⚓️Yuşa / يوشع بایرام اوغلی⚓️ Profile picture
Akdeniz Dünyası ⚓️ Venedik-Osmanlı İlişkileri🪶 Bahr-i Muhit’te Bir Keştiban🌊Meraklı Bir Arşivist 📜 Osmanlı Modernleşmesi Üzerine Düşünür/Selimî 18.yy Meclubu
Jan 7 17 tweets 3 min read
Yıl 1926.Harf inkılabına iki yıl var. Ancak basında şiddetli bir hurufat tartışması var ve bir yandan da latin alfabesine geçilsin mi geçilmesin mi anketleri yapılıyor. Bu tartışmalar yurt dışından da takip edilmekte. 150’liklerden olan Rıza Tevfik ilginç bir teklif sunuyor:“illa Image Alfabe değişecekse Türk yazı diline daha uygun olan Ermeni harflerine geçilmelidir!”

Mektup 23 Mart 1926’da Amman’dan Rıza Tevfik gibi bir başka sürgün olan Abdülhamit dönemi Adliye Mektupçusu Şevket Beyin oğlu Sabih Şevket’e yazılmış. Şöyle diyor; “ Hurufât-ı Arabiye’ye
Aug 24, 2025 8 tweets 2 min read
Evet, bu türden düellolar var. Ya Osmanlı tarafı ya da Habsburg tarafı davetiye gönderiyor falan yere gelin orda düello edelim diye. Tabi her iki tarafın ‘devletlüleri’ bu türden karşılaşmalara şiddetle muhalif ancak Osmanlı bazen de kazanını timar vererek ödüllendiriyor. Image Mesela Mohaç Beyi Kasım Bey’in adamı Haydar’la bir Macar şövalyesinin 1542’de yaptığı düello buna örnektir. 👇🏻
Aug 12, 2025 4 tweets 2 min read
1847’de Bağdat’taki alayın üçüncü taburu neferlerinden Hamari peygamber’e (a.s.v) küfür etmiş. Fetvahaneden alınan fetva icabı Sultan Abdülmecit derhal idamına hüküm vermiş.

“ Musul’dan müretteb olub Bağdad cânibinde ikâmet üzere olan asâkir-i nizâmiye-i şahânem alayı üçüncü Image taburunun sekizinci bölüğü neferâtından Bağdadlı Hamâri nam habis, haşâ sümme haşâ sebb-i nebi ( peygambere küfür) fazihasına ( rezilliğine) cür’et ve sâir elfâz-ı küfriye ( küfür ifadeleri) tekellümüne cesâret etmiş olduğu makbul’ş-şehâde çend nefer kisan şehadetleriyle
Apr 17, 2025 5 tweets 7 min read
FAS-OSMANLI İLİŞKİLERİ III

1691’de Fas hükümdarı Osmanlı idaresinde bulunan Tilimsanı almaya yeltendiyse de başarılı olamamıştır. bu konudaki çatışma taraflar arasında geçici bir gerginliğe neden olmuştur Mevlay İsmail 1699’un Nisan’da II. Mustafa’ya bir mektup göndererek Cezayirlileri şikayet edecektir fakat kendisine verilen cevapta Osmanlı padişahı tarafından Osmanlı Devleti’nin Cezayir’deki donanmasına yardımcı olmadığı için şikayete hakkı olmadığı ifade edilecek. Bundan dolayı Sultana kinlenen Mevlay İsmail 1703’te Tilimsan’a tekrar saldırarak burayı Türklerin elinden almaya çalışsa da yine başarı elde edemeden geri çekilecektir.

