मी (ब.ह.वराळे) ४ डिसेंबरला औरंगाबादला पोहचलो. ५ तारखेला मध्यंतरी एक दिवस गेला. ६ तारखेचा दिवसही उजाडला होता. नेहमीसारखाच तो दिवस वाटत होता. सकाळचे साडे-अकरा बारा वाजले होते. मी जेवायला बसलो होतो. इतक्यात काॅलेजहून निरोप आला. दिल्लीहून फोनने बातमी कळविण्यात आली होती. ५ तारखेच्या
रात्रीच बाबासाहेबांची ज्योत मालवली होती. मृत्यूची ही कल्पनाच करता येत नव्हती. त्यांचा मृत्यू अगदी आकस्मिक होता. या वेळेला माझ्या मनाची काय स्थिती झाली हे शब्दात सांगता येणार नाही. आजपर्यंत ज्या सूर्याच्या प्रकाशात मी माझा जीवनक्रम आक्रमित होतो. ज्या सूर्याच्या प्रभावाने मला
प्रकाशाचा_मार्ग मिळाला होता. तो सूर्यच आता कायमचा मावळला होता आणि अगदी निराधार पोरक्याप्रमाणे माझी अवस्था झाली. पण केवळ माझीच मन:स्थिती अशी झाली नव्हती तर सर्व दलित लोकांच्या दुःखाला सीमा नव्हत्या. बाबासाहेबांचे छत्र नाहीसे झाल्यामुळे दुःखाने सर्व जनता भारावली होती. आता ती पोरकी
झाली होती. अनाथ झाली होती. असह्य दुःख त्यांना झाले होते. दुःखसागरात लोटून दिल्याप्रमाणे झाले होते. दलित समाजाच्या प्रत्येक व्यक्तीला वाटत होते की, आपल्या घरचाच वडील मनुष्य गेला. आता सूर्यही काळवंडल्यासारखा झाला होता. वातावरण कसे भयाण, भेसूर आणि भीतीदायक असे वाटत होते. आता चोहोकडे
दिसत होता फक्त अंधार, भयंकर अंधार, भविष्याची दारे सुद्धा त्या अंधारात गडप झाली होती. काही सुचत नव्हते. कोणा वाटाड्याचा विचारही मनात येत नव्हता. फक्त दुःख होत होते. दुःखाचे आवंढे येत होते. दिल्लीहून रत्तू यांनी फोन केला होता. बाबासाहेबांच्या महापरिनिर्वाणाची बातमी त्यांच्याकडून
मला कळविण्यात आली होती. ही बातमी अगदी वाऱ्यासारखी औरंगाबाद शहरात पसरली. औरंगाबादच्या आजूबाजूच्या शहरातही पसरली. बातमी कळाल्याबरोबर दलित लोकांना आकाश कोसळल्यागत झाले. बातमी कळताच दलित लोक शहरातून, खेड्यापाड्यातून सैरावैरा धावत सुटले. स्वतःचे अस्तित्व ते विसरले. मिळेल त्या
रस्त्याने आणि सापडेल त्या साधनाने प्रत्येकाने मुंबईची वाट धरली. ता.६ लाच सायंकाळी बाबासाहेबांचा पार्थिव देह मुंबईस आणण्यात येणार होता. म्हणूनच ज्याला त्याला बाबासाहेबांच्या अंत्यदर्शनाची ओढ लागली. बातमी कळताच मी व प्राचार्य चिटणीस ताबडतोब मुंबईस निघालो. आम्हांला त्यावेळी कशाचेही
भान नव्हते. हातातील सर्व कामे जेथल्या तिथे जशीच्या तशी टाकून दिली. बाबासाहेबांच्या अंत्यदर्शनासाठी माझी पत्नी राधाबाई व मुलगे भालचंद्र व प्रभाकर हे देखील निघाले होते. पण मला त्याची बिलकूल कल्पना नव्हती. मनमाड स्टेशनवर दलित जनतेची इतकी गर्दी उसळली होती की, रेल्वेच्या प्रत्येक
डब्यात मुंगीला सुध्दा जागा सापडणे अशक्य झाले होते. रेल्वेच्या टपावर देखील काही लोकांनी आपले ठाण मांडले होते. रेल्वे अधिकाऱ्यांनी मनमाडहून काही खास रेल्वे गाड्या मुंबईस सोडण्याची व्यवस्था केली होती. अशाप्रकारे सोलापूर, कोल्हापूर, बेळगाव, पुणे वगैरे भागातून रेल्वेगाड्या आणि इतर
सर्व वाहने भरून येत होती. बाबासाहेबांच्या निधनाच्या दुःखामुळे बेभान झालेल्या लोकांना तिकीट काढण्याचे देखील भान राहिले नव्हते. आपणास मुंबईस केव्हा पोहचता येईल. याचाच जो तो फक्त विचार करीत होता. मुंबईस जाण्याच्या इच्छेने जो तो भारला गेला होता. कित्येक डब्यात कितीतरी बाया आपल्या
तान्ह्या मुलांना कडेवर घेऊन उभ्या राहूनच रडताना दिसत होत्या. सर्व डब्यात असाच रडण्याचा आवाज ऐकू येत होता. अशा प्रकारच्या दुःखाचा दिवस भारताच्या इतिहासात पहिल्यांदाच उजाडला
असावा असे वाटत होते. दुःख वेगाने पिळून गेलेल्या दलित जनतेकडे पाहून काही अधिकाऱ्यांची व सद्गृहस्थांची अंतःकरणे देखील भारून जात होती.
- डाॅ. आंबेडकरांचा सांगाती - ब. ह. वराळे

