Było to 8.09.1944. Młody partyzant stał nad wykopanym przez siebie grobem. Czekał na egzekucję, ale modląc się w milczeniu ślubował, że jeśli jakimś cudem wyjdzie z tego cało, zostanie kapłanem.
A wtedy, nagle...
Wątek⬇️
1/
Działo się to w okolicy świętokrzyskiej wsi Rząbiec. 12-osobowy patrol Brygady Świętokrzyskiej NSZ pod dowództwem plut. pchor. Franciszka Bajcera ps. „Sanowski”, bohatera naszej opowieści, został zatrzymany przez komunistów z oddziału AL.
A był to bardzo specyficzny oddział.
2/
Dowódcą owego oddziału AL był Tadeusz Grochal "Tadek Biały" (zdjęcie).
Był znany w okolicy.
Gdy w 1943 rabował Karczowice, ludność poprosiła o pomoc oddział AK Tadeusza Kozłowskiego „Piotra”. AK przegoniło bandytów.
W zemście Grochal zamordował potem kilku żołnierzy AK.
3/
To nie koniec ciekawostek o tym oddziale. Jego trzon stanowili... sowieccy skoczkowie NKGB. Dowodził nimi wysłany na Kielecczyznę z ZSRS mjr Iwan Karawajew. Mieli za zadanie zwalczać polskie podziemie.
Ale to wciąż nie koniec ciekawostek o tym oddziale...
4/
W skład oddziału AL wchodziło około 70 byłych członków... Ostlegionen. Wcześniej, na zlecenie Niemców, pacyfikowali okoliczne wsie.
Byli to bandyci tak wyjątkowi, że jak opisywał jeden z AL-owców, Władysław Machejek, początkowo bano się dać im broń i zasnąć w ich obecności.
5/
W ręce tego oddziału wpadł plut. "Sanowski" i jego patrol (na zdjęciu). Żołnierze zostali poddani torturom. Kazano im wykopać sobie groby. Przygotowywano egzekucję
Na szczęście furmanowi, który towarzyszył patrolowi, udało się uciec. Powiadomił stacjonującą niedaleko Brygadę
6/
Brygada podrywa się na ratunek swoim żołnierzom. Dochodzi do bitwy pod Rząbcem (zwanej też, od nazwy leśniczówki przy której dokładnie doszło do starcia, bitwą pod Henrykowem). Po godzinnej wymianie ognia, komuniści uciekają.
Na zdjęciu: uroczystości w miejscu bitwy, 2022
7/
Wszyscy żołnierze patrolu "Sanowskiego", w tym on sam, zostali uratowani. W bitwie poległ jeden żołnierz Brygady i 30 AL-owcow. Kilkunastu pojmanych żołnierzy AL wstąpiło do Brygady, w tym wspomniany Władysław Machejek, znany PRL-owski "literat" (ale szybko zdezerterował).
8/
Ppor. Franciszek Bajcer "Sanowski" przeszedł z Brygadą cały jej szlak bojowy, a potem trafił do II Korpusu gen. Andersa.
Podjął decyzję, że wykona śluby. Wstąpił na studia teologiczne.
Na zdjęciu: ppor. "Sanowski" z oficerami Brygady, w tym moim dziadkiem, w Czechach.
9/
"Po partyzancie dziewczyna płacze,
Nie płacz dziewczyno, otrzyj łzy.
Jutro się może z tobą zobaczę,
będziemy razem ja i ty"
Autorem słów tej znanej piosenki jest Franciszek Bajcer.
Jego decyzja o wstąpieniu w stan kapłański zlamała serce pewnej dziewczynie z oddziału...
10/
Franciszek Bajcer święcenia kapłańskie uzyskał w 1951 w Rzymie. W 1954 uzyskał doktorat z teologii. A następnie wyjechał na misję do Republiki Południowej Afryki.
Zmarł młodo, w 1960 roku.
Spoczywa na cmentarzu w Johannesburgu.
11/
"A jutro może kula niemiecka
Przetnie już twego życia kres,
Albo bandyty kula zdradziecka,
Ja nie chcę widzieć twoich łez."
"Po partyzancie dziewczyna płacze" wg słów Franciszka Bajcera "Sanowskiego", wykonanie Kapeli Czerniakowskiej.
Posłuchajcie.
12/
• • •
Missing some Tweet in this thread? You can try to
force a refresh
Był sobie chłopiec. Miał 5 lat, gdy do jego wsi przyszli Niemcy. Jednego dnia zamordowali 1200 ludzi, w tym 300 dzieci.
Chłopiec w podpalonym domu stanął w ogniu jak żywa pochodnia.
Przeżył.
Po latach stanie się on symbolem fałszu niemiecko-polskiego pojednania.
Wątek⬇️
1/
Opowieść tę zacznijmy latem 1943. Na Lubelszczyznę dociera cichociemny, oficer AK, który przeszedł do NSZ, kpt. Leonard Zub-Zdanowicz ". Stworzy silny oddział - 1 Pułk Legii Nadwiślańskiej Ziemi Lubelskiej.
