Józef Kasprowicz Profile picture
Nov 26 19 tweets 7 min read Read on X
Nad obozem koncentracyjnym zapada noc. Na stosie ciał przeznaczonych do spalenia w krematorium leży konający więzień, były żołnierz AK.

Stanie się cud. Pewien człowiek go ocali.

Słyszeliście historię Stanisława Staszewskiego - piosenkarza znanego dziś jako Tata Kazika?

⬇️

1/ Image
Staszek Staszewski urodził się w 1925. Pochodził ze szlacheckiej, zubożałej rodziny. Jego ojciec był dyrektorem szkoły.

Gdy wybucha wojna, Staszek ma tylko 14 lat.

Jako nastolatek, trafi na Pawiak.

Po uwolnieniu wstępuje do Armii Krajowej. Przyjmuje pseudonim "Nowy'.

2/ Na zdjęciu: rodzina Staszewskich przed wojną, kadr z filmu "Tata Kazika".
Wybucha Powstanie. Staszek, w stopniu kaprala, walczy na Pradze. Dowodzi drużyną.

Na Pradze powstańcy, w walce z doświadczonymi frontowymi jednostkami niemieckimi, nie mieli nawet najmniejszych szans. Dzielnica kapituluje po kilku dniach. Staszek w walce zostaje ranny.

3/ Na zdjęciu: powstańcy warszawscy na barykadzie
Na początku sierpnia Niemcy nie uznają jeszcze powstańców za kombatantów, żołnierzom grożą egzekucje.

Opowiadano, że Staszek, by uniknąć śmierci...wstąpił do Wehrmachtu (skąd zaraz miał zdezerterować).

To fikcja. W rzeczywistości ukrywał się. Aż złapał go niemiecki patrol.

4/ Na zdjęciu:  Stanisław Staszewski
Złapany, trafi do filii KL Mauthausen w Ebensee. Wycieńczony, znajdzie się w szpitalu. Uznano, że nie przeżyje, rzucono go na stertę trupów do spalenia. Krematorium się zepsuło.

Tymczasem, jeden obozowy kapo dowiedział się, że do Staszka przyszła paczka od ciotki z Pabianic.

5/ Na zdjęciu: filia obozu koncentracyjnego Mauthausen w Ebensee.
Kapo, też z Pabianic, postanowił zabrać ciało Staszka, położyć go w swoim baraku i udawać, że ten żyje, by za niego odebrać paczkę i przejąć jej zawartość.

Gdy Staszek zaczął dawać znaki życia, poruszony kapo powiedział, że nie pozwoli już mu umrzeć. I zaopiekował się nim.

6/ Na zdjęciu: filia obozu koncentracyjnego Mauthausen w Ebensee.
Staszek ocalał. Po wojnie wraca do kraju. Robi maturę, studia, zaczyna pracę jako architekt w Metroprojekcie w stolicy.

Wstępuje do partii. Jedni mówili, że faktycznie porwał go komunizm. Inni, że to był koniunkturalizm.

Zaczyna pisać piosenki.

7/

"Nieważny groźny grymas na gębie,
Mordercy mają serca gołębie.
Band, armii, gangów i czarnych sotni,
Wczoraj-rycerze, dziś-bezrobotni"

Mało kto wie, że "Knajpa morderców" Taty Kazika ma ukryty sens.

To piosenka o smutnym losie żołnierzy AK po 1945.

8/

Był inwigilowany. W 1953 został tajnym współpracownikiem UB...

Donosiciel z niego był żaden. Nawet na spotkania nie przychodził. Po 1,5 r. UB zakończyła współpracę.

Setki AK-owców zrobiło, jak on, chcąc by UB dała im spokój. Ale krzywdy nikomu nie zrobili. Jak ich osądzać?

9/ Na zdjęciu: Stanisław Staszewski
W 1960 zostaje naczelnym architektem Płocka. Wyjeżdża do tego miasta. Tam pisze "Inżynierów z Petrobudowy", "Celinę" i "Baranka".

Życie upływa mu w towarzystwie młodzieży, bywalców klubu"Marabut". Na imprezy, jakie urządza, z Warszawy potrafiło przyjeżdżać ponad 100 osób.

10/ Na zdjęciu: Stanisław Staszewski w swoim imprezowym towarzystwie
"Coraz mniej jawy coraz więcej alkoholi
Och Barleycorn powieki oczom duszy stul
Oboje wiemy jak samotność nocą boli
Królowa życia i król"

Tatą Kazika i jego tekstami zainteresowało się SB. Zostaje wyrzucony z partii, traci pracę. Wraca do Warszawy.

11/

Miała na imię Krystyna. Z domu Mojkowska. Ich syn, Kazik, urodził się w 1963 r.

Kazika Staszewskiego wychowywała mama i babcia. Ojciec wyjechał z Polski do Francji w 1967, gdy Kazik miał 4 lata.

Pani Krystyna Staszewska, mama Kazika, odeszła kilka dni temu w wieku 93 l.

12/ Image
"Zgaśnie blask oczu twych
Gdy wstanie dzień
Świt za szybą przysiądzie
Jak szary ptak

Nie mów nic, przytul się
Wstrzymaj czas, wszystko zmień
Zapomnienie jak zmierzch
Niech zatopi nas znów

(...)

Jaki zły, jaki pusty
Jest cały świat"

13/

Paryż był piękny, ale życie tam trudne. Z tych czasów pochodzi "Marianna" i "Bal kreślarzy". Staszek pracował jako kreślarz.

"Więc jeszcze seta, znakomicie,
Padniemy, ale zgódźmy się,
Że z tylu różnych dróg przez życie,
Każdy ma prawo wybrać źle"

14/

W Paryżu był znany wśród emigrantów. Ale czegoś brakowało...

"Ty też wiesz, co to znaczy,.czy za szybko czas gna
Czy za powoli? -to boli i się kończy na łzach
Będziesz tęsknić do krzyku za ptakami tropików
A tu noc i znajomi, i deszcz stuka o dach"

15/

Chorował na serce. Był gotowy, że w każdym dniu może nadejść koniec. Serce nie wytrzymało 22.01.1973.

Dzień wcześniej napisał ostatni utwór:"A gdy będę umierał".

Posłuchajmy innego utworu, który śpiewał- "Śmierć poety", do słów K.I. Gałczyńskiego.

16/

Kazik miał żal do taty, że nie chciał dziecka i opuścił rodzinę. Nie lubił nawet jego piosenek.

Aż przeczytał jego listy z Francji, w których przewijała się trauma obozu.

To Kazika zmieniło. Stwierdził, że tatę, mającego takie przeżycia, nie powinien sądzić za jego błędy.

17/ Na zdjęciu: "Tata mimo woli" - książka autorstwa Jarosławia Dusia i Kazika Staszewskiego, wydana 10 lat temu. Jest to biografia Stanisława Staszewskiego, ale też i książka, w której zawarte są refleksje Kazika na temat jego relacji z ojcem.
Jaką piosenką Taty Kazika zakończyć tę opowieść? Może tą?

"Nie dorosłem do swych lat
Masz mnie za nic dobrześ zgadł

(...)

La la la la
Wszystko prostsze gdy się śpiewa i gra
La la la la
Gdy po szklance koniak spływa jak łza..."

18/

Przepraszam, zamiast linku do piosenki "Śmierć poety" wkleiłem link do jakiejś reklamy biura księgowego, która wyświetla się na YouTube, gdy chce się wybrać ten utwór🫣

Mam nadzieję, że teraz utwór wyświetli się Wam poprawnie:

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
 

Keep Current with Józef Kasprowicz

Józef Kasprowicz Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @JozefKasprowicz

Oct 25
Był ranek 13.02.1943. W kobiecym baraku obozu na Majdanku rozlega się głos:

"Hallo, hallo, tu Radio Majdanek. Dzień dobry paniom!".

Młoda dziewczyna udaje, że w dłoni ma mikrofon.

Znacie historię Radia Majdanek? I niezwykłych kobiet, więźniarek obozu na Majdanku?

Wątek⬇️

1/ Image
Na Majdanku wszystko, co trzeba, było zaraz przy bramie. Plac apelowy, gdzie dokonywano selekcji, kto ma żyć. Łaźna, gdzie odbywała się brutalna kąpiel. A z łaźni przejście do komory gazowej.

W styczniu 1943 do obozu dociera transport "Pawiaczek" - więźniarek z Pawiaka.

