My Authors
Read all threads
#कानबाई #खान्देश
श्रावणातल्या नागपंचमीनंतरच्या पहिल्या रविवारी कानबाई किंवा कानुबाई हा उत्सव खान्देशात उत्साहाने साजरा होतो. त्यासाठी तिथी वगैरे बघत नाही. कानबाई उत्सवाला फार जुनी परंपरा लाभली आहे. कुणी म्हणतं पुर्वी खानाचं राज्य होतं. 👇
त्याला तु'झ्या नावाची म्हणजे "खानबाई' साजरी करतो असं सांगुन हा हिंदुंचा सण साजरा करत होते. कुणी म्हणतं , हा खान्देश = कान्हादेश! खान्देशी लोक कान्हा म्हणजे श्रीकृष्णाला मानतात म्हणुन त्यांनी देवीचा उत्सव सुरु करण्यासाठी 'कानबाई' हे नाव घेतलं असावं. असो. हा उत्सव प्रामुख्याने 👇
सोनार, शिंपी, चौधरी, माळी या समाजात साजरा होतो.
या उत्सवाच्या आधीही दिवाळ सणाच्या आधी करतो तशी घराला रंगरंगोटी होते. घरातील भांडी घासुन पुसुन स्वच्छ केली जातात. पडदे, चादरी, बेडशीट्स, कव्हर्स सगळे धुवुन घेतात. एकत्र कुटुंब असेल तर 👇
रोटांसाठी घरातील लहान मोठ्या पुरुषांना मोजुन प्रत्येकाची सव्वा मुठ असे धान्य म्हणजे गहु,चण्याची दाळ घेतले जाते. तेही चक्कीवालीला आधी सांगुन ( तो मग चक्की धुवुन पुसुन ठेवतो.) चक्कीवरुन दळुन आणले जाते. विशेष म्हणजे या दिवशी चण्याच्या दाळीचाच स्वैपाकात जास्त वापर असतो. 👇
पुरण पोळी, खीर कटाची आमटी चण्याची दाळ घालुन, गंगाफळ/लाल भोपळ्याची भाजी असा थाट असतो.कांदा लसूण वर्ज्य. साड्यांचे पडदे लावुन डेकोरेशन केले जाते. कानबाईचे नारळ मुख्यतः पुर्वापार चालत आलेले असते किंवा परनुन आणलेले असते.नारळालाचा नथ व डोळे लावून कलशावर सर्व दागिने घालून सजवले जाते.👇
चौरंगाला कण्हेरी किंवा केळी चे पान बांधले जाते त्यावर सजवलेली कानबाई बसवून ओढणी टाकली जाते वरतून शेवंतीची वेणी लावली जाते. नेवेद्य पुरणाचे दिवे असतात. कणिक साजूक तुपात दुधात भिजून कानबाई चे दागिने बनवले जाते. रात्री जागरण केले जाते. अनेक अहिराणी कानबाईचे गाणे म्हटले जाते. 👇
काहीजणांकडे फक्त रोट केले जाते ते परातीत घेऊन जिथे कानबाई असते तिथे दर्शनाला नेतात. कानबाईला खास करून नारळाच्या तोरणाचा नवस केला जातो. दर्शनाला येणाऱ्यांना लाह्या व फुटण्याचा प्रसाद दिला जातो. काही जणांकडे हातपाय असलेली कानबाई असते. काहींकडे कानबाई -रानबाई अश्या दोन असतात. 👇
दुसऱ्यादिवशी विसर्जन असते. सकाळी आरती व नेवेद्य करून कानबाईचा चौरंग बाहेर काढला जातो गल्लीतल्या सर्व कानबाई एकत्र विसर्जनासाठी ढोल ताश्या च्या गजरात नदीकडे निघतात. समोर मुली, बायका फुगड्या खेळतात. नदीवर पुन्हा आरती करून सर्व विसर्जन केले जाते. फक्त नारळ परत आणतात. 👇
अशी आमची खान्देशी कानबाई आज तिची स्थापना.
.
हे सगळं बघत आलोय पण ही माहिती खान्देशातील खास करून कानबाई गीता साठी प्रसिद्ध असलेले शिरपूरचे #आबा_चौधरी यांच्याकडून व थोडीशी नेट वरून मिळवली.
Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh.

Keep Current with विलास नवले

Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

Twitter may remove this content at anytime, convert it as a PDF, save and print for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video

1) Follow Thread Reader App on Twitter so you can easily mention us!

2) Go to a Twitter thread (series of Tweets by the same owner) and mention us with a keyword "unroll" @threadreaderapp unroll

You can practice here first or read more on our help page!

Follow Us on Twitter!

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3.00/month or $30.00/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!