Kauna-unahang step ang Lab and animal studies:
- hahanap ang scientists ng maaaring gawing vaccine, halimbawa ay piraso ng virus/bacteria
- maaaring itest ito sa mga cells, mga daga, o mga unggoy para malaman kung ano ang epekto sa isang living thing
- maraming bakuna ang hindi lumalampas dito dahil hindi nakukuha yung gustong immune response i.e. hindi makadevelop ang living thing ng resistensya laban sa virus/bacteria = hindi effective ang bakuna
Kadalasan, ang mga steps na ito ay umaabot ng 2-4 years o mas matagal pa.
Kapag nakalusot sa animal studies, iaapply ang potential na bakuna as an "Investigational New Drug"
Tandaan, POTENTIAL palang ito. Dito papasok ang FDA . Sa USA, may 3 malalaking step ang proseso.
Phase 1
Itetest ang bakuna sa HEALTHY na adult, mga 20-100 katao.
Dito malalaman kung:
Safe ito
Walang serious side effects
At ang pinaka importante
TUMATALAB BA???
(Halimbawa, kapag tinurukan kita ng saline solution/salt water for injection, safe yun pero wa epek sa COVID)
Phase 2
Itetest nila sa mas madaming healthy volunteers, mga ilang daang katao.
Kailangan sa madami itest dahil may mga side effects na, dahil bihira lumabas, maaaring hindi magpakita kapag 10 lang ang tinurukan.
Let's say, severe allergic reaction na 1 in every 968 lang.
Kapag marami ang naturukan, tumataas ang chance na mahuli ang side effect na ito.
❓ Eh bihira lang naman pala! So what?
Kailangan malaman ang mga side effects para ma-warn ang mga taong may high risk magkaroon ng ganitong epekto.
Halimbawa, ang mga taong may known allergies sa seafood, baka mataas ang risk nila mag allergy sa potential vaccine.
This informs them to BE PREPARED in case mangyari nga.
Being prepared = LIFE SAVING
Dahil mas maraming nabakunahan sa Phase 2, malalaman din natin if tumatalab at nagkakaresistensya nga ang mga taong naturukan.
Phase 3
Lalong malawakang test, mga ilang libong katao.
Dito, maaari nang pagkumparahin ang resistensya ng mga taong nabakunahan kumpara sa mga taong hindi nabakunahan.
❓ bakit kailangan pagkumparahin yung nabakunahan versus hindi nabakunahan?
Kailangan malaman kung ang pagbuo ng resistensya laban sa sakit ay epekto ng bakuna at hindi lamang dahil gumaling ng kusa ang may sakit.
Example: parehong may sipon ang group A (nabakunahan) at group B (hindi nabakunahan).
Gumaling ang sipon ng Group A. Hindi mo pwedeng sabihin na gumaling sila gawa ng bakuna dahil kahit ang Group B na hindi nabakunahan ay gumaling din.
(Kahit walang bakuna, gagaling ang sipon.)
Approval and licensure
Kapag pasado sa tatlong phase, ichcheck ng FDA ang kalidad ng bakuna, kung ok ba ang ingredients nito at walang halong harmful na sangkap.
Ngayon kapag pumasa sa lahat lahatan, saka palang magiging registered sa FDA ang bakuna!!!!
Phase 4
Long term monitoring. May mga side effects na pang matagalan - maaaring taon - bago lumabas.
NAPAKAHABANG PROSESO NITO NA ANG OBJECTIVE AY PARA MATIYAK NA EPEKTIBO AT SAFE ANG ITUTUROK SAYO. HINDI PINIGANG KATAS NG PATATAS. Joke lang, napagod ako pero please. Ganito kaimportante ang FDA. Hindi biro ang pagtest sa bakuna.
Please correct me if I got anything wrong. Ito ang references ko: