1-Eylül ayının ortalarına geldiğimiz şu günlerde #COVID19 aşı çalışmalarında son durumu özetlemek istedim. Aslında seyirde daha önceden alışık olmadığım tuhaflıklar olsa da (aşılara ülke adları takılması, erken onayların başkanlar tarafından yapılması gibi) çalışmalar sürüyor.
2- Dünyada 321 aşı adayı halen çalışılıyor, bir çok ülke (ki aralarında daha önce aşı deneyimi olmayanlar da var) aşı geliştirme sürecinde. Sonucun ne olacağının bilinmediği zor ve uzun bir süreç.
3-Astra Zeneca ve Oxford Vaccine Institute tarafından geliştirilen AZD-1222 (ChAdOx1nCov-19), adenovirüs vektör aşılarından biri olup, Faz 3 çalışmasına İngiltere, Güney Afrika ve Brezilya’da toplam 19.000 gönüllü dahil edilmiş durumda.
4- AZD1222’nin ilk klinik çalışmalarının sonunda nötralizan antikor yanıtının iyi olduğu, T hücre aktivasyonunun aşılanan kişilerin %90’ında sağlandığı ve istenmeyen etki profilinin kabul edilebilir düzeyde olduğu gösterilmişti.
5-AZD1222’nin deneysel çalışmalarında ise, aşılanan deney hayvanlarında pnömoni gelişiminden koruduğu, ancak bulaşma üzerine kısıtlı etkisinin olduğu yayınlanmıştı (nazal challenge yapıp bu sonuca şaşırılmasını da anlayamıyorum)
6-AZD1222’nin ABD’de 30.000 gönüllü ile bir başka Faz 3 çalışması yapması planlanıyor (FDA genelde onay için ABD’de gönüllülerin dahil olduğu çalışmaların olmasını şart koşar. İlginç not ABD Başkanı bu çalışma olmadan onay vermek istemişti)
7-AZD1222 çalışmasında, Eylül ayı başında aşı grubunda bir gönüllüde transvers myelit olması nedeni ile hasta alımına ara verildi, daha sonrasında hastanın bulgularının değerlendirilmesi sonrasında kurul çalışmaya gönüllü alınmasına devam edilmesi kararını verdi.
8-AZD1222 ile Temmuz ayında bir gönüllü de daha bulgular olması ile çalışma durmuştu, hastada mulitpl skleroz tanısı konulması ve aşılama zamanı ile ilişkisi ile aşıdan bağımsız olması nedeni ile çalışmaya devam edilmişti (Hastanın bulguları ile aşı olma zamanı arası çok kısa)
9-AZD1222’de yaşanan istenmeyen etki bildirimlerinin iki önemli katkısı oldu, ilki canlı yayında tüm dünyanın gözünde aşı geliştirmeye çalışan bilim insanlarının ve yaptıkları işin ciddiyetini görülmüş oldu.
10-İkinci önemli nokta da siyasetçiler ya da diğer kişilerin verdiği “şu tarihe aşı hazır” yaklaşımlarının Faz çalışmaları devam ederken anlamsız ve tehlikeli olduğu görülmüş oldu, Faz 3 sonuçlarını beklemekten başka yolu olmadığı bir kez daha görüldü.
11-Faz 3 aşamasında olan bir diğer aşı çalışması da Pfizer ve BioNTech tarafından geliştirilen lipid nanopartikül mRNA aşı adayı BNT162b1 aşısı.
12-BNT162b1 aşısı ile deneysel çalışmalada güçlü antikor ve T hücre yanıtı olduğu gösterilmişti. İnsan çalışmalarında da, yüksek nötralizan antikor ve T hücre yanıtı sağlandığı gösterildi.
13-BNT162b1, Faz 3 çalışması 30.000 gönüllü ile (Türkiye’nin de içerisinde olduğu ülkelerde) devam ediyor, gönüllü alımının kısa sürede 20.000 rakamlarına ulaştı. (Bu ilk doz aşılama rakamı, 28 gün sonrasında 2.doz aşılamalar var).
14-BNT162b1 aşısı Faz 3 çalışması için Pfizer ve BioNTech 16.000 yeni gönüllü daha dahil etme karar aldı. Bu yeni dahil edilen grupta 16-18 yaş arası ergenlerin (ilk çocuk yaş grubu) ve HIV pozitif olguların da olması planlanıyor.
