1) Bu süreçte rast geldiğim ve hakkında konuşmak istediğim bir mevzu var. Arkadaşlarımız sürecin verdiği buhranla birlikte hem kendi aidiyetleri olan kültüre hem de bazen dinin temel yorumuna karşı bir sorgulamaya düştüler.
AymSoykırıma DurDemeli
AymSoykırıma DurDemeli
2) Fakat şunu belirtmem gerekir ki, bu sorgulamanın sağlam ilmi temeller üzerine oturmadığını söyleyebilirim. Buna Cemaat içinde tebaruz etmiş akademisyenler de dahil, değerlendirmeler sathi ve yüzeysel bir bilgi birikiminin varsayımları ile gün yüzüne çıkıyor.
3) Garip şekilde bir de ilahiyatçı ve ilahiyatçı olmayan zıtlaşması da oluştu. Kötü bir örnek olabilir ama kendimin ve yakın çevremin faaliyetleri ile İslami bilgi birikimine dair nasıl bir okuma ve araştırma eylemi yaptığımızı anlatmak istiyorum.
4) Hadis'e dair evvelen bütün Kutub-i Sitte'nin bölümlerini müzakereli olarak farklı farklı gruplar ile okuduk. Mesela Cenaiz bölümünü ele alalım. Cenaiz ile alakalı hadislerin şerhine bakıyoruz, bu konulardaki mezheplerin ihtilaflarına değiniyoruz.
5) Arkasından konuya temas eden fıkıh kitaplarını araştırıyoruz ve bu paralelde bir okuma gerçekleştiriyorduk. Şunu söylebilirim; mesela çok uzun olan Hacc, Tefsir, gibi bölümlerde bazı arkadaşlarımız artık bu konuyu geçelim dese de geçmedik.
6) Her konuyu son rivayete kadar okumaya çalıştık. Ben kendim ayrıca farklı bir şekilde hadisleri şerheden alimleri de araştırmaya başladım. Mesela Buhari okurken önünüze mutlaka İbn Hacer çıkar veya onun kadar olmasa da Kurtubalı İbn Battal'a veya Ayni'ye denk gelirsiniz.
7) Onları araştırırken az veya çok uzman bilginiz artmış oluyor. Bunun yanında rivayet kültürü ile alakalı da bir birikime ulaşıyorsunuz...Ayrıca İmam-ı Nesefi'nin Akaidi'ni iki farklı grupla beraber okuduk.
8) Ben ayrıca Nesefi'den başlayarak Maturidi geleneği ile alakalı araştırmaya kendim devam ettim. Şunu söyleyebilirim, sadece bir yaz tatilinde Nureddin es-Sabuni'nin Maturidi itikadi ile alakalı görüşlerini tahlil etmeye çalışmıştım.
9) Türkiye'ye gittiğim diğer yaz da İmam-ı Safii'nin Er-Risalesi'ni ayni şekilde okumuştum. Tabii İmam-ı Şafii okurken araştırdığınızda ister istemez önünüze rivayetlerden rahatsız insanların eleştirileri de çıkıyor.
10) Bunları incelerken de önünüze Muhammed Mustafa el-Azami'nin oryantalist Schacht'a yazdığı reddiye ile karşılaşıyorsunuz. Bu sefer Azami'nin çok iyi bir araştırmacı bir muhakik olduğunu anlayınca Hadisler ile alakalı çalışmalarını okuyorsunuz.
11) Ve ilaveten farklı iki grup ile birlikte Bakara, Al-i İmran, Nisa, Maide ve En'am surelerinin tefsirlerini okuduk. Bu tür okumalarda Kur'an-ı Kerim ve onun etrafında halenen müfessirlere dair bilginiz artıyor.
12) Atlayarak soyleyecek olursam, nihai olarak sizde yavaş yavaş bir kaynak birikimi oluşuyor. Yani kim hangi eserinde hangi kaynağı kullanmış, bu kaynağın tarih içinde farklı bir alternatifi var mı, sahih mi, değil mi onları değerlendirebilmeye başlıyorsunuz.
13) Ben kendim ayrıca bu mevzulara dair yapilmis akademik calismalari da takip etmeye calistim ki, bu güncel olarak tartışmalardan haberdar olmanızı sağlıyor, hem de metinleri aktüel bilgi ile yorumlayanlardan haberdar olma fırsatı da doğuruyor.
14) Lütfen bunu bir tahkir olarak anlamayın.. süreçte ortaya çıkan sorgulamada gördüğüm en büyük problem temel kaynakları bilmeme veya bir şey okuduğumuz zaman kullanılan kaynakları değerlendirememe problemidir.
15) Malesef bunu hadis diye Cemaat arasında dolanan uydurma bilgilerden yayılmasından dahi anlayabiliriz. Yanlış anlamayın ben bir şey biliyorum da bu bilginin verdiği enaniyet ile bir şey söylemiyorum ama durumumuz biraz da malum olsa gerek.
16) Onun için Youtube'da karşılaştığımız bir video'ya veya herhangi bir şekilde denk geldiğimiz bir bilgiye güvenip güvenemeyeceğimiz hususunda kontrol mekanizmalarımız zayıf diye düşünüyorum.
17) Bazen yüzlerce sayfa okuma yapıp sonradan tahlil edilmesi gereken meseleler, iki dakikalık bir twitter görüntüsüne mahkum ediliyor. Ben şuna inanıyorum, Hizmetteki kardeşlerimiz öğrenmek isteyen insanlar, onun için bazen şüpheye düşmeleri normal.
18) Çünkü öğrenmek isteyen insanda olur böyle şeyler. Üstadın dedigi gibi bazı vesvese merakı tahrik eder ve siz de o merakla ilim yoluna açılmış olursunuz. Ama diyeceğim şu ki, çabuk kanaat sahibi olmamak gerekir ve bence İslam geleneği son derece yeterli bir birikime sahip.
