Ik werk sinds 2015 in het onderwijs, dus ik weet niet beter dan het passend onderwijs (dat bestaat sinds 2014). Mocht je niet weten wat het is: scholen hebben sinds die tijd een zorgplicht hebben, om meer leerlingen met een diagnose in het “gewone” onderwijs te krijgen.
Minder thuiszitters, minder leerlingen op het speciaal onderwijs en een betere ondersteuning in het reguliere onderwijs. Bij mij op school heeft dat o.a. geresulteerd in een stevig zorgteam, met een zorgcoördinator, counselor, RT’er en zo nog wat taken.
Dat heeft dus ook tot gevolg dat je met enige regelmaat leerlingen in je (mentor)klas hebt met een autismediagnose, of AD(H)D, of TOS (taalontwikkelingsstoornis), of een ander “label”. Soms krijg je van ouders of zorgteam een aantal hulpmiddelen om hiermee om te gaan.
Dat zijn vrijwel altijd dingen als “structuur bieden”, “check bij de leerling of de opdracht duidelijk is” en soms iets meer tijd of persoonlijke aandacht geven. Klinkt vaag, maar sommige docenten hebben die tips echt nodig.
Ik vind het eigenlijk wel leuk, die “afwijkende” leerlingen in de klas. En ik merk ook dat je eigenlijk helemaal niet zoveel hoeft te doen om die leerling erbij te betrekken, afhankelijk van je methodiek. Omdat ik enorm gedifferentieerd lesgeef moet je sowieso al rekening...
…houden met alle (on)hebbelijkheden van je leerlingen. De ene is wat vlotter, de andere heeft een iets afwijkende manier van uitleg nodig en een derde durft geen vragen te stellen maar begrijpt je ook niet. Als je je leerlingen kent en ze ziet als individuën….
…hoef je je nooit “aan te passen” aan je zorgleerlingen. Zie je leerling als personen, niet als amorfe massa met een paar uitstulpingen waar je last van hebt. Dat laatste gaat vaak onbewust maar ik merk echt dat leerlingen daar last van hebben.
“Ja maar ik heb tien miljoen miljard leerlingen, dat kan toch niet met allemaal?” Jawel hoor. Ik heb 21 klassen. Begin eens met het leren van de achternaam van al je leerlingen. Of probeer eens te onthouden in welke klas ze exact zitten.
Of doe je absenties uit je hoofd. Niet in je LVS kijken of iedereen er is, of hoofden tellen, maar echt bedenken of je alle gezichten ziet. Probeer eens op te merken of een leerling een nieuwe bril heeft of er vandaag wat vermoeid uitziet.
Als je dit doet, is mijn ervaring, heb je geen zorgleerlingen en niet-zorgleerlingen meer. Dan heb je Mees en Aya, Maartje en Ayoub.
Wat je wél kunt doen is soms gedrag verklaren vanuit een diagnose. Ik had een paar jaar geleden een mentorleerling met een ADHD-diagnose die ogenschijnlijk van het ene op het andere moment enorm druk, vervelend en brutaal werd.
Ik sprak hem en zijn vader daarover, en hij kon zelf niet verklaren hoe dat kwam. “Gebeurt gewoon”. Ik geloof dat niet, bij geen enkele leerling. Je bent niet “gewoon” bokkig en brutaal. Zit vrijwel altijd iets achter.
Ik probeerde een beetje achter z’n “gewoon” te peuteren, en op een gegeven moment liet hij zijdelings iets vallen over “ik zal blij zijn als ik weer naar waterpolo mag”. Toen sloeg ik aan. Hoezo? Waterpolo? Wat is er dan?
Hij had een voetblessure, zo bleek. Vrijwel exact vanaf het moment dat hij geblesseerd raakte begon zijn opstandige gedrag. Hij kon zijn energie niet meer kwijt in het sporten, en dat ging dus ongericht alle kanten op. Die link had hij zelf nog niet gelegd.
De week erna mocht hij weer trainen en was hij zelf gelukkiger, hadden zijn docenten geen “last” meer van hem. Waarmee ik trouwens niet wil beweren dat je problematiek door AD(H)D kan “oplossen” door sporten. Maar in dit geval werkte het.
Dat bedoel ik ook met je leerling zien: kijk eens voorbij dat bokkige gedrag, schuif het eens een keer niet af op “och het is een puber” of “och hij heeft een diagnose”. Je bent creatiever in je denken dan je zelf denkt.
Even een kleine disclaimer hierover: mensen gaan dit dus nu vergelijken met hun eigen situatie. Dat lijkt me niet nodig: ik heb het over *mijn* situatie, waarmee ik niks wil zeggen over hoe *jij* erbij zit op jouw school. Kan totaal anders zijn.
Ik ben wel benieuwd of jullie tips hebben, of dat je je eigen “trucs” hebt om je leerlingen meer als individu te zien, dan als onderdeel van een klas.
• • •
Missing some Tweet in this thread? You can try to
force a refresh