2/ Na zdjęciu: plac apelowy na Majdanku i budynek męskiej łaźni, z którą połączona bezpośrednio był komora gazowa
"Pierwsza rzecz, która nas zupełnie zaszokowała (...) to jest rozbieranie się do naga przy tym całym personelu (...) Złożonym tylko i wyłącznie z mężczyzn (...) nie chciałyśmy się rozbierać, ale nie było innej rady, bo zaczynali ryczeć, zaczynali bić"

Jadwiga Węgrzecka

3/ Na zdjęciu: Irena Seńko-Pełka, jedną z więźniarek Majdanka (zdjęcie zrobione w obozie)
Read 18 tweets
Aug 26
Więzienie w Rawiczu, 1950r. Strażnicy wydają rodzinie zwłoki zamordowanego 67-letniego człowieka.

W tym czasie więźniowie w celach stają na baczność.

Człowiekiem tym był przewodniczący parlamentu Polski Podziemnej, dowódca podziemnych oddziałów PPS, Kazimierz Pużak. Wątek⬇️

1/ Na zdjęciu: więzienie w Rawiczu
Bohater tej opowieści urodził się 26.08.1883 (dziś mamy więc rocznicę) w Tarnopolu w robotniczej rodzinie o ukraińskich korzeniach.

Początkowo chciał być prawnikiem, rozpoczął nawet studia we Lwowie. Porzucił je jednak dla działalności politycznej. W 1904 wstępuje do PPS.

2/ Na zdjęciu: Kazimierz Pużak w młodości
1906.

Od PPS oddziela się PPS-Frakcja Rewolucyjna. Polscy socjaliści, tacy, jak wtedy Piłsudski, Sławek, Arciszewski czy Pużak wybierają drogę walki o niepodległość.

Zupełnie inną drogą, razem z Dzierżyńskim, Konem i Luksemburg, pójdzie wtedy niestety inna część lewicy.

3/ Na zdjęciu: zjazd PPS w Londynie. Od lewej siedzą:  Ignacy Mościcki, Jędrzejewicz, Józef Piłsudski, Aleksander Dębski. Od lewej stoją: Bolesław Miklaszewski i Witold Jodko-Narkiewicz
Read 18 tweets
Aug 21
Sierpniowa noc. Na cmentarzu na skraju Puszczy Ruskiej pojawiają się Sowieci.

Rozkopują świeżą mogiłę żołnierzy AK, poległych w bitwie z nimi 21.08.1944.

Chcą się upewnić, że ich legendarny dowódca na pewno poległ wraz z nimi.

"Bezręki major"- tak na niego mówili.

Wątek⬇️

1/ Image
Bohater naszej opowieści to Maciej Kalenkiewicz. Był on synem posła na Sejm RP z ramienia ZLN (endecja), Jana Kalenkiewicza.

Kalenkiewicze to ziemiańska rodzina spod Nowogródka, pieczętująca się herbem Kotwicz (na zdjęciu). Od tego herbu wziął się pseudonim naszego bohatera.

2/ Image
W 1924 zdaje maturę w korpusie kadetów. Z najlepszym wynikiem. W 1927 kończy szkołę oficerską. Z najlepszym wynikiem. W 1938 dostaje się na studia w Wyższej Szkole Wojennej. Z najlepszym wynikiem.

Jego kariery nie zniszczy to, że w 1926 odmówi udziału w przewrocie majowym.

3/ Na zdjęciu: Maciej Kalenkiewicz, zdjęcie sprzed 1939
Read 14 tweets
Aug 19
W niemieckim więzieniu siedzi starszy człowiek. Mimo ciężkich tortur, odmawia podpisania volkslisty.

"Habsburg nie jest Niemcem"- mówi gestapowcom.

Znacie historię Karola Olbrachta Habsburga, pułkownika Wojska Polskiego? I jego żony, Alicji Habsburg, żołnierza AK?

Wątek ⬇️

1/
Na zdjęciu: Karol Olbracht Habsburg
Na zdjęciu: Alicja Habsburg
Opowieść tę zacznijmy wcześnie, bo już w 1838, gdy syn cesarza Leopolda II, ks. cieszyński Karol Ludwik Habsburg kupuje dobra w Żywcu.

Jego syn, arcyksiążę Albrecht Fryderyk Habsburg w 1856 roku założy tutaj słynny browar.

Zaczyna się historia żywieckiej linii Habsburgów.