Oparciem dla niego był Borów i kilka innych wsi w Lasach Janowskich.
2/
Walczyli z Niemcami, ale też z oddziałami GL/AL, napadającymi na NSZ i AK.
20.01.1944 doszło tu do nietypowego spotkania. AK i NSZ spotkało się z Niemcami, by omówić ich propozycję wspólnej walki z komunistami. Podziemie odmówiło.
Był chłodny, zimowy poranek w Górach Świętokrzyskich. Na górskiej ścieżce pojawiają się żołnierze AK.
Mają rozkaz rozstrzelać dawnego kolegę.
Gdy już to zrobią, zakopią go przy drodze. Twarzą do dołu.
Człowiek ten był zdrajcą. Zginęło przez niego kilkaset ludzi.
Wątek⬇️
1/
Ta historia zaczyna się wiosną 1942. D-ca III odcinka "Wachlarza" kpt. "Wania" szuka kogoś do organizacji transportu. Żołnierze polecają Jerzego Wojnowskiego.
Zgadza się. Wybiera pseudonim "Motor".
Podoba się dowódcy. "Gdy mówi, odsłania piękne, białe, nieco drapieżne zęby"
2/
Jesienią kpt. "Wania" trafia do więzienia w Pińsku. 18.01.43 żołnierze AK pod dowództwem por. Jana Piwnika "Ponurego" przeprowadzają na nie brawurowy atak, uwalniając 43 ludzi.
"Motor" jest bohaterem tej akcji. Ale ma żal, że nie dostał za nią Virtuti Militari, jak "Ponury".
To była scena jak z greckiej tragedii. Ich dwóch, dowódca i młody żołnierz. Tamtych, UB i KBW, aż 150.
Wybiegli ku nim. Chłopak padł ranny. Zawołał dowódcę. Ów podszedł. Przeżegnał go. Po czym dobił strzałem w głowę. I sam odebrał sobie życie.
Byli to ojciec i syn.
Wątek⬇️ 1/
Urodził się w 1901 w Żebrach k. Łomży. Tę wieś jego rodzina, Żebrowscy herbu Jasieńczyk, dostali od Władysława Jagiełły w zamian za udział w wojnie z Krzyżakami.
Był wnukiem powstańca 1863, brat walczył w wojnie 1920.
Kazimierz Żebrowski miał skąd czerpać życiowe wzory.
2/
We wrześniu 1939 Kazimierz zostaje powołany do wojska. Trafia do żandarmerii.
Dostaje się do sowieckiej niewoli. Wywożą go do obozu w Kozielsku.
Jako żandarm, skończyłby w Katyniu. Życie uratował mu jednak kolejarz. Darował mu swój kolejarski mundur.
Nad obozem koncentracyjnym zapada noc. Na stosie ciał przeznaczonych do spalenia w krematorium leży konający więzień, były żołnierz AK.
Stanie się cud. Pewien człowiek go ocali.
Słyszeliście historię Stanisława Staszewskiego - piosenkarza znanego dziś jako Tata Kazika?
⬇️
1/
Staszek Staszewski urodził się w 1925. Pochodził ze szlacheckiej, zubożałej rodziny. Jego ojciec był dyrektorem szkoły.
Gdy wybucha wojna, Staszek ma tylko 14 lat.
Jako nastolatek, trafi na Pawiak.
Po uwolnieniu wstępuje do Armii Krajowej. Przyjmuje pseudonim "Nowy'.
2/
Wybucha Powstanie. Staszek, w stopniu kaprala, walczy na Pradze. Dowodzi drużyną.
Na Pradze powstańcy, w walce z doświadczonymi frontowymi jednostkami niemieckimi, nie mieli nawet najmniejszych szans. Dzielnica kapituluje po kilku dniach. Staszek w walce zostaje ranny.
Był ranek 13.02.1943. W kobiecym baraku obozu na Majdanku rozlega się głos:
"Hallo, hallo, tu Radio Majdanek. Dzień dobry paniom!".
Młoda dziewczyna udaje, że w dłoni ma mikrofon.
Znacie historię Radia Majdanek? I niezwykłych kobiet, więźniarek obozu na Majdanku?
Wątek⬇️
1/
Na Majdanku wszystko, co trzeba, było zaraz przy bramie. Plac apelowy, gdzie dokonywano selekcji, kto ma żyć. Łaźna, gdzie odbywała się brutalna kąpiel. A z łaźni przejście do komory gazowej.
W styczniu 1943 do obozu dociera transport "Pawiaczek" - więźniarek z Pawiaka.
2/
"Pierwsza rzecz, która nas zupełnie zaszokowała (...) to jest rozbieranie się do naga przy tym całym personelu (...) Złożonym tylko i wyłącznie z mężczyzn (...) nie chciałyśmy się rozbierać, ale nie było innej rady, bo zaczynali ryczeć, zaczynali bić"