#महापरिनिर्वाण #बाबासाहेब_अमर_रहे

• • •

Missing some Tweet in this thread? You can try to force a refresh
 

Keep Current with Apurv Jyoti Kurudgikar

Apurv Jyoti Kurudgikar Profile picture

Stay in touch and get notified when new unrolls are available from this author!

Read all threads

This Thread may be Removed Anytime!

PDF

Twitter may remove this content at anytime! Save it as PDF for later use!

Try unrolling a thread yourself!

how to unroll video
  1. Follow @ThreadReaderApp to mention us!

  2. From a Twitter thread mention us with a keyword "unroll"
@threadreaderapp unroll

Practice here first or read more on our help page!

More from @ApurvKurudgikar

7 Dec
कविता - डॉ. आंबेडकर १९९५ | नामदेव ढसाळ

काळ्या करगोट्याच्या धाग्यात
ओवलेली तुझी प्रतिमा
माझ्याही मुलाने स्वतःच्या
गळ्यात बांधून घेतलीय
गड्या आता मला कशाचीच चिंता नाहीहे

कडिकाळाची आव्हानं स्वीकारून
कित्येक शतकांचा काळोख ओलांडून
तू घेऊन आलास आम्हाला सुरक्षित स्थळापर्यंत Image
आज आमचं जे काही आहे
ते सर्व तुझंच आहे
हे जगणं आणि मरणं
हे शब्द आणि ही जीभ
हे सुख आणि दुःख
हे स्वप्न आणि वास्तव
ही भूक आणि तहान
सर्व पुण्याई तुझीच आहे
तू बसला आहेस अंत:करणात अंकुरून
दंभदर्पलोभमत्सराच्या
कामक्रोधाच्या सर्व हीनवृत्ती गेल्या आहेत लोपून
तरीही हे करटे असे कृतघ्न का निघाले?
तू जाऊन चार दशकं झाली नाहीत तोच
त्यांनी बैंक टू पॅव्हेलियन केलं
पुन्हा जाणाई पुन्हा जोखाई
पुन्हा येताळावा पुन्हा मरिआई
पुन्हा तीच गदळ गू-घाण
पुन्हा तेच निकृष्ट कर्मकांड
विसाव्या शतकाचा अंत करून
एकविसाव्या शतकाकडे निघालो आहे मी
केवढी पडझड
Read 10 tweets
6 Dec
थ्रेड - न्यायमूर्ती भालचंद्र बळवंतराव वराळे यांनी सांगितलेली एक आठवण..

