#मराठीदिन निमित्त एक मजेशीर गोष्ट. काही वर्षांपूर्वी मुंबईच्या झेवियर्स महाविद्यालयातील काही मुलं मला भेटायला आली.

मला म्हणाली -“सर, झेवियर्स महाविद्यालयात खूप पूर्वीपासून मराठी वाङमय मंडळ आहे परंतु काही कारणाने ते अनेक वर्ष निष्क्रीय होतं.
आमचे सर आहेत - शिंदे सर - त्यांनी या मंडळाला पुनुरुज्जिवित करायचं ठरवलं आहे. या मंडळाच्या उद्घाटनाच्या कार्यक्रमाला प्रमुख पाहुणा म्हणून आपण यावं अशी आमची इच्छा आहे. तुम्ही याल का?”

तरूण मुलांशी संवाद साधायला मी कधीही नकार देत नाही. मी त्वरित होकार दिला.
तसा त्यातला एक मुलगा जरा ओशाळून म्हणाला - “एकच प्रॉब्लेम आहे सर. मंडळ नवीन आहे आणि तुम्हाला झेवियर्सची कल्पना आहे. आमच्याकडे बराचसा श्रोतृवर्ग अमराठी आहे. तर तुम्ही तुमचं भाषण इंग्रजीतून कराल का?” मला याची गंमत वाटली. कुणी म्हणेल हे कसलं मराठी मंडळ! पण मला यात एक संधी दिसली.
मी म्हटलं मी इंग्रजीत हे भाषण करेन. मुलं खूष होऊन परतली.

त्या कार्यक्रमात मी मराठी का बोलली गेली पाहिजे. या विषयावर इंग्रजीतून भाषण केलं. पुण्याचे अनिल गोरे ज्यांना आज महाराष्ट्र शासनाचा भाषासंवर्धन पुरस्कार दिला जाणार आहे, ते एकदा जे म्हणाले होते तेच मी या मुलांना
इंग्रजीतून सांगितलं. आपण इंग्रजी बोलतो. उदा. आपण म्हणतो - “Virat Kohli is riding on a wave of popularity.” किंवा “I was surfing channels on my TV.” ही भाषा कुठून आली? तर ही भाषा समुद्रातून आणि नौकायनातून आली आहे. कारण इंग्लंड हा देश पाण्याने वेढलेला आहे.
त्यामुळे औरंगाबादला राहणारी मुलगी जेव्हा riding on a wave म्हणते तेव्हा ती second hand अनुभवातून बोलत असते. लाटेवर स्वार होणं म्हणजे काय हे कळायला तो अनुभव स्वतःच्या इंद्रियांनी अनुभवायला हवा! आपली भाषा आपल्या मातीतून उगवते. म्हणूनच हिंदीत - “अफ़वाहों की बाढ़ आती है” आणि मराठीत
“अफवांचं पीक येतं”. म्हणूनच मराठीत “पिकतं तिथे विकत नाही” आणि पत्रकार “घोटाळ्याची पाळंमुळं खणून काढतात”. लोक म्हणतात भाषा केवळ एक संवादाचं माध्यम आहे. भाषा संवादाचं माध्यम आहेच पण ‘केवळ’ नव्हे! भाषा संस्कृतीची वाहक आहे.

आपली ओळख म्हणजे काही जन्माचा दाखला नाही.
आपली ओळख सनातन आहे. भाषा ही आपल्या ओळखीचं एक परिमाण आहे. म्हणूनच तर ज्ञानेश्वर आपल्या रक्तात आहेत आणि तुकाराम आपल्या नेणिवेत. मराठी भाषेमुळेच शिवाजी महाराज म्हटलं की आपल्याला होणारी जाणीव ही इतरांना होणाऱ्या जाणिवेपेक्षा काहीतरी वेगळी आहे. भाषा आपल्या पर्यावरणाशी असलेलं आपलं
नातं आहे जे आपल्याला जमीनीशी, वास्तवाशी जोडून ठेवतं. आणि म्हणून जिथे आपण राहतो तिथली भाषा आपल्याला येणं इष्ट असतं.

मला ठाऊक नाही की माझ्या बोलण्याचा किती परिणाम झाला पण दोन वर्षांपूर्वी मला झेवियर्स महाविद्यालयात पुन्हा बोलावलं. या वेळी संपूर्ण कार्यक्रम तर मराठीत झालाच
पण मीही माझं भाषण पूर्णपणे मराठीत केलं. पुन्हा एकदा माझं आवडतं वाक्य म्हणतो आणि थांबतो.

वीज वाचवायची तर तिचा वापर कमी करायला हवा, पण भाषा वाचवायची असेल तर तिचा वापर वाढवायला हवा!

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh

Keep Current with Kaushal S Inamdar| कौशल इनामदार

Kaushal S Inamdar| कौशल इनामदार Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!


Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @ksinamdar

Feb 26
Read the thread. Sai Deepak is right. This problem is more with humanities departments who shut themselves to any different opinion in the name of ‘hurtful’ speech. I have seen that it’s mostly the professors who are totally incapable and are, in fact, afraid to entertain a
position that is different from theirs. Notice that it is the demand for cancellation which is more hurtful, almost abusive and insulting to a human being. Sai is being gracious here and has not retreated from having a dialogue with students of any ideological bent. I have
personally experienced this with certain institutions. I feel sorry for the students who, in their formative years, decline to face difficult challenges to their thinking and are encouraged by their elders to hunt in packs. The elders return to their cosy staff rooms and the
Read 5 tweets
Jan 18
I don’t think this is a problem with just individuals. Urban life and lifestyle has been a major culprit in this. We have been able to increase our standard of living but not the standard of life. Let me compare this to a phenomenon that I observed in Indian film music. -1
Till early 80s composers and arrangers worked mostly with acoustic instruments. Emphasis was on the ‘composition’ and not on the ‘sound’. ‘Sound’ was an ornament not the soul of the song. With the advent of the synthesiser, things started changing. -2
Here was an instrument that cloned many instruments and offered a million ‘sounds’. Suddenly, it now became imperative for songs to have a new ‘sound’. This changed something very fundamental in the production of Indian film music. ‘Sound’ became the soul of a song -3
Read 8 tweets
Jan 18
I stopped subscribing to newspapers since last two to three years. Resubscribed them (mostly financial ones) only for my son. But I, too, am disappointed with the quality of newspapers and the journalism. There was a time when TOI and the Express had reviews of music concerts,
art exhibitions, theatre. That stopped - at least in the Mumbai editions. The English newspapers refused to entertain any material that was to do with the Marathi ethos. I remember when senior journalist Ambareesh Mishra had interviewed me for winning the best playwright award
in an intercollegiate Marathi one act play competition. Now, there is absolutely no news in the English papers about the Marathi cultural world. Marathi newspapers have also have very little of value accept for some regular columns written by non journalists. Political news is
Read 4 tweets
Jan 18
Please do help the young man. I’ll benefit from some suggestions too. From my side I can suggest @c_aashish and @anayjoglekar. I would really love to hear from analysts who are from different hues of the political spectrum too. But what I have found in the last few years is this-
People from the media who support the Congress show a lot of disdain for people who don’t agree with them. Same is true for some media persons who support the BJP too. This language of ‘bhakts’, ‘andhbhakts’ is high on rhetoric but it erodes your credibility. Bias is ok as
long as it does not turn into disdain and disrespect for voters. While I don’t believe that voters are always right, there is a collective intelligence that you ought to respect in a democracy. I believe a lot of leaders from Congress got carried away by supporters in their media
Read 5 tweets
Nov 1, 2021
प्रभाकर जोग
काही गोष्टी केवळ मराठी मुलुखातच घडू शकतात. तीन संगीतकार वेगवेगळ्या भूमिकेत येऊन एकत्र एक गाणं करतात हे इतर कुठे घडलं असेल असं माझ्या तरी ऐकिवात नाही. एक संगीतकार गाण्याची सुरावट रचतो. त्या संगीत रचनेचे सूर नोटेशनच्या रूपाने तो दुसऱ्या संगीतकाराला
पोस्टकार्डावर लिहून धाडतो. दुसरा संगीतकार गीतकाराच्या भूमिकेत शिरून त्या पत्ररूपाने आलेल्या सुरावटीवर फार सुंदर शब्द लिहितो आणि मग ते गाणं एक तिसरा संगीतकार गायकाचा सदरा घालून गातो! प्रतिभेच्या या त्रिधारा एकत्र येऊन जो गीतरूपी प्रयाग झाला आहे ते सुप्रसिद्ध गीत आहे –
‘स्वर आले दुरूनी’! दुरून पोस्टकार्डावरून आलेल्या नोटेशनवरूनच प्रेरणा घेऊन ते गीत लिहिणारे गीतकार म्हणजे संगीतकार पं. यशवंत देव, गायकाची भूमिका बजावणारे संगीतकार सुधीर फडके आणि अतिशय चित्तवेधक संगीतरचना करणारे संगीतकार म्हणजे सुप्रसिद्ध व्हायोलिनवादक आणि संगीत संयोजक –
Read 11 tweets
Oct 30, 2021
On social media, there is no filter. Things people say on Twitter would never be said if the person was sitting across you, if you had a personal relationship with the person. I see a lot of friends speak very vehemently on topics I would never agree on. I see to it that I never
argue with them on Twitter. Twitter conversations have a tendency to degenerate faster than food kept outside in summers and escalate faster than a fire in a dried forest. I also notice with great gratitude that these same friends who may not subscribe to my views also
reciprocate by maintaining silence on Twitter if they don’t agree with my views. People are not villains if they have views different from your own. Ideology is not the person. People grow, change, adapt. If we maintain civility, use words with care we do a favour to ourselves
Read 4 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!

This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Don't want to be a Premium member but still want to support us?

Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal

Or Donate anonymously using crypto!


0xfe58350B80634f60Fa6Dc149a72b4DFbc17D341E copy


3ATGMxNzCUFzxpMCHL5sWSt4DVtS8UqXpi copy

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!