15-Faz çalışmasında 30.000 olan gönüllü sayısını arttırmak ile aslında çalışma sonlanım noktasına ulaşma zamanını kısaltmayı, istenmeyen etki profilini daha iyi değerlendirmek hedeflenir.
16-Aşı yaptığınız grup ve kontrol grubunda aşı uygulaması sonrası belli sayıda kişini hasta olması gerekli, aşı grubunda bu rakamın kontrolden düşük olması gerekli ki aşı koruyucu diyebilelim, bunu sağlayabilmeniz için bir hedef sayı olmalı (sadece aşı yapmak ile bitmiyor)
17-Bu nedenle örneklem sayısını büyütmek ve hastalık aktivitesinin yüksek olduğu (Brezilya, ABD, Güney Afrika vb) çalışma yapma stratejisi belirleniyor.
18-HIV pozitifliği COVID19 için risk grubu değil ama birçok ülkede pozitif kişi sayısı yüksek olduğundan, aşı çalışmalarında bu hasta grubunda aşının etkililiği ve güvenirliği değerlendirilir.
19-Faz 3 aşamasında olan bir diğer aşı ABD’de Moderna ve NIH tarafından geliştirilen mRNA aşısı mRNA1273 aşısı. Faz 1 çalışmasına virüsün sekanslanmasından sonra rekor bir zamanda başlayan aşı şu an Faz 3 gönüllü alımında.
20-mRNA1273 halen sadece ABD’de gönüllü alımı devam ediyor. Preklinik ve klinik çalışmalarında ve klinik çalışmalarında gönüllülerin %100’ünde antikor ve T hücre yanıtı alındı.
21-mRNA1273 ile olguların %20’sinden fazlasında ateş ve saptanmıştı. Çalışma aşısının uygulaması sonrası parasetamol alımı ile istenmeyen etkilerin azaltılması (aşı etkisi korunarak) hedeflenerek bir çalışma kolu da oluşturulmuş, çalışmaları da devam ediyor.
22-Rusya’da Gamelaya Enstitüsü tarafından geliştirilen adenovirüs vektör aşısı (ilk doz Adv5, ikinci doz Adv26 vektör) Faz 1-2 sonuçları yayınlanmadan Rusya’da kullanım onayı alarak tartışmalara neden olmuştu.
23-Bu aşının daha sonrasında yayınlanan verilerinde antikor yanıtının iyi olduğu, yan etki de saptanmadığı görüldü. Ancak çalışmada kontrol grubunun olmadığının ve çalışmanın açık etiket olduğunu belirtmek lazım.
24-Bu aşının Faz 3 çalışmasının farklı ülkelerde yapılması ve sonuçlarının da tüm detayı ile paylaşılması gerekli. Rutin uygulamaya geçerek yaygın aşılama verileri ne kadar anlamlı olu emin değilim.
25-Çin’de CanSino tarafından geliştirilen adenovirüs 5 vektör aşısı da Faz 1-2 sonuçları ile olumlu sonuçları olması üzerine erken kullanım onayı almıştı. Ancak bu aşının da Kanada’da devam eden Faz 3 sonuçlarını beklemek gerekli.
26-CanSino’nun aşısı Çin ve Kanada sışında, Birleşik Arap Emirlikleri, Pakisatn, Meksika, Brezilya ve Rusya’da da gönüllü alımına devam ediyor.
27-Çin’de tarafından geliştirilen iki inaktif aşı (PiCoVacc, BBIBP-CorV) ile ilgili Faz -12 sonuçlarında aşı immunojenik görüldü. Faz 3 çalışması Çin, Brezilya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde devam ediyor.
28-Bunlar sürecin başından beri en hızlı ilerleyen çalışmalar. Hemen hemen tamamının Faz 3 gönüllü alım süreçleri Kasım sonu gibi tamamlanacaktır. Ondan sonra etkililik değerlendirme sürecini en erken tamamlayan onay sürecine başlayacak.
29-Tabii ki bu süreçte istenmeyen etki izlemi de devam edecek. Yeterli etki sağlayamayan aşı adayları da geliştirme sürecinden düşecekler ya da erken Faz bölümünde formüllerini yenileyecekler.
30-Bu aşılar dışında NovaVax tarafından geliştirilen NVX-CoV2373 protein subunit aşısının Faz 1 sonuçları olumlu olup, Faz 2 çalışması Avustralya’da devam ediyor.
31-Janssen ve Johnson&Johnson tarafından geliştirilen Adv26 vektör aşısı da Faz 2 çalışmalarına ABD, Belçika, Brezilya, Şili, Kolombiya, Meksika, Peru, Filipinler, Ukrayna ve Arjantin’de devam ediyor.
32-Inovio tarafından geliştirilen INO-4800 plazmid DNA aşısı (ayrıca bir uygulama aparatı da var bu aşının), Faz 2 gönüllü alımı ABD’de değerlendiriliyor.
33-Sanofi ve GSK tarafından geliştirilen aşı adayı da rekombinant protein bazlı S proteini ile ASO3 adjuvanı içeriyor, Faz 1-2 ABD’de başlayacak.
34-Benim başlangıçtan itibaren ilgi ile beklediğim ama diğerlerine göre çok yavaş ilerleyen Imperial College’in lipid nanonpartükül saRNA aşı adayı Faz 1-2 gönüllü alımı İngiltere’de sürüyor.
35-CureVac tarafından geliştirilen bir diğer lipid nanopartikül aşı da CvnCoV’da Almanya ve Belçika’da Faz 1 çalışmalarına devam ediyor.
36-Erkenden kullanım onayı verme girişiminde bulunulan Hindistan’da geliştirilen aşı adayının Faz 3 çalışmasına da Hindistan’da devam ediliyor.
37-Türkiye’de kayıtlı olan 8 aşı çalışmasının bir bölümü de deney hayvanı çalışmalarına gelmiş durumda. Bu aşamadan sonra bu çalışmaların da ilk Faz 1 insan ya da challenge çalışmaları için deneysel çalışmalarına geçilme olanağı olabilir.
38-Bunlar dışında çok sayıda Faz 1-2 çalışma da sürüyor. 321 aşı adayının içerisinde hangileri devam edecek, etkili aşı bulunabilecek mi göreceğiz.
39-Aşı çalışmaları bu aşamaya gelmiş olmakla birlikte halen bilmediklerimiz de mevcut. Halen koruyucu antikor düzeyini gösteren “correlates of protection” konusunda doğal enfeksiyon sonrası verilerden sonuç almış değiliz.
40-Yol uzun, umutlu olmak aşıya inanan kişiler için zor değil, temkinli olmak ise aşıya inanan ve inanmayan herkes için geçerli.

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
 

Keep Current with Dr. Ener Çağrı Dinleyici

Dr. Ener Çağrı Dinleyici Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @timbooth75

28 Aug
COVID19 Aşıları Güncellemesi
1- 26 Ağustos 2020 tarihli ACIP toplantısında COVID19 aşısı geliştirilebilmesi durumunda, ilk kez uygulama modelleri ve lojistik detaylar daha detaylı olarak tartışıldı. Temin, soğuk zincir ve risk gruplarını önceliklendirme temel konulardı.
2- Halen Faz 2-3 aşamasında, çalışmalara gönüllü dahil eden aşı adaylarının kullanım onayı almaları durumunda beklenen ilk sorun aşıların seri üretimi. Bu anlamda bazı çalışmalar, ön anlaşmalar olsa da, aşı geliştirilmeden yorum yapmak güç.
3- Aşıların bir bölümü mRNA aşısı olup, üretimden aşının son kullanıcısına kadar soğuk zincirde, donmuş olarak ulaştırılması gerekiyor. Her ne kadar buzlukta ya da rafta kısa süre saklanabilme imkanı olsa da, bu aşıların uzun süreli nakliyesi ve depolarda soğuk saklanması kritik.
Read 13 tweets
16 Aug
1-Pnömokok (zatüre) aşılaması ile ilgili çok sayıda soru geldiği için ortak bir yanıt vermek istedim. Her ne kadar zatüre aşısı olarak adlandırılsa da, pnömokok bakterisi menenjit ve zatüre başta olmak üzere birçok enfeksiyona neden olmaktadır.
2-Pnömokok aşısının COVID19 enfeksiyonundan koruyucu etkinliği yoktur, pnömokok aşıları ile ilgili öneriler pandemi öncesinde de var olan rutin aşılama önerileridir.
3-Pnömokok aşıları ile ilgili bu dönem yapılan uyarıların nedeni, sağlık hizmeti gereksiniminin azaltılabilmesi, kronik hastalığı olan ve yaşlı bireylerde acil başvuru/hastaneye yatış gereksiniminin azaltılması ve olası pnömokok-COVID19 birlikteliğinin önlenmesidir.
Read 18 tweets
15 Jul
1-Lisa Jackson ve arkadaşları, NIH(National Institute of Allergy and Infectious Diseases) ve Moderna tarafından #COVID19 için geliştirilen mRNA 1273 aşısının ilk sonuçlarını makale olarak #NEJM’de yayınladı.
2-Faz 1 çalışması, açık etiket bir çalışma olup, farklı dozlarda (25 μg, 100 μg, ve 250 μg dozlar) aşı uygulamasının güvenlik ve immünojenisitesinin değerlendirildiği bir çalışmaydı.
3-Aşı adayının özelliklerini daha önce yazmıştım; aşı lipid nanopartikül komponent aşı adaylarından biri ve SARS-CoV-2 spike (S) glikoproteini üzerinden etki gösteren bir mRNA aşı adayı.
Read 30 tweets
7 Jul
COVID19 sürecinde uygulanan stratejiler ve yeniden açılma ile ilgili yeni bir sınıflama sistemi geliştirilmiş:

covid-local.org/metrics/

@ozlemyildiz1881 @fatihtank @hguclu @DeryaTR_ @esenol @profdrcetiner @servangokhan @DrGunerSonmez @AtillaOzmumcu @BulentTutluoglu @drkardiyo
Enfeksiyon hızı, test sıklığı, temaslı vaka takibi, sağlık sistemi durumu ve riskli grubun korunması ana başlıklarında. Sistemin ABD dışında uluslararası kullanımı konusunda da sekmeleri var. Korkutmadan, yormadan, rasyonel veriler üzerinde organize edilmiş.
Biz Faz 3 ile 4 arasında gibiyiz sanki. Hiç şüphesiz en güçlü olduğumuz yanlar (4 ve 5. maddeler). Sağlık sistemimizin yeterli ve yetkin olması, yoğun bakım yataklarının yeterli olması ve yurtdışında en büyük sorun olan yaşlı bakımevlerinde durumun bizde kontrol altında olması.
Read 7 tweets
1 Jul
1- Pandemi sürecin #COVID19 aşı adaylarından biri olan INO-4800 (INOVIO) Faz-1 verilerini dün açıklandı. Inovio'nun INO-4800 aşısı ABD hükümeti tarafında "Operation Warp Speed) kapsamında değerlendirilen 5 aşıdan biri.
2- Bu aşı bir DNA aşısı. Faz 1 çalışmasına ABD'de 18-50 yaş arasında 40 sağlıklı erişkin alındı. Gönüllülere 4 hafta ara ile 1 ve 2 mg doz şemasında 2 kez aşılama uygulandı.
3- Bu aşının diğerlerinden farkı CELLECTRA 2000 denilen bir cihaz ile kas içi değil cilt altına uygulanması. Inovio'nun AIDS, Zika ve Ebola aşı adayları için de geliştirdiği daha kas ya da deri içine aşıyı uygulama aparatı (uygulamada oluşacak aksaklıkları giderme amaçlı)
Read 11 tweets
30 Jun
1- Çin'in COVID19 aşısına onay vermesinin "tuhaflığı" ve "yankıları" sürüyor. Çin henüz Faz 2 çalışma sonuçlarını açıklamadığı adenovirüs vektör aşısını, 1 yıl süre ile askeri birliklerinde aşılama kararını dün açıklamıştı. Çok sayıda yorum okudum dünden beri.
2- Öncelikle askeri birliklere "green light" uygulama onayı veren Çin, aşının toplumda uygulamasına izin vermedi. Yani henüz diğer risk gruplarına kullanım onayı yok. Ellerinde aşının koruyuculuğu ile ilgili veri olsa sağlık çalışanlarına uygulama çıkarırlardı diye düşünüyorum
3- Çin'in onay verdiği aşının en büyük sorunu, vektör olarak kullanılan adenovirüs suşuna (Adv5), toplumunun %40'ında pozitif antikor olduğu yönünde. Dolayısı ile bu aşının Faz 3'e geçmeden önce mutlaka 2 doz aşı etkinliğinin sonuçlarının görülmesini beklerdim.
Read 10 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!