एके दिवशी, पापांनी (ब.ह.वराळे) नवीन बंगल्यात (औरंगाबादला) राहण्यास आल्यानिमित्त बाबासाहेब, माईसाहेब आणि प्राचार्य चिटणीस यांना रात्रीच्या जेवणासाठी बोलावले. मधुमेहाचा_त्रास असल्यामुळे डाॅक्टरांनी
बाबासाहेबांना गोड पदार्थ खाण्यास वर्ज्य केले होते. आईने आम्हा सर्वांना छान गोडाधोडाचा स्वयंपाक केला. परंतु बाबासाहेबांसाठी मात्र मेथीची भाजी आणि ज्वारीची भाकरी असा साधा स्वयंपाक केला होता. सर्वांची जेवणे झाली. जरा वेळ गप्पा झाल्यानंतर बाबासाहेब, माईसाहेब आणि प्राचार्य चिटणीस परत
जाण्यासाठी निघाले आणि बंगल्याच्या बाहेर आले.
"काय रे, मी तुला माझ्या हातानी खीर करुन घातली आणि तुझ्या आईने मात्र मला भाजी-भाकरी खाऊ घातली?" बाबासाहेब मला चेष्टेने म्हणाले आणि सर्वजण खळखळून हसू लागले. मी मात्र मनातून हिरमुसलो. तिघेही निघून गेले. भावंडे आणि आई घरात गेली. मी तिथेच
Read 6 tweets
6 Dec
प्रिय बाबासाहेब,
आपले अनंत उपकार व्यक्त करायला शब्द फुटत नाहीत कारण जे शब्द ओठावर येतील त्या शब्दांवर पण आपले उपकार आहेत.कारण हजारो वर्षांपासून मूके झालेली ,सर्व अधिकारापासून वंचित राहिलेली माणूस असून जनावरापेक्षा कठीण जीवन जगत असलेल्या तमाम शोषित पीडित गरीब असलेल्या समाजाला आपण
गुलामगिरीच्या गटारांमधून बाहेर काढून आपल्या मौलिक विचारांनी आणि कृतीने स्वच्छ करून धनसंपन्न केलं. आपण आपलं अख्ख आयुष्य कष्टपद जगलात स्वतःच्या जीवाची आरोग्याची पर्वा न करता आपल्या महापरिनिर्वाण पर्यंत अखंड संपूर्ण देशासाठी समाजासाठी झटत होतात. प्रतिकुल परिस्थितीमध्ये आपण अतिउच्च
दर्जाच्या पदव्या घेऊन संपूर्ण जीवन भारतीय समाजासाठी त्याचा उपयोग करून देशाला जगातील सर्वात मोठं संविधान दिल त्याबद्दल आपले उपकार कशानेही फेडले जाणार नाहीत. बाबासाहेब आपण अर्थशास्त्राचे गाढे व्यासंगी होते. कोलंबिया विद्यापीठात एम्.ए. साठी ’प्राचीन भारतीय व्यापार’ व पीएच.डी. साठी
Read 27 tweets
5 Dec
थ्रेड,
डॉ .बाबासाहेब आंबेडकरांचे शव दर्शनाकरीता ठेवल्यानंतर आदरांजलीपर प्र.के. अत्रे यांनी भाषण केले ."अत्रे जेव्हा भाषणास उभे राहिले त्यावेळी लाखो लोकांच्या हृदयाचा बांध फुटला व ते मोठमोठ्याने हुंदके देऊ लागले. तिथे उपस्थित असलेले पोलिस अधिकारीही आपला शोकावेग..
#महापरिनिर्वाण
आवरू शकले नाहीत . आचार्य अत्रे म्हणाले."मराठी पत्रकार व लेखक यांच्या वतीने भारतातील एका महान विभूतीला मी आदरांजली अर्पण करण्यास उभा आहे .या महान नेत्याच्या मृत्यूने मृत्यूला मृत्यूचीच कीव वाटू लागली आहे .मरणानेच आज आपले हसू करून घेतले आहे .मृत्यूला काय दुसरी माणसे दिसली नाहीत ?
मग त्याने इतिहास निर्माण करणाऱ्या इतिहासाच्या या पर्वावरच का झडप घातली ?
महापुरुषांचे जीवन पाहू नये असे म्हणतात. पण त्यांचे मरण आपण पाहत आहोत. भारतात असा युगपुरुष शतकाशतकांत तरी होणार नाही.
Read 8 tweets

Did Thread Reader help you today?

Support us! We are indie developers!


This site is made by just two indie developers on a laptop doing marketing, support and development! Read more about the story.

Become a Premium Member ($3/month or $30/year) and get exclusive features!

Become Premium

Too expensive? Make a small donation by buying us coffee ($5) or help with server cost ($10)

Donate via Paypal Become our Patreon

Thank you for your support!

Follow Us on Twitter!