Thread by @bilimmacom

Ben nereden bileyim, “müneccim” miyim? Bu sözü günlük hayatımızda sık sık kullanırız. Peki kimdi bu müneccimler?

Müneccimlik kurumu her ne kadar bizim bugün ki #bilim anlayışımızdan uzak, temelsiz ve anlamsız olsa da aslında #Osmanlı dönemindeki #Astronomi bilimi için önemlidir. Astronomi, bilim tarihinde matematik ve tıpla birlikte önemli bir yere sahiptir.

Geçmişte #Meraga ve #Semerkand şehirlerindeki gibi büyük rasathanelerde kendi ekollerini geliştiren astronomlar yetişmiştir.

Bununla birlikte Osmanlıda ise bu ekollerden gelen bilim insanları yer almış ancak bunlardan farklı olarak “Müneccimbaşılık” kurumu temelinde ilerlenmiş ve bu çerçevede bir yaklaşım geliştirilmiştir.

Abbasi Halifesi Me’mun (813-833) ilk rasathanelerin kurulmasını sağlamıştır. Bunlar Bağdat’taki Şemmasiye Gözlemevi ve Şam’daki Kasiyun Gözlemevidir.

Müneccimlik mesleği ilk başlarda namaz vakitlerini tayin eden, takvimleri belirleyen, hac ve dini günleri belirleyen kişilerdi. Genelde ilk dönemlerde gelecekten haber verme yani “astroloji” ya da “falcılık” çok ağır basan bir durum değildi. Yani temel ilgi alanları astronomiydi.

Ancak zamanla müneccimliğin gelecekten haber verme yanı ağırlık kazanmaya başladıkça, dışlanmaya başladılar. Osmanlı’da ise müneccimlik “Müneccimbaşılık” olarak ilk defa bir devlette kurumsal olarak kendine yer buldu.

Müneccimlerin çalışma ve eğitim alanı muvakkithane denen vakit belirleme evi olarak anabileceğimiz büyük camilerin avlularında bulunan yerlerdir. Buralarda özellikle vakit tayini yapan muvakkitler bulunuyordu.

Unutmayalımki o dönemlerde saat yoktu ve koluna ya da cep telefonuna şöyle bir bakıp saat kaç olmuş diyemiyordu kimse. Bu yüzden camilerdeki bu muvakkithaneler ve muvakkitler önemli yerlerdi.

Münecimler ve müneccimbaşılıkla ilgili daha fazlasını buradan okuyabilirsiniz: bilimma.com/muneccimlerden…

Zincirin açık hali için: typefully.com/bilimmacom/Ydb…