konuların BİREBİR AYNISINI, şimdi "Vay canına!" diyerek okumak gerçekten tuhaf bir deneyim.
Bu farklı bilişsel deneyimin ardında yatan sebeple ilgili kanaatim, bunun en büyük nedeninin, o konuları "girmeyi daha en başından istemediğim bir sınavı geçmek" için değil, "ilgim o yönde evrimleştiği" için ve adeta "vakti geldiği" için, kendi tercihimle öğrenmeyi seçiyor olmam.
Read 20 tweets
6 Jun 20
İnternet üzerinde (elbette bazı) insanlar bir espriye neden gülüp geçemiyorlar? Neden her şeye sahte bir sivri zeka, sahte bir sivri dil ile cevap verme ihtiyacı güdüyorlar?

Çünkü sosyal medya, "beğeni, paylaşma ve öne çıkarma" mekanizmasıyla sivri olanı yüceltiyor.
Gerçek hayatta, 1000 kişilik bir salonda iyi bir espri yapıldığını düşünün. 1000 kişinin 900'ü gülecektir. Geri kalanı çeşitli nedenlerle komik bulmayacak; ama nedenini kendine saklayacaktır. Ama aşırı nadirdir ki onlardan herhangi biri komedyeni gömmeye, ezmeye çalışsın.
İnternette bir espri yapıldığında, yine 1000 kişinin 900'ü gülüp geçiyor. Bunların belki 200'ü yorum olarak alta esprinin komik olduğunu doğrulayan ibareler bırakıyor. Beğenmeyen 100 kişinin ise 50'si, kaynağı gömme yarışına giriyor.
Read 10 tweets
28 May 20
Bir sahtebilim olan astrolojinin en sinir bozucu tarafı ise "astroloji" (yıldız araştırması) sözcüğüne "çökmüş" olmaları.

Halbuki astroloji falcılık, astrolog falcıdır.

Yıldız astrofiziği, astrodinamiği, vs. çalışan ise astrolog.

Ama sözcüğü 5 asır yıkasak belki anca paklanır.
Kıyas olması bakımından, gerçek yıldız bilimcilere "astronom", gerçek yıldız bilimine ise "astronomi" diyoruz.

Bu sözcük, "yıldız sayma" anlamına geliyor.
Yıldız kategorizasyonu astronominin önemli bir parçası, tamam ama, bir astrologun işi yıldız saymaktan (kelimenin tam anlamıyla "astronomi") ve masal uydurmaktan ibaret, bir astronom ise gerçekten yıldızları çalışıyor (kelimenin tam anlamıyla "astroloji" yapıyor).
Read 8 tweets
6 May 20
Ana akım medya, SEO'ya nasıl mahkum oldu ve ne tür bir iğrençlik yaşanıyor, gelin hep birlikte görelim.

"Filyasyon" ne demek, merak ettiniz ve Google'a yazdınız diyelim. Bende ilk sırada @Hurriyet çıkıyor. Peki, girdim içine, başladım okumaya...

Satır satır alıntılıyorum:
Başlık: "Filyasyon nedir ve ne demek? Türkiye'deki filyasyon süreci nasıl işledi? TDK'da filyasyonun anlamı"

Tamam, peki.

Lütfen yazdıklarımı satır satır, kelime kelime okuyun. Birebir @Hurriyet'ten, aynı sırada alıyorum.
Alt başlık:

Filyasyon nedir? sorusu, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın yaptığı açıklamalarla beraber, yanıtı araştırılan konulardan oldu. Özellikle corona virüsü gelişmelerini takip edenler, filyasyon corona virüs ilişkisinin ne demek olduğunu ve filyasyonun koronavirüste (...)
Read 31 tweets
5 Apr 20
Salgının uzun sürüyor olmasının çok tehlikeli 2 yan etkisi var:

1) Sahtebilimciler yavaş yavaş uyanmaya başladılar.

2) İnsanlar hastalıktan "sıkıldı".
Sahtebilimciler uyanıyorlar, çünkü artık ilk şoku atlattık ve bu salgının hayatımızın bir parçası olduğunu kabullenmeye başladık.

Bu da, bilim düşmanları ve sahtebilimcilerin artık bundan ekmek yemeye başlaması için bir işaret fişeği.

Bunu körükleyen de yukarıdaki 2. yan etki.
İnsanlar, her gün gelen vaka ve ölüm haberlerine karşı hissizleşmeye başladılar.

Bu, salgından "sıkılma" ile sonuçlanıyor.

Bu da, insanlarda "Aman canım yeter artık tamam 1 ay, 2 ay oldu, artık bu hafta falan biter." gibi bir sanrıya kapılmalarına neden oluyor.
Read 7 tweets
19 Jun 19
#Eğitim ve #YKS19 hakkındaki tartışmalar devam ederken, #Fransa'da Napolyon'un emriyle 1808'den beri uygulanan "bac" sınavından söz etmekte fayda var.

Bu, her lise öğrencisinin mezuniyet için geçmek zorunda olduğu açık uçlu bir sınav.

Sorulara birkaç örnek vermek istiyorum:
• İnsanlık kendisi hakkında illüzyonlar yaratmaya mahkum mudur?

• Bilimsel bir hipotezi ispatlayabilir miyiz?

• Gerçeği aramak bizim görevimiz midir?

• Devlet olmadan daha özgür olur muyduk?

• Doğal arzular gerçek olabilir mi?

• Çalışmanın tek amacı faydalı olmak mı?
• Her inanç, mantığa ters olmak zorunda mıdır?

• Geçmişin tutsakları mıyız?

• Teknolojik gelişmeler özgürlüğümüzü tehdit eder mi?

• İmkansızı arzulamak absürt mü?

• Teknik gelişmeler insanları dönüştürür mü?

• Dil, düşünceye ihanet eder mi?
Read 16 tweets