Mevlay İsmail 1727’de öldükten sonra oğulları Mevlay Ahmet ile Abdülmelik birbiriyle mücadeleye başlamışlardır. Bu esnada Cezayir’de Fas‘a gelen bir elçi çok kıymetli eşya yüklü bir Cezayir gemisinin fırtınadan dolayı Fas sahillerine sürüklenmiş olduğunu ve malların Fas halkı tarafından yağmalandığını dile getirerek bunun tazminini istemiş ve yeni hükümdarın culusunu tebrik etmek istemiştir. Aynı zamanda Cezayir elçisi,
iki kardeşin kavgasına son vermek için memleketin kardeşler arasında taksimini teklif etmişse de kabul ettirememiştir. O sırada Cezayirlilerin Fas’a taarruzu ülkeyi büsbütün altüst edeceğinden Mevlay Ahmet elçiye hürmet ve iltifat gösterip istenilen tazminatı da peşin ödemiştir. Elçi gittikten kısa bir süre sonra Mevlay Abdülmelik Marakeş’te hükümdarlığını ilan etmiştir. Bu iki kardeşin birbiriyle kavgası esnasında daha önce mağlup olup murabıtların zaviye ve ribatlarına sığınmış olan hükümdarlar da nüfus toplamış olarak kavgaya karışmışlardır.

Mevlay İsmail’in öldüğü 1727’den 1757 tarihine kadar 20 yıl içinde altıdan fazla sultan birbiriyle mücadele etmiştir. Bunların arasından Mevlay Abdullah bin İsmail 1747’de Fas’ın kendisine itaatini temin eden şerifler sayesinde bütün memleketi tek idare altında toplayan hükümdar olmuştur.Image
Image
Mevlay Abdullah 1757’de ölünce yerine oğlu Mevlay Muhammet hükümdar olmuştur. Babasının dönemindeki olaylar Mevlay Muhammed için ders niteliğinde olacaktır Mevlay Muhammed yeni bir oluşumda otoritesini tekrar inşa etmiş, dini lider olarak din işlerine daha fazla önem göstermiştir. Mevlay Muhammed halk tarafından sevilen ve desteklenen yerel liderlere yatırım yaparak bunlara kendini benimsetmek suretiyle merkezi olmayan bir temele dayalı yeni bir devlet yapısı kurmuştur. Ordusunu ülke toprakları üzerinde yerleşmiş vergi muafiyeti olan topluluklarını oluşturmaya özen göstermiştir. Ticareti geliştirerek tarım üzerindeki vergileri kaldırmak istemiştir çünkü gümrük vergileri devlet işlevi için gerekli minimum ihtiyacı karşılayacaktı. Bu sebeple politik eşitlikte bir nevi devrim yapmıştır. Kendisinden öncekilerin yaptığı gibi vergi toplamayı artırmaya çalışmak ve bağımsız ordu ile devleti güçlendirmek yerine bağımsız bir vergi sistemi getirerek güçlü orduyu dağıtmaya çalışmıştır. Mevlay Muhammet diğer taraftan Sâfi limanın ticaretini yükseltmeye ve yeni cami ve mescitlerin binasını çalışmıştır.

