Thread by @GrigorySivkov

2014 yılında Berlin'de bir grup girişimci gence hitap eden Google'ın yönetim kurulu başkanı Eric Schmidt, "Garajda bir yerlerde birileri bizim için ateş ediyor. Biliyorum, çünkü uzun zaman önce biz de o garajdaydık. Artık dijital alandaki bariyerler kalktı." diyordu.

"Bariyerlerin kalkması"nı çoğu insan engellerin ortadan kalkması olarak okuyabilir. Ama kanaatimce bu kavram ustaca seçilip kullanılmıştı. Zira küresel ölçekte dijital alanları ele geçiren teknoloji firmaları, kendilerine kurşun sıkma potansiyeli taşıyan yeni girişimleri önlemek

için bariyerleri yükselteceğinin/kaldıracağının işaretini veriyordu. Bugün Google, Amazon, Facebook, Twitter gibi büyük dijital hüküm vericiler, yeni bir iktidar türü için yeni gözetim ve düzenleme mekanizmaları hakkında düşünmemiz gerektiği hatırlatıyorlar.

Geçtiğimiz yirmi yılda internet teknolojilerinin yaygınlaşması hayatın neredeyse her alanını kökten değiştirdi; satın alma davranışları, siyasal yönelimler, sosyal ilişkiler, ticari faliyetler ve daha pek çok şeyi...

Bu değişimin merkezinde, yaygın olarak ulaşılabilen internetin erken olanaklarını kavrayan ve onları büyük zenginlik üreticilerine dönüştüren az sayıda şirket bulunuyor. Google, Apple, Facebook ve Amazon gibi devler, insan faaliyetleriyle ilgili eşi görülmemiş miktarda

veriyi kontrol ediyor ve topluyor ve bunları çarpıcı ticari büyümeyi teşvik eden ürün ve hizmetlere dönüştürüyorlar. Önceki büyük kurumsal varlıkların aksine, bu firmaların güçleri, dinamik büyüme için sınırsız kaynak sağlayan insan faaliyetlerinin veri tabanlarında yatmaktadır.

Google, sürücüsüz arabaları çıkartmak için görüntü ve algılama verilerini, tahmine dayalı analizleri ve haritalama yazılımlarını kullanabiliyor. Facebook, insanların birbirleriyle iletişim kurma biçimleriyle duyguları analiz edebiliyor ve davranışlarını öngörebiliyor.

Amazon siz daha farkına varmadan bundan sonra ne satın almak isteyebileceğinizi bilebiliyor. Apple, akıllı telefon teknolojileri ve ödeme mekanizmaları aracılığıyla annenizle, bankanızla ve patronunuzla nasıl ve ne zaman iletişim kurduğunuzu bilebiliyor.

Bu şirketler toplu olarak, sabahları hangi haberleri okuduğumuzu, bize hangi hizmetlerin önerildiğini, geçmişlerimizin ve zaaflarımızın dünyaya nasıl gösterileceğini vb kararları da bizim için toplu olarak veriyorlar. Hangi bilgiler serbestçe dolaşacak ve hangileri durdurulacak?

Toplumların, bu dev teknoloji firmalarının sahip oldukları gücü daha iyi anlamaları çok önemli. Aksi halde bu gücun kontrolsüz kullanımı, insanlar üzerinde yeni tipte bir 1984 gerçekliğinin oluşmasına, hükümetler üzerinde bir hüküm gücünün oluşmasına yol açabilir.

İnternet arama motorları, sosyal medya, bilgi ve video paylaşım siteleri, haber sağlayıcılar, uygulama mağazaları, dijital ödeme sistemleri, e-ticaret devleri vb... Big-Tech firmaları en dar ifadeyle bu alanlarda küresel bir güce sahip olan firmaları kapsıyor.

2020 itibariyle dünyanın en değerli ilk 10 şirketinin bulunduğu aşağıdaki veriler, size bu Big-Tech devlerinin gücü konusunda ipucu verecektir. Bu firmalar, parasal güçlerinin yanı sıra, etki ettikleri milyarlarca kişi ile de büyük bir nüfuz unsuru.
howmuch.net/articles/top-1…

"Google, Facebook, Amazon ve Apple gibi modern teknoloji platformları çoğu insanın düşündüğünden çok daha güçlüdür ve gelecekteki dünyamız, her yerdeki toplumlarda benimsenmesi ve başarılı olmasıyla derinden değişecektir." diyordu Alphabet Yönetim Kurulu Başkanı Eric Schmidt.

Bu şirketler küresel hosting alanındaki etkilerinin yanında sahip oldukları büyük kitleler sayesinde;
1- İlgiyi yönetme gücünü
2- Haberleri iletme gücünü
3- Toplu eylemler başlatma gücünü
4- İnsanların seçimlerini etkileme gücünü elinde tutuyorlar.

Bu şirketler sizi gözetleyerek, topladıkları verilere dayanarak hakkınızda karakter profilleri oluşturarak ve platformların topladığı hassas verileri, bu bilgileri talep eden şirketlere satarak para kazanıyor.

Tüm gelir modelleri, tarayıcınıza veya uygulama pencerenize her zamankinden daha yüksek düzeyde hedeflenmiş reklamlar sunmak için sizin hakkınızda olabildiğince çok şey öğrenmektir.

ProtonMail'in yaptığı araştırmaya göre, Facebook’un reklam geliri 2010 yılından 2020 yılı son çeyreğine dek %3,600 arttı, ancak aynı dönemde kullanıcı sayısı yalnızca %310 artış gösterdi! Bu, Facebook'un kullanıcı başına 27$ kazanması demekti! (2019)

Google, aynı dönemde kullanıcı başına yaklaşık 67$ para kazanıyordu! Bu iki teknoloji devinin sahip olduğu kullanıcı sayısını göz önüne alırsanız, rakamın büyüklüğü aklınızı başınızdan alacaktır.

Üstelik bu devlerin sahip oldukları güç sadece onların kasalarını şişirmek, güçlerini arttırmakla kalmıyor, ait oldukları devletlerin etkinliğini de arttırıyor. ABD'nin, Çin'in vd ülkelerin bu tarz firmalar üzerinden elde ettikleri nüfuzun önemini TikTok olayında da görmüştük.