2/
Na zdjęciu: Karol Ludwik Habsburg (1771-1847), arcyksiążę i książę cieszyński, generał i marszałek polny oraz minister wojny Austrii
Na zdjęciu: Albrecht Fryderyk Habsburg (1817-1895), arcyksiążę i książę cieszyński, gubernator Węgier, austriacki marszałek polny, zwycięzca z bitwy pod Custozą
Trzecim właścicielem Żywca był Karol Stefan Habsburg. To ojciec bohatera tej opowieści.

Karol Stefan nauczył się polskiego. Swoje córki wydał za polskich arystokratów: Radziwiłłów i Czartoryskich.

A w 1907 oficjalnie ogłosił, że on i jego rodzina to Polacy, a nie Niemcy.

3/ Na obrazie: Karol Stefan Habsburg w czasie służby w Kriegsmarine
Read 17 tweets
Aug 11
"Dziwne wojsko. Zawieszone w pustce- z portretami prezydenta Raczkiewicza i premiera Arciszewskiego na ścianach. Z namiętnym kultem II Korpusu i jego wodza"- pisał o nich Wańkowicz

80 l. temu powstała Brygada Świętokrzyska. Oddział, koło którego narosło wiele mitów.

Wątek⬇️

1/ Na zdjęciu: apel poległych w Brygadzie Świętokrzyskiej, maj 1945
11.08.1944. Niemiecki urzędnik dostrzegł coś w oddali. Polecił polskiemu robotnikowi, by podał mu lornetkę. Spojrzał. Zbladł.

"Niczego tam nie ma! Niczego nie widzę!"- stwierdził.

Wzdłuż lasu szły setki partyzantów.

To oddziały NSZ zmierzały na koncentrację do Lasocina.

2/ Na zdjęciu: Żołnierze z kompanii kpt. Władysława Kołacińskiego "Żbika" podczas zbiórki 204 pp NSZ (który stał się częścią Brygady), lipiec 1944, Kielecczyzna
Dowódcą Brygady Świętokrzyskiej został zawodowy oficer, płk. Antoni Szacki "Bohun". Początkowo Brygada liczyła ponad 800 żołnierzy.

Brygada była częścią Narodowych Sił Zbrojnych (niescalonej z AK części).

Tak, jak całe NSZ, uznawała ona dwóch wrogów: Niemców i Sowietów.

3/ Na zdjęciu: płk Antoni Szacki "Bohun" (w środku) w czasie defilady Brygady z okazji zakończenia wojny. Za nim ppłk Władysław Marcinkowski "Jaxa"
Read 20 tweets
Aug 6
Lata 70. Polski dziennikarz płynie na wyspę Sylt odwiedzić starszego, szanowanego pana.

Rozmawiają o Chopinie. I Rzezi Woli.

Gdy padnie jedno pytanie, rozmówca zasugeruje, by dziennikarz już wracał. "Morze niespokojne" - doda zimno Heinz Reinefarth, kat Warszawy.

Wątek⬇️

1/ Image
Nazywał się Krzysztof Kąkolewski. W RFN i USA odwiedził 10 wysokich rangą niemieckich zbrodniarzy. Rozmowę z nimi zaczynał zwykle od pytania: "co u pana słychać?" I tak zatytułował książkę, która potem powstała.

Będzie to opowieść o wyparciu winy za zbrodnie i o braku kary.

2/ Na zdjęciu: książka Krzysztofa Kąkolewskiego p.t. "Co u pana słychać?", na podstawie której powstał niniejszy wątek.
Pierwszy rozmówca to Hans Fleischhacker. Członek załogi KL Auschwitz, gdzie prowadził eksperymenty na więźniach.

W RFN profesor antropologii Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie n. Menem.

W pracy ze studentami nadal stosował te same formularze do badań, co w KL Auschwitz.

3/ Na zdjęciu: Hans Fleischhacker, członek załogi KL Auschwitz prowadzący eksperymenty na więźniach. Po wojnie w RFN profesor uczelni we Frankfurcie nad Menem i w Tybindze.
Read 17 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Don't want to be a Premium member but still want to support us?

Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal

Or Donate anonymously using crypto!

Ethereum

0xfe58350B80634f60Fa6Dc149a72b4DFbc17D341E copy

Bitcoin

3ATGMxNzCUFzxpMCHL5sWSt4DVtS8UqXpi copy

Thank you for your support!

Follow Us!

:(