Bu dönemde Fransa ile temasa geçerek bir muahede yapmayı teklif etmiştir. Bu davranışındaki amacı Osmanlı sultanı ile aynı derecede bulunmak istemesindendir. Hilafet meselesi gerek Fas’ın gerekse Osmanlı Devleti’nin çok önem verdiği bir konudur. iki İslam Devleti’nin hilafet meselesi konusunda Fas hükümdarlarının şerifliklerine, Osmanlı sultanlarının kuvvetlerine güvendikleri mevccut konuyla ilgili baskın görüşlerdendir. Fas hakimi Mevlay Muhammed 1772’den 1786’ya kadar Fransa’da bulunan Faslı diplomatlar ile bu emeline ulaşacaktır. Bu diplomatlar ticari planları üzerine istediklerini elde edememelerine rağmen politik ve diplomatik açıdan Versay anlaşmasıyla Fas sultan’nın Türk sultanına eşit itibar hakkını en azından Fransa nezdinde elde etmiştir Bununla birlikte Osmanlılarla aralarında her ne kadar hilafet rekabeti olsa da Fas hükümdarı bazı hediyelerle birkaç adamini İstanbul’a göndererek özellikle de donanma inşası için gerekli olan aksam ve edevatı alma isteğinde bulunmuş ve bütün istekleri Osmanlılar tarafından yerine getirilerek adamları memnun bir şekilde geri gönderilmiştir.Image
Image
Sep 9, 2024 68 tweets 14 min read
Takıyyüdin’in kurduğu rasadhane kuruluşu ve yıkılışıyla Osmanlı tarihinin en tartışmalı ve ne yazık ki en manipüle edilen konulardan biridir. Bilhassa rasadhanenin yıkılması sıradan bir din bilim çatışması şeklinde yorumlanmakta ve bu konu üzerinden Osmanlı’nın bilim düşmanı Image olduğu iddiaları şekillendirilmektedir. Meselenin özünde ise ne bilim karşıtlığı ne de din-bilim çatışması yatmaktadır. İlk önce Takıyyüddin’in kişiliğinden başlayarak konuya girelim. Şam’da 1521 yılında doğan Takıyyüddîn Mısır ve Şam’da çeşitli âlimlerden hadis, tefsir, fıkıh
Jul 20, 2024 7 tweets 2 min read
El insaf yahu!Tamam mizah yap da düzgün yap. Bi kere kıyas yanlış, arada dönem ve dönem koşulları açısından koca bir uçurum var.Ruslar İstanbul’a dayanmış, başkentiniz işgal altında sayılır.İngiltere,Kıbrıs idaresi İngiltere’ye verilmezse Malta’daki İngiliz donanmasına Kıbrıs’a harekat emri veririz diye tehdit dolu nota veriyor. Bu koşullarda hangi ordu ve donanmayla İngiltere’nin Kıbrıs harekatına engel olacak ? Bırakın Abdülhamit’i bir yana onun yerinde Sultan Reşad’ın olduğunu varsayın.Aynı şeyle bu sefer o itham edilecekti.
Jun 20, 2024 10 tweets 4 min read
Kefevî’nin Tuhfetu’ş-Şâhan isimli ilmihal kitabında Müslim-gayrimüslim ilişkisi üzere bazı ilginç maddeler:

“ Bir zimmi kilise yolunu göster deyu bir müslime sual itse göstermek layık değildir.”

“Bir kimsenin babası kafir olmağla keniseye varub babasını keniseden eve götürmek
Image
Image
caizdir. Amma evden kenisâya gö[t]ürmek caiz değildir.”

