Thread by @pesla

1/ Ga even met me mee terug naar de jaren 60 en 70. Toen stond er, net als nu, met enige regelmaat een ‘vrijheidsbeperkende’ maatregel ter discussie: het al dan niet verplicht dragen van de autogordel.

Het Vrije Volk, 15 juli 1960:
“Veiligheid door gordel - maar wij willen niet”

2/ In de jaren 50 en 60 werd vooral in de Verenigde Staten onderzoek gedaan naar de rol van gordels.

Algemeen Handelsblad, 27 november 1963:
“De onderzoekingen in Amerika staan nog min of meer alleen. [..] Elk onderzoek kent zijn gebreken: een dummy pop is geen levende mens.”

3/ Ondanks duidelijke resultaten, wilde Nederland eerst zelf onderzoek doen.

Algemeen Handelsblad, 27 november 1963:
“Het onderzoek naar het nut van veiligheidsgordels is pas begonnen. Voorlopig kunnen we er van uitgaan, dat het beter is gordels te gebruiken dan geen gordels.”

4/ Internationaal ontstond consensus, maar daar deden wij nog niet aan mee. Sterker, artsen namen een controversieel standpunt in: ‘heupgordels zijn beter dan de diagonale versie’.

AD, 30 mei 1964:
“In Nederland gebeurde niks. Het initiatief werd aan iedereen zelf overgelaten.”

5/ Vanuit de wetenschap werd gewaarschuwd voor de gordelplicht.

Trouw, 1 februari 1968:
“Wees er voorzichtig mee. Die gordel helpt niet bij álle botsingen en kan in bepaalde noodsituaties zelfs nadelig werken,” schrijft prof. ir. G.J. van der Burgt.

6/ Na zijn uitspraak over schijnveiligheid, waarschuwt professor Van der Burgt de overheid:

Trouw, 1 februari 1968:
“Als je hem verplicht stelt en er sneuvelen mensen, komt de overheid in een nare positie te verkeren. De gordel daarom facultatief stellen.”

7/ Dan toch nog maar eens de wetenschap bevragen: wat is het effect van autogordels?

Tubantia, 1 oktober 1968:
“Bij het onderzoek kan een verschil in ongevalsafloop voor automobilisten zonder gordels en degenen die wel autogordels dragen worden aangetoond.”

8/ Dat onderzoek blijkt lastig: de Nederlander loopt er niet echt warm voor.

Nederlands Dagblad, 30 nov. 1968:
“Een wetenschappelijk onderzoek naar de ernst en de plaats van verwondingen [..] dreigt ernstig te worden vertraagd door gebrek aan medewerking van de automobilisten.”

9/ In de krant kwam al met enige regelmaat langs dat het nut zich allang bewezen heeft.

Limburgs Dagblad, 22 december 1967:
“Beter dan welk betoog ook, illustreren deze cijfers het nut van autogordels.”

10/ Nieuwsblad van het Noorden, 5 september 1968:

“De autogordel heeft in buitenlandse onderzoekingen zijn nut bewezen. Voor Nederland kan op grond van die proeven worden gesteld dat de kans op verongelukken bij een botsing [met gordel] veel geringer is dan zonder gordel.”

11/ Onder autorijders was nog maar weinig draagvlak voor de gordel.

De Volkskrant, 20 juni 1968:
“In veel gevallen is het de beperking van de bewegingsvrijheid die de automobilist er maar van af doet zien de autogordel om te gespen.”

12/ Wat niet meehielp: gordels zaten nog niet altijd standaard in de auto en aanschaf was duur.

Het Parool, 22 april 1970:
“Autogordel wordt maar weinig gebruikt: slechts 8,5% van alle automobilisten buiten de bebouwde maakt gebruik van een veiligheidsgordel.”

13/ In 1969 en 1970 liepen gesprekken over de verplichting om auto’s te leveren met gordels voor de voorste zitplaatsen. Vanaf 1 januari 1971 is dat een feit.

Trouw, 29 januari 1970:
“Het gebruik van de autogordel wordt niet verplicht gesteld.”

14/ Ondanks dat het tij rond de autogordel langzaam begon te keren, was de Nederlander er nog geen fan van.

De Tijd, 19 november 1971:
“Gebrek aan kennis [..] is één van de belangrijkste oorzaken dat meer dan de helft zich negatief opstelt tegenover de autogordel.”

15/ Er volgen jaren van voorlichting en overheidscampagnes om het dragen van gordels te bevorderen. Op 1 juni 1975 is het zover: het gebruik van gordels is verplicht.

Nederlands Dagblad, 31 mei 1975
“We moeten dankbaar zijn dat de overheid komt tot het nemen van deze maatregel”

16/ Unaniem is het draagvlak geenszins, blijkt ook uit een ingezonden brief.

Algemeen Dagblad, 30 mei 1975:
“Het zou best eens kunnen zijn dat de drager van een gordel meer risico’s neemt. [..] Voor mij geldt beslist niet autogordels vast en zeker.”

Autogordelwaanzin?

17/ Het moraal van het verhaal? Ach, dat is aan jezelf. Misschien is een leuke afsluiter een vers uit nog veel ouder werk – Prediker 1:9:

“Hetgeen er geweest is, hetzelve zal er zijn, en hetgeen er gedaan is, hetzelve zal er gedaan worden; zodat er niets nieuws is onder de zon.”