Thread by @FatihKumas4

1) Bazı önemli alimlerin dahi, arkadaşlarının veya yakın çevrelerinde bulunan diğer alimlerin telkin ve teşvikleriyle eser yazdıkları veya ilim yoluna girdikleri görülüyor. Mesela bunlardan birisi İmam-ı Buhari'dir.

2) Bazı arkadaşları Buhârî’ye "Keşke Efendimiz'in hadislerini muhtasar olarak bir kitapta toplasan” diye telkinde bulundular, İmâm Buhâri de: “Kalbime ‘yapabilirim’ düşüncesi hâsıl olunca kitabı hazırlamaya başladım.” demişti (Ebûbekir Kâfi, Menhecu’l-İmâm el-Buhârî, s. 55).

3) Eserini yazma sebebine dair başka rivayetler de nakledilmiştir... Tabiin’in büyük alimi Şa’bi, Ebu Hanife hazretlerini telkiniyle ilim yoluna sokmuştu. Kendisine diyor ki “sen uyanık, zeki bir gençsin çarşı pazarı bırak, bir alimin dersini takip et”.

4) Ebu Hanife de diyor ki: Şa’bi’nin sözünün bana çok faydası oldu.”(Mekkî, Menakibu Ebi Hanife,9). Şa'bi tabiin asrının en önemli alimlerinden birisi, Ebu Hanife gibi Küfe doğumlu. Aynı zamanda Şa'bi elliye yakın sahabeyi görmüş onların kimisinden rivayette bulunmuş,

5) Bizans'a elçi olarak gönderilmiş, İmparatoru kendisine hayran bırakmış çok donanımlı bir insan. Bunun yanında hadis sahasında tenkid ekolünü başlatan kişilerden birisi. Yani hadis dalı için önemli olduğu üzere, insanları gözlemleyen bir hususiyete sahip.

6) İmam-ı Azam'daki cevheri de görmüştü ve o dehanın ticarette değil, ilimde değerlendirilmesini telkin etmişti...İmam-ı Gazzali'nin fikren buhran geçirdiği bir zaman dilimi var. Kendisi Nizamiye medreselerinde bir çok seçkin talebeye ders verirken,

7) nefsinde gördüğü manevi problemler ve toplumdaki ahlaki sorunlar gibi değişik sebeplerle 10-11 yıl sürecek bir inziva hayatına başladı. 1095 yılında başlayan bu dönem 1106 yılında bitti. Evet bu inziva doneminde de eserler yazdı ama ders vermiyordu.

8) İmam Gazzali’yi yeniden tedrisata teşvik eden Nizamülk’ün büyükoğlu Fahrülmülk ve kendileri ile istişare edip kalp ehli dediği mutasavvuflardı. (El-Münkiz,114). Mesela Zeyneddin el-Iraki önemli bir hadis alimidir, ama hadis sahasına kendisini İzzeddin Cema'a yönlendiriyor.

9) Galiba isabetli bir telkin olmuş ki, Zeyneddin el-Iraki genç yaşında Gazzali'nin İhya'sında geçen hadisleri tahric ve tahkik edecek seviyeye ulaşmış. Böyle hocaların talebelerine telkin ve teşvikleri pek çoktur.

10) Ebu Yusuf fakir bir insandı ve ailesi de kendisine yardım edecek seviyede değildi. Evlendikten sonra da çalışmak zorundaydı. Ama Ebu Hanife hazretleri onun çalışmasının derslere devamlılıkta sorun çıkardığını gördü ve geçimini sağlamayı kendi üzerine aldı.

11) İşte o sahip çıkılan fakir insan sonra Abbasi devrinde Kadi’l-kudat oldu, devletin yargı merciinin başına geçti. Gazzali de küçük yaşta yetim kalıyor. Önce kardeşine ve kendisine, babasının arkadaşı sahip çıkıyor, sonra medreselerde hayatlarına devam ediyorlar.

12) Kardeşi şeyh oluyor,kendisi düşünce tarihinde adından söz ettirecek bir insan.Günümüzde de maddi imkanları azalmış,yakınları hapiste olan veya başka bir ülkeye gelip de kendisine göz-kulak olunacak kardeşlerimiz var.Muavenet onların potansiyellerini muhafaza için teşvik olur.