“ Yehudi hamama girdikte Müslim olan dellâk fülus [para] tama’ıyla hidmet etmek mübahtır. Mücerret ta’zimen hidmet etmek mekruhtur.” Image
Mar 11, 2024 9 tweets 3 min read
Benzer bir durum da II.Bayezid’in Akkerman seferinde yaşanıyor.Kırım Hanı Mengli Giray’ın Tatarlarından biri mürted olarak serkeşlik yaptığından bundan bıkan Mengli Giray,icabına bakılmak üzere II.Bayezid’a şikayet etmiş.Padişahın emriyle elleri bağlanıp bir filin altına atılmış. Kemalpaşazâde hadiseyi Tevârih-i Âli Osman’da anlatırken, Tatar askerinin haşhaşa döndüğünü ifade ederek “değirmen taşı altında eczâ-yı haşhaş gibi mütelâşi oldu (yok olup helak olmak)” demektedir.
Jan 15, 2024 6 tweets 2 min read
Sultan İbrahim deli değildir, psikonevroz hastasıdır. 100’üzerinde Hatt-ı Hümâyûnunu okudum. Mühim bir kısmını buradan paylaştım. Akli melekleri yerinde olmayan adam o hatları yazamaz. Her gün devlet meselelerine dair etraflıca malumat istiyor. Sadrazam Göndermeyince de
Image “ bugün devletime müteallik cevap gelmedi. Etrâf-ı eknâfdan ne haber geldi ise bildüresin” sık sık tebdil çıkıyor bu yüzden paşalar bu kadar sık çıkmayın diye uyarıyor. Hatta bir hattında “ Sık sık tebdil çıkma demiştin ne vakit çıkarım yazıp bildir” diyor ( bulursam paylaşırım)
Jan 9, 2024 4 tweets 1 min read
Şehzade Murat ( III.Murat) Manisa’dan geldiğinde Ramazan ayı dolayısıyla oruçludur. Babasının vefatını öğrenince maiyetiyle Mudanya iskelesine hareket ediyor. Kendisini almaya gelecek kadırga ortalıklarda olmadığı için de limanda demirli olan nişancı Feridun Ahmed Bey’e ait bir gemiye binerek fırtınalı bir havada sarsıntılı bir yolculuktan sonra İstanbul’a ulaşıyor. Yol boyunca deniz tutmasından dolayı sürekli kusmasından orucu bozulacak ve sahurda yediklerini de çıkardığı için İstanbul’a geldiğinde haliyle aç ve yorgun oluyor. Hatta yolculuk o kadar
Oct 21, 2023 13 tweets 2 min read
Dünya tarihinin en trol savaşlarından biri Karanşebeş Muharebesidir. Olayın başlangıç noktası 1788’de Avusturya İmparatoru II. Joseph’in 130 bin kişilik ordusunun Tameşvar eyaletindeki Mehadiye yakınlarında Osmanlı ordusuna yenilmesidir. Elli bin kadar kadın ve çocuk esir alan Osmanlı ordusu, Avusturya imparatoru ve ordusunu geri püskürterek Şebeş’e sığınmaya zorladılar. Mehadiye’deki bozgundan sonra Şebeş Boğazı’nda, 80 ila 100 bin civarındaki asker ve 500 top ile mevzilenen II. Joseph, Eylül ayında yeni bir
Jun 21, 2023 12 tweets 2 min read
Marco Polo’nun uydurduklarını ve halktan duyarak aktardığı ifadelerin hiçbirisini yıllarca tenkit ve tahlile tabi tutmaksızın Doğu’nun ezoterik ve mistik dünyasını kendilerince tarif etmek için kullandılar. Ortaya çıkan ürün de Barthold’ub edebi üslubu müthiş ama içeriği koca bir yalan olan bu kitabı oldu. Hasan Sabbah dönemin batıniler hiçbir zaman haşhaş kullanmamışlardır. Haşhaş kullanımı kendisinden sonraki dönemde Hasan Sabbah’ın kurduğu nizamı değiştirenlerin uyguladığı faaliyetlerin neticesinde ortaya çıktı. Hasan Sabbah, aşırılıklarıyla bilinen
Mar 10, 2023 35 tweets 6 min read
İlber Hocam, Türkiye’nin tarih noktasında çok mükemmel yetişmiş bir isimsiniz lakin gerçekleri çarpıtmanın büyük bir ilim adamı olan sizin gibi bir zata faydası yoktur. Menderes’in 14 Mayıs seçimlerinden önce halkla ilk toplantısını yaptı Gediz civarında bir yerde Menderes’in seçmenlere yol, elektrik, su getireceklerini, gelirlerini arttıracaklarını vs anlattığını oysa halkın bu en temel ihtiyaç konuları ile ilgilenmediğini buna karşılık
Mar 10, 2023 4 tweets 2 min read
Sultan Abdülaziz’in Avrupa seyahati dönüşü İstanbul’da top atışlarıyla karşılanıyor.Sultaniye Vapuru Tophane limanına yaklaşıyor.(1867) resim Galata Kulesinden çekilmiştir. Sultan Abdülaziz Avrupa seyahatine çıkma fikri İstanbul'daki ulema arasında ciddi tartışmalara sebep oldu👇🏻 Image Çünkü "Darü'l-Harp" olan Avrupa topraklarına Osmanlı sultanı ancak gaza için gidebilirdi. Saray etrafında uzun süre tartışılan bu mesele sonunda bazı yazarların iddiasına göre şöyle bir çözüm bulundu.👇🏻
Mar 10, 2023 4 tweets 1 min read
1789 Osmanlı-Rus savaşının başlangıcı esnasında 1.Abdülhamit’in yazdığı bir Hatt-ı Hümâyûnu. Kalyoncu askerleri ve ordu çıkana kadar Üsküdar, Tophane ve Tersane civarında eğer var ise fahişelerin habs edilmelerini emrediyor. “İstanbul’da ve Üsküdar ve Tophane ve Tersane ve Sair mahallerde ne kadar fahişe avretleri var ise donanma askeri ve kara askeri çıkınca bi’l külliye men’ u habsleri kat’î emrimdir.”
Feb 20, 2023 24 tweets 4 min read
Bugünlerde herkesin severek olduğu Evliya Çelebi Seyahatnamesi 1896’da sansürlü kitapların arasındaydı. Üstelik zararlı neşriyat olduğu için ikdam matbaası tarafından basılan seyahatnameler toplattırılıp yaktırılmıştı.Tabi II. Abdülhamit iktidarının sansürcü politikasını bilmek Süreci daha iyi tefhim etmemizi sağlayacaktır. Fakat bu sürece geçmeden evvel zikredilmesi gereken bazı mühim noktalar bulunmaktadır.
Feb 19, 2023 5 tweets 1 min read
Mark Saykes’ın 1902’de Beyrut’tan başlayarak tüm şark dünyasını gezmeye çalıştığı seyahatinde kaleme almış olduğu “ Darü’l İslam” adlı eseri Türklerin vatanseverlik ve kişiliklerine dair hem doğru hem de acı bazı gerçekleri gözler önüne seriyor. Image Marks cümlelerine şöyle başlıyor:

“Doğruyu söylemek gerekirse kendilerini batı kültüründen saymaya çok meyilli olmalarına rağmen Türkler çoğunlukla parlak insanlar değillerdir. Bu kulağa sıradışı gelebilir ama şimdiye dek edindiğim tecrübeler bunun doğru olduğunu söylüyor.
Jan 30, 2023 77 tweets 18 min read
Astroloji tarihsel çerçeveye bağlı olarak farklı şekillerde tanımlanabilir. Akdeniz’in etrafında filizlenen eski Yunan-Roma dünyasının bilim geleneklerini benimsemiş olan kültürlerde astroloji Aristoteles-Batlamyus anlayışındaki evren modeline uygun olarak gök olaylarıyla dünya işlerini bağlantılı sayan bir düşünce sistemini ifade eder. Söz konusu evren modelinde nesneler de insanların hıltlar nazariyesinin ( sıvılar teorisi) tarif ettiği zaçlarına göre birbirlerini çektiği ya da ittiği varsayılır.
Oct 26, 2022 36 tweets 12 min read
Bana en çok sorulan sorular arasında Osmanlıcamı nasıl geliştiririm sorusu yer almakta. Ben de bu konuda Osmanlıca nasıl gelişir üzerine bol kaynaklı bir zincir hazırlamaya karar verdim.
👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻👇🏻 Eğer henüz sıfırsanız ve Temel seviye Osmanlıcanız yoksa bunda ahlanıp vahlanacak bir durum yok. Zira dönemimiz her türlü kaynağa erişimin olduğu internet çağı diye adlandırılan bir dönem.
Sep 11, 2022 15 tweets 3 min read
Fatih Sultan Mehmet, Trabzon’un fethine gitmeden evvel Anadolu’daki Türk birliğini sağlaması gerekiyordu. Hala etrafı Osmanlı topraklarıyla sarılı olup Osmanlı mülkü olmayan beylikler vardı. Bunların en mühim iki tanesi Karamanoğlu ve Candaroğluydu. Image Nitekim Fatih, bu sefer öncesinde Vezir-i Azam Mahmut Paşa’ya : “ Mahmud ,birkaç niyetim var.umarım ki Hak Teala ben zayıfa kuvvet verip anı nasib ede.Evvel biri,şol İsfandiyar vilayetidir ki, Kastomonu ve Sinob ve Koylu hisardır. Benim huzurumu
bunlar giderir.
Sep 6, 2022 86 tweets 16 min read
Kanuni Sultan Süleyman, Osmanlı tarihinin en uzun tahtta kalan padişahı olmakla beraber saltanatı içerisine bir çok zaferi sığdırmış, daha sonra gelen Osmanlı hükümdarları için hep bir rol model olmuştur. Islahatname yazarlarının bazıları için altın çağın muhteşem efendisidir. Saltanatının noktalanacağı Sigetvar Seferi ( yaygın olarak bilindiği Zigetvar değil) için büyük bir merasim ve hazırlıkla İstanbul’dan ayrılmadan evvel belki de son seferi olduğunu hissedercesine Eyüp Sultan’a giderek namaz kıldıktan sonra Eyüp Sultan Hazretlerinin türbesi